Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, Nguyễn Văn Trỗi sớm phải xa quê vào Sài Gòn kiếm sống. Làm nghề thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán, anh sớm tiếp thu tư tưởng cách mạng, chứng kiến những đau thương, mất mát dưới ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai.

Với nhiệt huyết tuổi trẻ, anh gia nhập tổ chức biệt động thành (Đội biệt động khu Sài Gòn - Chợ Lớn). Bằng tinh thần mưu trí, dũng cảm, anh đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ giao liên, trinh sát và tham gia vào các trận đánh trong nội đô Sài Gòn.

Tháng 5 năm 1964, nhận lệnh tiêu diệt đoàn đại biểu cấp cao chính phủ Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội đã mưu trí mai phục tại cầu Công Lý. Tuy nhiên, kế hoạch bị lộ vào phút chót, anh bị bắt khi đang chiến đấu bảo vệ đồng đội.

Dù bị kẻ thù tra tấn vô cùng dã man, dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ, tra khảo, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản, kiên quyết không khai thác bất kỳ thông tin nào về tổ chức.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai tổ chức hành quyết anh tại pháp trường Khám Chí Hòa. Trước nòng súng kẻ thù, anh từ chối bị bịt mắt, hiên ngang nhìn thẳng vào quân thù và hô vang những lời khẩu hiệu đanh thép:

• "Hãy nhớ lấy lời tôi!"

• "Đả đảo đế quốc Mỹ!"

Sự hy sinh anh dũng của anh Trỗi ở tuổi 24 đã gây chấn động dư luận trong nước và quốc tế. Tại Venezuela, một lực lượng du kích mang tên "Mặt trận 13 tháng 10" (sau đổi tên là Mặt trận Nguyễn Văn Trỗi) đã thực hiện vụ bắt cóc Trung tá quân đội Mỹ Michael Smolen để đổi lấy tự do cho anh (đáng tiếc không thành công). Nhà thơ Cuba vĩ đại Nicolas Guillen đã viết bài thơ nổi tiếng “Hãy nhớ lấy tên anh!” để tưởng nhớ và ca ngợi người anh hùng Việt Nam.

Tấm gương hy sinh quên mình của anh Trỗi đã trở thành nguồn động lực to lớn cổ vũ quân và dân ta xốc tới mặt trận trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ngày nay, tên của anh được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và Giải thưởng thanh quyết định "Nguyễn Văn Trỗi" cao quý của tuổi trẻ Việt Nam, mãi nhắc nhở thế hệ mai sau về lòng yêu nước nồng nàn và tinh thần xả thân vì độc lập dân tộc.