ANH HÙNG LIỆT SĨ NGUYỄN VĂN PHỐI – BIỂU TƯỢNG SẮT ĐÁ CỦA LÒNG KIÊN TRUNG VÀ KHÍ TIẾT CÁCH MẠNG TRÊN ĐẤT CAO LÃNH

Từ khi còn đi học ở Cao Lãnh, Nguyễn Văn Phối đã tích cực tham gia các phong trào đấu tranh của học sinh, trong đó có hoạt động đòi ân xá Phan Bội Châu và để tang Phan Chu Trinh. Sau đó, ông làm liên lạc cho chi bộ địa phương. Trong phong trào Đông Dương Đại hội giai đoạn 1936–1939, ông hoạt động tích cực và được kết nạp vào Đảng Cộng sản năm 1939.

Sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, ông bị thực dân Pháp bắt và giam tại nhà tù Bà Rá cho đến tháng 3/1945. Ra tù, ông tiếp tục hoạt động cách mạng tại khu vực Mỹ Ngãi – Phong Mỹ. Tháng 6/1945, ông được cử làm Huyện ủy viên Huyện ủy Cao Lãnh; cuối năm 1946 vào Ban Thường vụ và tháng 3/1947 giữ chức Bí thư Huyện ủy.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Văn Phối lần lượt đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng. Tháng 8/1948, ông là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy Sa Đéc, phụ trách Hội Nông dân tỉnh. Giai đoạn 1951–1952, ông giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh, kiêm Trưởng ban Kinh tế Tài chính. Sau đó, ông làm Phó Bí thư, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính tỉnh Long Châu Sa.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Văn Phối tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong phong trào cách mạng ở Đồng Tháp và Nam Bộ. Ông được biết đến là một cán bộ lãnh đạo có bản lĩnh, mưu trí, quyết đoán và luôn gắn bó với nhân dân. Ông có đóng góp quan trọng trong việc xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh từ năm 1956, phối hợp đấu tranh trên cả ba mặt trận chính trị – binh vận – vũ trang, góp phần tạo nên những thắng lợi của phong trào cách mạng địa phương.

Ngày 16/6/1966, trong chuyến đi kiểm tra từ Bến Tre qua Trà Vinh trở về, thuyền của ông bị tàu địch phát hiện và bao vây tại cửa biển Cổ Chiên, gần vàm Khâu Băng, xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre. Để bảo vệ bí mật chiến lược của Đảng, ông đã nổ mìn phá thuyền và hy sinh anh dũng ở tuổi 50.

Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, ngày 22/11/2011, Nguyễn Văn Phối được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông còn được truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Nguyễn Văn Phối là một người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo cách mạng có nhiều đóng góp cho quê hương Đồng Tháp. Tên ông được đặt cho một tuyến đường tại thành phố Sa Đéc, thể hiện sự ghi nhận và tri ân của địa phương đối với những cống hiến của ông.