Anh hùng liệt sĩ Phan Ngọc Hiển

Phan Ngọc Hiển sinh trưởng trong một gia đình nghèo hiếu học, sớm tiếp thu tư tưởng tiến bộ và tinh thần yêu nước quật cường. Những năm tháng theo học tại trường Trung học Sư phạm Sài Gòn không chỉ rèn luyện cho ông kiến thức chuyên môn mà còn là môi trường để ông dấn thân vào các phong trào đấu tranh sôi nổi của học sinh, sinh viên. Sau khi tốt nghiệp vào cuối năm 1931, ông chọn Rạch Gốc (Cà Mau) làm nơi gieo chữ, bắt đầu cuộc đời của một nhà giáo đầy tâm huyết. Tuy nhiên, với nhãn quan chính trị sắc bén, ông nhận ra rằng giáo dục phải đi đôi với giải phóng dân tộc. Giai đoạn 1935 - 1937, ông chuyển sang làm báo, dùng ngòi bút làm vũ khí sắc bén trên tuần báo "Tân Tiến", mạnh mẽ phản ánh nỗi khổ cực của nhân dân và khơi dậy ý thức phản kháng quân thù.

Năm 1936, Phan Ngọc Hiển chính thức đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương tại Cà Mau. Với bản lĩnh của một trí thức cách mạng, ông được phân công phụ trách cơ quan báo chí công khai của Đảng tại thị xã Cà Mau vào năm 1937. Trong các cuộc bút chiến nảy lửa với kẻ thù, ông luôn thể hiện lập trường kiên định, bảo vệ quyền lợi của giai cấp công nông. Đến năm 1940, trước yêu cầu cấp thiết của phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa, Tỉnh ủy Bạc Liêu đã tin tưởng giao cho ông trọng trách chuẩn bị và trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa tại đảo Hòn Khoai – một vị trí quân sự chiến lược của thực dân Pháp trên vùng biển phía Nam.

Đêm ngày 13/12/1940 đã đi vào sử sách như một mốc son chói lọi của quân và dân Đất Mũi. Dưới sự chỉ huy mưu trí của Phan Ngọc Hiển, cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai đã giành thắng lợi vang dội, tiêu diệt tên sếp đảo và làm chủ hoàn toàn căn cứ địch. Ngay sau đó, ông cùng đồng đội tiếp tục đánh đồn Kiểm Lâm tại Tam Giang và tổ chức sơ tán dân Rạch Gốc vào rừng sâu để bảo toàn lực lượng trước sự khủng bố điên cuồng của kẻ thù. Tuy nhiên, trong một cuộc vây ráp quy mô lớn vào ngày 22/12/1940 tại bãi Khai Long, ông và các đồng chí đã sa vào tay giặc. Bị luân chuyển qua nhiều nhà tù từ Cà Mau, Bạc Liêu đến Sài Gòn, chịu đựng những ngón đòn tra tấn tàn khốc nhất, người chiến sĩ ấy vẫn giữ trọn khí tiết, không một lời khuất phục.

Ngày 12/7/1941, tại sân vận động thị xã Cà Mau, thực dân Pháp đã đưa Phan Ngọc Hiển và các đồng đội đi hành quyết. Đứng trước họng súng của kẻ thù, ông vẫn hiên ngang tuyên bố về sự bất tử của lý tưởng cộng sản và niềm tin mãnh liệt vào ngày độc lập của Việt Nam. Sự hy sinh của ông ở tuổi 31 là một tổn thất lớn lao nhưng đã trở thành ngọn đuốc rực cháy, cổ vũ tinh thần chiến đấu cho toàn Đảng, toàn quân. Để tri ân người trí thức - chiến sĩ kiên trung, tỉnh Cà Mau đã lấy tên ông đặt cho huyện Ngọc Hiển, cùng nhiều đường phố và trường học trang trọng. Hình tượng Phan Ngọc Hiển mãi mãi là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và đức hy sinh vô điều kiện cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

sưu tầm