ANH HÙNG LLVT NHÂN DÂN NGUYỄN QUANG LỘC

Sinh năm 1953 tại tỉnh Phú Thọ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Lộc là nguyên chiến sĩ Đại đội 3, Tiểu đoàn 172 (nay thuộc Trung đoàn 64, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không - Không quân).

Từ một học sinh vừa học xong lớp 10, ông đã gác lại ước mơ học tập để lên đường nhập ngũ, trở thành một trong những xạ thủ tên lửa A72 xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp bắn rơi 5 máy bay quân sự Mỹ, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Tháng 8/1971, trong bối cảnh chiến tranh ngày càng ác liệt, Nguyễn Quang Lộc cùng nhiều thanh niên quê hương tình nguyện nhập ngũ. Ngày lên đường cũng là lúc miền Bắc đang gồng mình chống trận lũ lịch sử năm 1971. Những chuyến thuyền đưa lớp thanh niên vượt dòng sông Lô ngập nước, mang theo khát vọng bảo vệ Tổ quốc. Đêm đầu tiên xa nhà, người lính trẻ cùng đồng đội đi bộ dọc đường ray, lội qua nhiều đoạn ngập sâu để đến đơn vị. Được biên chế về Đại đội 3, Tiểu đoàn 172, ông được đào tạo sử dụng tên lửa vác vai A72, loại vũ khí hiện đại do Liên Xô viện trợ. Điều kiện huấn luyện vô cùng thiếu thốn, bộ đội phải ở nhờ trong dân, học tập và luyện tập giữa những cánh rừng bạch đàn để giữ bí mật. Ban ngày học kỹ thuật, chiến thuật, ban đêm hành quân rèn luyện sức bền. Với tinh thần "vừa học vừa chiến đấu", chương trình huấn luyện dự kiến kéo dài 18 tháng đã được rút xuống còn 6 tháng để kịp chi viện cho chiến trường miền Nam.

Tháng 2/1972, Nguyễn Quang Lộc cùng đơn vị hành quân vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Đông Nam Bộ, tham gia Chiến dịch Nguyễn Huệ. Nhờ thành tích huấn luyện xuất sắc, ông được chọn làm xạ thủ chính trong các tổ bắn đạn thật.

Ngày 13/5/1972, trong trận đánh đầu tiên tại Bình Long, sau khi kiên trì theo dõi quy luật hoạt động của máy bay địch, Nguyễn Quang Lộc bình tĩnh khóa mục tiêu và phóng quả đạn quyết định, bắn cháy chiếc máy bay cường kích AD-6 của Mỹ. Phi công đối phương phải nhảy dù và bị quân ta bắt sống.

Chỉ một ngày sau, 14/5/1972, ông tiếp tục bắn rơi một máy bay trinh sát OV-10. Hai chiến công liên tiếp đã khẳng định bản lĩnh của người xạ thủ trẻ và mang về cho ông Huân chương Chiến công hạng Ba.

Tháng 11/1972, trong khi chiến đấu tại bến Chanh (Dầu Tiếng, Bình Dương), mặc dù đang mắc sốt rét, sức khỏe suy giảm, Nguyễn Quang Lộc vẫn kiên quyết bám trận địa.

Ngày 11/11/1972, ông tiếp tục bắn hạ thêm một chiếc AD-6 khi nó đang chỉ huy các tốp máy bay ném bom, góp phần bảo vệ vùng giải phóng. Không dừng lại ở đó, trước việc không quân Mỹ liên tục thay đổi chiến thuật để né tránh hỏa lực phòng không, Nguyễn Quang Lộc không ngừng nghiên cứu, rút kinh nghiệm sau từng trận đánh để nâng cao hiệu quả tác chiến.

Ngày 18/12/1973, tại Kiến Đức (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng), ông tiếp tục bắn rơi máy bay trinh sát L-19. Với thành tích này, ông được phong quân hàm Hạ sĩ và được kết nạp vào Đảng ngay giữa chiến trường. Đầu năm 1974, ông tiếp tục được huấn luyện sử dụng loại tên lửa mới có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở độ cao lớn hơn. Khi phối thuộc cùng Lữ đoàn Đặc công 316 hoạt động tại vùng Vũng Tàu, trong điều kiện chiến đấu bí mật, ông đã tự chế những thân cây đước thành mục tiêu giả để luyện tập ngắm bắn, kiên trì rèn luyện suốt nhiều tháng. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, tổ A72 của Nguyễn Quang Lộc bí mật áp sát khu vực Gò Vấp.

Sáng ngày 29/4/1975, ông bắn rơi chiếc máy bay vận tải C-119 tại khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, góp phần làm tê liệt hoạt động không quân của chính quyền Sài Gòn, tạo điều kiện cho các cánh quân tiến vào giải phóng hoàn toàn miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất, khát vọng học tập vẫn luôn cháy bỏng trong ông. Nguyễn Quang Lộc được cử sang Tiệp Khắc học ngành cơ khí, sau đó trở về công tác tại Công ty Cấp thoát nước Vĩnh Phúc, từng giữ cương vị Giám đốc Nhà máy nước Tam Đảo.

Năm 1996, ông tiếp tục theo học Trường Đại học Luật trước khi nghỉ hưu vào năm 2009. Với những chiến công đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước đã phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trở về đời thường, ông vẫn giữ trọn phẩm chất của người lính Bộ đội Cụ Hồ. Ông thường xuyên tham gia giao lưu, nói chuyện truyền thống với thế hệ trẻ, kể lại những năm tháng chiến đấu gian khổ và nhắn gửi rằng chiến thắng không chỉ đến từ lòng dũng cảm, mà còn từ tinh thần học tập, rèn luyện và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Hành trình của Anh hùng Nguyễn Quang Lộc là minh chứng sinh động cho hình ảnh một người lính biết cầm súng bảo vệ Tổ quốc, đồng thời luôn coi tri thức là hành trang quý giá để tiếp tục cống hiến trong thời bình.