ANH HÙNG LIỆT SĨ PHAN KHẮC TRÌNH (1920-1951)

Đồng chí Phan Khắc Trình, tên thật là Dương Xuân Ngô, sinh năm 1920 trong một gia đình cách mạng nghèo tại làng Phú Lâm, Hà Nội.

Đầu những năm 1940, trước làn sóng đấu tranh giải phóng dân tộc, người học sinh Trường Bưởi giàu lòng yêu nước đã sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1943, đồng chí tham gia hoạt động cách mạng với bí danh Ngô Xuân Dương và gia nhập Đội Danh dự trừ gian, lực lượng đặc biệt chuyên đấu tranh với mật thám, hiến binh và các phần tử phản động.

Trong thời kỳ phát xít Nhật lật đổ thực dân Pháp ở Đông Dương, nhiều tổ chức tay sai và đảng phái phản động nổi lên chống phá cách mạng. Cùng đồng đội, Phan Khắc Trình đã mưu trí, dũng cảm trừng trị nhiều tên mật thám ác ôn và đầu sỏ nguy hiểm ngay giữa lòng Hà Nội. Tuy nhiên, nhiệm vụ của Đội Danh dự trừ gian không chỉ là tiêu diệt những tên phản động nguy hiểm mà còn thực hiện công tác chính trị, phân hóa hàng ngũ địch, cảnh cáo, cảm hóa và vô hiệu hóa những đối tượng ít nguy hiểm, góp phần bảo vệ an toàn cho các hoạt động tuyên truyền, mít tinh và vận động quần chúng của Việt Minh.

Ngày đêm hoạt động bí mật trong lòng địch, đồng chí bám sát các đầu mối trong bộ máy ngụy quyền, tổ chức phản động và mạng lưới gián điệp để thu thập nhiều nguồn tin tình báo quý giá. Những thông tin chính xác do đồng chí và đồng đội cung cấp đã giúp Ủy ban Khởi nghĩa đánh giá đúng tình hình, nắm bắt thời cơ, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Đầu năm 1946, khi chính quyền cách mạng non trẻ đứng trước muôn vàn khó khăn, đồng chí Phan Khắc Trình gia nhập lực lượng Bảo vệ Chính trị, trở thành nòng cốt của Sở Liêm phóng, trực tiếp tham gia đấu tranh trấn áp phản cách mạng và bảo vệ chính quyền cách mạng ở miền Bắc, đặc biệt là tại Hà Nội.

Lực lượng này chủ yếu là những thanh niên Hà Nội am hiểu địa bàn, dễ hòa mình vào đời sống xã hội để xây dựng mạng lưới cơ sở bí mật rộng khắp. Nhờ đó, nhiều hoạt động của các tổ chức phản động theo chân quân Tưởng kéo vào Hà Nội đã nhanh chóng bị phát hiện và vô hiệu hóa.

Sau khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng, đồng chí tiếp tục cùng Ty Công an Hà Nội bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong những năm chiến đấu giữa lòng Hà Nội tạm chiếm, đồng chí liên tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Trưởng phòng Chính trị Công an Khu XI, Trưởng Công an Khu IV, Trưởng Công an Bắc Hà Nội, rồi Trưởng ban Điệp báo phụ trách nội thành.

Ở mỗi cương vị, đồng chí đều trực tiếp xây dựng mạng lưới điệp báo, tổ chức thu thập thông tin về gián điệp, chỉ điểm, ngụy quyền và các tổ chức phản động. Đồng chí cùng đồng đội đề xuất nhiều chủ trương và biện pháp nghiệp vụ quan trọng, góp phần làm thất bại nhiều âm mưu phá hoại của địch, đồng thời bảo vệ tuyệt đối an toàn cho các cơ quan lãnh đạo của Đảng và lực lượng kháng chiến.

Nhiều tài liệu quân sự, sơ đồ bố phòng, quy luật tuần tra và âm mưu hoạt động của địch do lực lượng điệp báo nội thành thu thập đã được cấp trên khai thác hiệu quả, tạo điều kiện cho cán bộ từ căn cứ thâm nhập nội thành, phát triển phong trào kháng chiến ngay trong vùng địch kiểm soát.

Khi thực dân Pháp đẩy mạnh chiến tranh, sử dụng các tổ chức phản động và tay sai tôn giáo để chống phá cách mạng, đồng chí Phan Khắc Trình tiếp tục chỉ đạo lực lượng Bảo vệ Chính trị đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phòng gian bảo mật, rà soát lý lịch và phân loại các đối tượng nghi vấn. Bằng nhiều biện pháp nghiệp vụ sắc bén, đồng chí trực tiếp vận động cơ sở H. thu thập tài liệu quân sự tuyệt mật của Pháp thông qua tên DeMonZat, đồng thời cảm hóa gia đình ông D.L., thành viên Hội đồng Tư vấn Quốc gia Pháp, đi theo cách mạng. Hàng trăm báo cáo tình báo có giá trị về quân sự, chính trị và hoạt động gián điệp đã được chuyển về căn cứ, góp phần bảo vệ lực lượng kháng chiến và làm thất bại nhiều kế hoạch truy quét của địch.

Chiến công nối tiếp chiến công, đồng chí Phan Khắc Trình âm thầm cống hiến toàn bộ trí tuệ và sức lực cho phong trào kháng chiến Thủ đô. Ban Điệp báo nội thành do đồng chí phụ trách đã trở thành lực lượng quan trọng, góp phần duy trì và phát triển phong trào cách mạng ngay trong những thời điểm gian nan nhất.

Tuy nhiên, do sự phản bội của hai tên chỉ điểm, ngày 11/6/1951, đồng chí Phan Khắc Trình bị địch bắt trên đường làm nhiệm vụ. Suốt quá trình bị giam cầm, đồng chí phải chịu nhiều trận đòn tra tấn vô cùng dã man nhưng vẫn kiên quyết giữ trọn khí tiết của ngượi chiến sĩ cách mạng, tuyệt đối không khai báo bất kỳ thông tin nào về các cơ sở nội thành.

Rạng sáng ngày 12/6/1951, sau nhiều giờ tra tấn tàn bạo, đồng chí Phan Khắc Trình anhp dũng hy sinh, để lại tấm gương sáng ngời về lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí được Tổ quốc ghi công, ngày 14/9/1952 được truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, và ngày 03/8/1995 được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.