ANH HÙNG LIỆT SĨ, NHÀ CÁCH MẠNG TRẦN NGỰ

Năm 18 tuổi, ông giác ngộ cách mạng tham gia nhóm Thanh niên phản đế và giữ chức Bí thư Đoàn thanh niên xã. Năm 1945, ông làm Ủy viên Ủy ban Hành chính kháng chiến phụ trách văn xã.

Năm 1949, ông được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng, tại Đại hội Chi bộ xã Quế Thọ lần thứ 3 ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ xã, từ năm 1947 đến năm 1954 làm Bí thư Đoàn thanh niên xã, Trưởng ban Tuyên huấn của xã Quế Thọ.

Hiệp định Giơnevơ ký kết, ông được phân công ở lại hoạt động bí mật để xây dựng cơ sở, vận động nhân dân đấu tranh, đòi kẻ địch thực hiện nghiêm túc hiệp định, tổ chức tổng tuyển cử thành công.

Tháng 10.1956, cơ sở cách mạng bị lộ, ông bị địch bắt giam ở quận lỵ Quế Sơn, rồi giam ở nhà lao Hội An. Ông chịu nhiều cực hình, thủ đoạn tra tấn dã man của địch, nhưng không hề khai báo cơ sở của ta. Gần 2 năm sau, không khai thác được gì, chúng thả tự do cho ông.

Ra tù, ông được Bí thư Huyện ủy Quế Sơn - Cao Đình Trung giao nhiệm vụ tiếp tục hoạt động xây dựng cơ sở, theo dõi nắm bắt hoạt động của bọn tề điệp ác ôn quận Hiệp Đức và xã Sơn Tú để có kế hoạch đối phó.

Đến tháng 12.1959, cơ sở lại bị lộ, ông bị bắt giam lần hai. Lần này bọn chúng dùng nhiều thủ đoạn nham hiểm hơn, tra tấn tàn độc hơn, nhằm tìm ra tung tích ông Cao Đình Trung.

Chúng đày ông đến nhà lao Hội An, rồi tiếp tục đưa về Ty Công an tỉnh Quảng Nam, nhưng ông vẫn kiên cường, không khuất phục. Vì vậy, địch mới phân loại A, loại tối nguy hiểm cho người mang số tù 041 - Trần Ngự

Mùa xuân năm 1963, trong những ngày bị giam cầm ở nhà tù của địch, ông gửi về cho người vợ thân yêu chiếc khăn thêu với 2 câu thơ trong Truyện Kiều của Nguyễn Du:

“Ngày xuân con én đưa thoi/ Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi”.

Hai câu thơ trong đó có hình ảnh “con én đưa thoi” báo hiệu cho người vợ cũng như đồng chí của mình biết rằng, thời gian trôi qua rất nhanh, tiếc nuối thời gian bị giam cầm ở trong tù và báo hiệu mùa xuân đến, hy vọng ngày gặp mặt.

Và đúng như dự kiến của ông, sau sự kiện Ngô Đình Diệm lật đổ, ông và nhiều đồng chí được trả tự do. Ông trở về quê nhà, hơn 3 năm giam cầm trong tù Mỹ ngụy, tìm cách móc nối với cơ sở để tiếp tục hoạt động cách mạng.

Sau khi trở về, ông Trần Ngự được Huyện ủy Quế Sơn tín nhiệm phân công vào Đội công tác vùng tây Quế Sơn, làm Phó ban Tuyên huấn Huyện ủy. Được quần chúng nhân dân ở vùng núi bán sơn địa che giấu, tin tưởng, ông đã từng bước xây dựng cơ sở cách mạng và phát triển phong trào đời sống văn hóa tinh thần, củng cố “trận địa lòng dân”.

Năm 1965, quân ta đánh bứt đồn Cao Lao, để mở cơ hội giải phóng các xã Sơn Tây, Sơn Tú, Sơn Hòa. Lúc bấy giờ dọc đường 16 thuộc huyện Hiệp Đức chỉ có Đông An (quận lỵ Hiệp Đức) địch còn chiếm đóng.

Người dân sống trong vùng địch chưa hiểu nhiều về cách mạng, ông Trần Ngự tổ chức nhiều buổi mít tinh, tuyên truyền cho nhân dân niềm tin đối với cách mạng, cùng quyết tâm kháng chiến, giành độc lập.

Năm 1967, ông là Huyện ủy viên, Phó ban Tuyên huấn kiêm Phó ban Đấu tranh chính trị, binh địch vận huyện Quế Sơn. Vận dụng khả năng sáng tác tuyên truyền, ông viết thư kêu gọi lực lượng binh lính bỏ súng trở về với cách mạng, với gia đình.

Nhiều người như Trần Lầu, Trần Ngọc Hoàng, Trần Hảo, Trần Được, Hồ Lạc… người làng Hóa Trung quê ông, đã quay về tham gia du kích, lập nhiều chiến công, trong đó có ông Trần Ngọc Hoàng trở thành Dũng sĩ diệt Mỹ.

Mờ sáng ngày 4.4.1968, trên đường đi công tác từ Quế Sơn về các xã vùng ven quận Hiệp Đức, ông lọt vào ổ phục kích của Mỹ ở ruộng Sứ, Đình Lá, thôn Cẩm Tú, xã Quế Thọ. Mặc cho bị trọng thương, với bản lĩnh kiên cường, ông đã dùng khẩu súng phòng vệ tiêu diệt 1 tên Mỹ, làm bị thương đồng bọn của chúng. Ông đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Với những đóng góp của mình cho sự nghiệp cách mạng, ông Trần Ngự đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, Huân chương Độc lập...

Và ngày 9.10.2014, Chủ tịch nước đã có quyết định truy tặng liệt sĩ Trần Ngự danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

(Hội yêu khí tài quân sự)