Anh hùng, Liệt sĩ PHAN NHUNG

Đồng chí Phan Nhung sinh năm 1914 tại thôn Thanh Ly, xã Bình Nguyên, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Từ năm 1932 đến năm 1936, đồng chí Phan Nhung tham gia hoạt động cách mạng trong phong trào thanh niên, học sinh ở Trường Kỹ nghệ Huế, tuy còn trẻ nhưng đồng chí có lòng yêu nước, ý thức giác ngộ cách mạng cao, hoạt động tích cực, sôi nổi, luôn đi đầu trong phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên. Những năm 1937 - 1938, đồng chí tham gia hoạt động ở Xứ ủy Trung kỳ, động viên thanh niên tiền phong và nhân dân chống thực dân Pháp xâm lược trên địa bàn các tỉnh Phú Yên, Nha Trang, Phan Thiết.

Những năm 1937 - 1938, đồng chí tham gia hoạt động ở Xứ ủy Trung kỳ, động viên thanh niên tiền phong và nhân dân chống thực dân Pháp xâm lược trên địa bàn các tỉnh Phú Yên, Nha Trang, Phan Thiết. Năm 1939, trước nguy cơ bị quân Pháp theo dõi, bắt, đồng chí được Xứ ủy Trung Kỳ giới thiệu vào công tác tại Sài Gòn - Chợ Lớn, được Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn phân công làm Bí thư Khu ủy Khu I, thuộc Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn (lúc này, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai là Bí thư Thành ủy). Đồng chí Phan Nhung được Thành ủy phân công phụ trách công tác công vận, vũ trang, trực tiếp làm công tác chuẩn bị vũ khí, trang bị cho tự vệ, du kích Thành phố chuẩn bị cho khởi nghĩa Nam Kỳ. Đồng chí đã lãnh đạo, vận động, tổ chức gây dựng phong trào đấu tranh cách mạng của công nhân Thành phố, vận động học sinh, trí thức, công nhân tích cực đấu tranh chống chính sách khủng bố, đàn áp của thực dân Pháp. Ngay sau cuộc họp Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn ngày 22/11/1940, đồng chí bị quân Pháp bắt, kết án khổ sai chung thân và đày đi Côn Đảo. Trong lao tù, dù bị địch dùng đủ mọi thủ đoạn dụ dỗ, cực hình tra tấn dã man, đồng chí vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, một lòng một dạ trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Giữa những trận đòn thù, đồng chí vẫn tranh thủ, tích cực bí mật tổ chức các hoạt động của chi bộ đảng trong tù, lãnh đạo anh em đấu tranh chống đàn áp, khủng bố... của bọn cai ngục. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trở về đất liền, đồng chí được Xứ ủy Nam Kỳ phân công làm Giám đốc Xưởng Cơ khí đồn điền Bảy Ngàn - Cần Thơ. Chỉ trong thời gian ngắn, đồng chí đã chuẩn bị được một số lượng lớn vũ khí, trang bị cho dân quân, du kích, tăng cường khả năng đấu tranh vũ trang với địch. Do bị địch phong tỏa và truy lùng gắt gao, buộc phải dừng chân ở đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang trên đường sang Xiêm (Thái Lan) công tác, sau một thời gian đồng chí trở lại đảo Phú Quốc hoạt động, với tố chất của một nhà cách mạng, sớm nhận biết tình hình phong trào cách mạng ở đây đang gặp khó khăn, đồng chí đã bí mật tập hợp lực lượng quần chúng, lãnh đạo nhân dân vùng lên đấu tranh chống chế độ hà khắc của thực dân Pháp. Để động viên phong trào cách mạng đang phát triển, tiến tới chuẩn bị cướp chính quyền ở đảo Phú Quốc, đồng chí quyết định tổ chức lực lượng tập kích tiêu diệt tên quận trưởng Arriguit ngay tại phòng làm việc của hắn. Phát súng đầu tiên, đạn bị lép, tên quận trưởng bỏ chạy; phát thứ hai, đạn nổ nhưng không trúng mục tiêu. Lập tức, địch báo động toàn khu, buộc đồng chí Phan Nhung phải rút lui vào điểm hẹn ở cây số 1, Dương Đông. Tên quận trưởng mang súng tiểu liên đuổi theo. Quyết không để địch bắt, đồng chí Phan Nhung đã quay lại chiến đấu với tên quận trưởng, bất ngờ tên tay sai Lâm Quang Sanh chạy tới dùng súng bắn đồng chí Phan Nhung, đồng chí đã anh dũng hy sinh. Cuộc tập kích tên quận trưởng Arriguit tuy không thành, nhưng hành động anh hùng, dũng cảm, tiến công địch của đồng chí Phan Nhung đã trở thành tấm gương sáng cho nhân dân, nhất là lớp lớp thanh niên đảo Phú Quốc và nhân dân trong vùng noi theo. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện đảo Phú Quốc đã dựng bia tưởng niệm ngay tại nơi đồng chí Phan Nhung hy sinh để ghi nhận công lao to lớn của người chiến sĩ cộng sản anh hùng ấy và giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau. Đồng chí Phan Nhung đã được Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, với tinh thần chiến đấu dũng cảm hy sinh, tại Quyết định số 805/QĐ-CTN ngày 25/4/2013, Liệt sĩ Phan Nhung được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân