Anh hùng Liệt sĩ Phan Đăng Lưu – "Nhà trí thức cách mạng kiệt xuất" ngọn đuốc báo chí và lý luận thời kỳ Mặt trận Dân chủ

Phan Đăng Lưu sinh năm 1902 tại xã Hoa Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, ông sớm từ bỏ con đường quan lộ của chính quyền bảo hộ để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng, trở thành một trong những nhà lãnh đạo trí thức tiêu biểu nhất của Đảng trong thời kỳ vận động giải phóng dân tộc.

Trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ (1936 – 1939), Phan Đăng Lưu được Trung ương Đảng phân công chỉ đạo phong trào đấu tranh công khai và bán công khai tại Trung Kỳ. Với tài năng báo chí và tư duy lý luận sắc bén, ông đã trực tiếp sáng lập và chỉ đạo nhiều tờ báo tiến bộ như Sông Hương, Dân, Tiếng Dân... dùng ngòi bút làm vũ khí đập tan các luận điệu xuyên tạc của kẻ thù, thức tỉnh tinh thần dân tộc và giác ngộ quần chúng nhân dân. Ông cũng là người đi đầu trong việc vận động Nghị viện nhân dân Trung Kỳ, biến diễn đàn của chính quyền thực dân thành nơi đòi quyền sống, quyền tự do dân chủ cho nhân dân.

Cuối năm 1940, sau khi dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 7 tại Bắc Kỳ, Phan Đăng Lưu nhận nhiệm vụ quay vô Nam Kỳ để truyền đạt quyết định hoãn Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ của Trung ương nhằm bảo toàn lực lượng. Tuy nhiên, vừa về đến Sài Gòn vào đêm 22 tháng 11 năm 1940, ông đã bị mật thám Pháp phục kích bắt giữ khi lệnh hoãn chưa kịp chuyển tới các đồng chí Xứ ủy.

Dù bị kẻ thù giam cầm và tra tấn dã man trong nhiều tháng rỗng, Phan Đăng Lưu vẫn giữ vững phẩm giá người cộng sản kiên trung. Ngày 28 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp đã đưa ông ra bắn tại súng trường Hóc Môn. Sự hy sinh ngời sáng của Phan Đăng Lưu cùng những cống hiến to lớn của ông trên mặt trận tư tưởng - lý luận đã để lại tài sản vô giá, góp phần tạo nên thắng lợi rực rỡ của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.