Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu

Phan Huỳnh Điểu (sinh ngày 11 tháng 11 năm 1924 – 29 tháng 6 năm 2015) là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc cách mạng Việt Nam trong thế kỉ XX. Phần lớn các ca khúc của Phan Huỳnh Điểu là nhạc đỏ, nhưng ông cũng có nhiều ca khúc trữ tình đặc sắc. Ông được mệnh danh là "Con chim vàng của nền âm nhạc Việt Nam" và được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật vì những đóng góp của mình cho sự nghiệp âm nhạc Việt Nam, ngoài ra còn có Huân chương Độc lập hạng Ba và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất,... Rất nhiều các bài hát của ông có lời từ các tác phẩm thơ.

Phan Huỳnh Điểu sinh ngày 11 tháng 11 năm 1924 tại Đà Nẵng, có quê quán tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng). Tối ngày 7 tháng 7 năm 2015, đêm nhạc tri ân, tưởng nhớ hai nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu và nhạc sĩ Phan Nhân do Báo Công an TP. HCM phối hợp với Ngân hàng BIDV và Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức đã diễn ra trong không khí hết sức ấm áp. Chương trình mở màn với nét viết hiện trên màn hình: "ngày 29 tháng 6 năm 2015" (ngày mất của hai nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, Phan Nhân), hình ảnh điện tâm đồ, những trang nhạc, bút ngừng viết... Người thân, đồng nghiệp, bạn bè, những người yêu mến hai nhạc sĩ gạo cội của nền âm nhạc Việt Nam đã được thưởng thức lại ca khúc bất hủ đi cùng năm tháng của hai nhạc sĩ qua những phần trình bày hết sức tuyệt vời của các nghệ sĩ tham gia chương trình.

Trong cuộc phỏng vấn đăng báo Thanh Niên ngày 27 tháng 4 năm 2006, nhạc sĩ nói: "Tôi cho rằng thơ phổ nhạc đạt đến mức độ cộng hưởng tâm hồn của nhạc sĩ và thi sĩ. Tìm thấy một bài thơ phù hợp, nhạc sĩ phổ nhạc và gửi gắm tâm trạng mình. Xét đến cùng, chất thơ trong ca từ của một nhạc sĩ thuần túy không thể bằng được chất thơ trong ca từ vốn là bài thơ của một nhà thơ. Nhà thơ chắt chiu từng con chữ, nhạc sĩ chăm chút từng nốt nhạc sẽ cho ra một tác phẩm toàn vẹn và đầy đặn. Bởi vậy, tôi hết sức thích phổ nhạc cho thơ. Thơ và nhạc như cặp anh chị em song sinh, thơ một cánh, nhạc một cánh cho tác phẩm bay lên...".

Ánh điện cùng chắp cánh em bay (thơ Trình Vân). Anh ở đầu sông em cuối sông (1978, thơ Hoài Vũ). Ai ra ngoài. Bạn đến chơi nhà. Bác Hồ của chúng em. Bến Tre xanh biếc quê dừa. Bóng cây Kơ-nia (1971, thơ Ngọc Anh). Bóng nắng (thơ Vương Tâm). Chiều Paris. Chiều tím. Có ai về Quảng Nam. Có một đàn chim. Cuộc đời vẫn đẹp sao (1971). Đà Nẵng ơi, chúng con đã về (1975). Đây thôn Vĩ Dạ (thơ Hàn Mặc Tử). Đêm nay anh ở đâu (1974). Đoàn Vệ quốc quân (1945). Đội kèn tí hon (1959). Đời học sinh (1946). Em như áng mây. Hai dòng sông hai nỗi nhớ. Hai chú mèo ngoan. Hành khúc ngày và đêm (1972). Hát về thành phố quê hương (1997). Hương quế Trà My. Khi không còn em nữa (1992). Ký họa mùa xuân (thơ Chính Hữu). Là thanh niên xung phong. Làm cây thông reo. Lãng đãng chiều Phú Ninh. Miền Nam nguyện theo Đảng. Mùa đông binh sĩ (1946). Mưa miền Trung (thơ Đỗ Thị Thanh Bình). Một bông hoa xinh tươi (1983). Người ấy bây giờ đang ở đâu. Nhớ (1973). Nhớ ơn Bác (1959). Nhớ lắm chiều nay. Những ánh sao đêm (1962). Những em bé ngoan (1959). Những người đã chết (1946, là ca khúc phổ thơ đầu tiên, sử dụng thơ của Tế Hanh). Ở hai đầu nỗi nhớ (thơ Trần Hoài Thu). Phú Quốc một tình yêu. Quảng Nam yêu thương. Quê tôi ở miền Nam. Ra tiền tuyến. Sang sông (thơ Đào Hồng). Sợi nhớ sợi thương (1978, thơ Thúy Bắc). Thanh niên xung phong. Thật là khó nói (1957). Thơ tình cuối mùa thu (thơ Xuân Quỳnh). Thuyền và biển (thơ Xuân Quỳnh). Tia nắng. Tìm em bên giếng nước. Tiếng thu (thơ Lưu Trọng Lư). Tình ca Đamb'ri. Tình trong lá thiếp (1955). Tình yêu thì thầm (thơ Diệp Minh Tuyền). Trầu cau (Sáng tác đầu tay, 1945). Trong từng mũi chỉ đường kim. Tương tư chiều (thơ Xuân Diệu). Tuyên truyền xung phong (1946).

Qua tư liệu lịch sử và bài viết "Ca khúc Phan Huỳnh Điểu" đăng trên Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), cuộc đời và quá trình hoạt động cách mạng của Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu (1924 – 2015) – người con của quê hương Đà Nẵng, có quê quán tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Điện Bàn, thành phố Đà (Đà Nẵng) – là minh chứng tiêu biểu cho phẩm chất kiên trung của thế hệ cán bộ, chiến sĩ thuộc nhóm Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày gắn liền với giai đoạn lịch sử 1979. Trong suốt những năm tháng chiến đấu và công tác, vượt qua muôn vàn gian khổ, thử thách của thời cuộc, Phan Huỳnh Điểu đã dành trọn tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh để hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân.

Những cống hiến và dấu ấn lịch sử của Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu được lưu giữ trên các trang báo chí cách mạng Việt Nam (Báo Điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV): http://vov.vn/Media/Play.aspx?itemid=4341) không chỉ là nguồn sử liệu quý giá đối với quê hương Đà Nẵng, mà còn là tấm gương sáng về lòng yêu nước, đạo đức cách mạng và ý chí phụng sự Tổ quốc để thế hệ trẻ hôm nay học tập, noi theo. Bên cạnh đó, nhiều bài viết báo chí chính thống như "Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời" (Báo Thanh Niên - http://www.thanhnien.com.vn/van-hoa-nghe-thuat/nhac-si-phan-huynh-dieu-qua-doi-579242.html); "Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu qua đời" (Báo Tuổi Trẻ - https://tuoitre.vn/news-768600.htm); "Gặp gỡ nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu trên talkshow "Đời vẫn đẹp sao" (Báo Thanh Niên - https://thanhnien.vn/post-283362.html) cũng đã ghi nhận sâu sắc những đóng góp của nhân vật.