Nhà cách mạng Phan Văn Đường

Phan Văn Đường sinh ngày 15 tháng 10 năm 1921 tại xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi. Tham gia Cách mạng từ năm 1944, đến tháng 8 năm 1946 thì ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong cuộc đời binh nghiệp, ông đã từng giữ nhiều chức vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam từ cấp địa phương cho đến cấp quân khu như Tham mưu trưởng Tỉnh đội Khánh Hòa, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 4.

Sau khi về hưu vào tháng 10 năm 1987, ông là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh quận Tân Bình. Ngày 29 tháng 1 năm 1998, ông qua đời tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hưởng thọ 77 tuổi và an táng tại Nghĩa trang thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 2 tháng 9 năm 2009, để thực hiện nguyện vọng khi còn sống của ông, một Quỹ khuyến học Phan Văn Đường đã được gia đình và Thiếu tướng Trần Tiến Cung lập ra ở quê nhà Nghĩa Hòa. Quỹ được quản lý bởi chính quyền địa phương và hoạt động vì mục đích giáo dục. Từ năm 2011, trường tiểu học của xã cũng được đặt theo tên ông. Để tri ân những đóng góp của ông cho quê hương, một Nhà tưởng niệm Phan Văn Đường đã được xây dựng ở quê nhà Nghĩa Hòa.

Huân chương Độc lập hạng Ba. Con trai:. Phan Nam, nguyên Tiểu đoàn trưởng thuộc Lữ đoàn Công binh 414, Quân khu 4. Phan Tử Bình, hàm Đại tá, Phó hiệu trưởng Trường 17, Tổng cục Kỹ thuật. Phan Anh Việt, hàm Trung tướng, nguyên Tổng cục phó Tổng cục Tình báo, Phó giám đốc Học viện Quốc phòng. Con gái:. Phan Thị Cẩm Vân, hàm Trung tá, bác sĩ Bệnh viện Quân y 175. Phan Thị Hải Dương, bác sĩ Bệnh viện Quân y 4.

Là địa phương thuần nông nên người dân xã Nghĩa Hòa (Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) cũng không mấy khá giả. Con em họ gặp khó khăn khi đến trường.

Từ năm 2011 đến nay, trường tiểu học của xã vinh dự được mang tên cố Thiếu tướng Phan Văn Đường-người con ưu tú của quê hương. Nhân dịp này, gia đình ông đã đóng góp và vận động hỗ trợ gần 2 tỷ đồng xây dựng dãy phòng học, nhà hiệu bộ, tặng gần 1.000 đầu sách, 20 bộ máy vi tính….

Thiếu tướng Phan Văn Đường sinh ra và lớn lên ở vùng quê nghèo, có truyền thống hiếu học. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ông hiểu rất rõ tri thức có vai trò rất quan trọng trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như kiến thiết đất nước. Thực hiện tâm nguyện của ông, gần 10 năm nay, gia đình cùng đồng chí, đồng đội và các tổ chức, cá nhân đã gây dựng “Quỹ Khuyến học Phan Văn Đường”. Từ con số vài trăm triệu đồng ban đầu, đến nay, quỹ đã phát triển hơn 1 tỷ đồng. Quỹ do chính quyền địa phương quản lý, sử dụng công khai vì mục đích giáo dục.

Trung tướng Phan Anh Việt, Phó giám đốc Học viện Quốc phòng, Bộ Quốc phòng chia sẻ: “Khi còn sống, cha tôi căn dặn con cháu phải chung tay xây dựng quê hương, giúp đỡ các cháu học sinh nghèo vượt khó học giỏi nơi quê nhà. Thực hiện tâm nguyện của cha, anh chị em chúng tôi luôn nhắc nhở nhau phải có những việc làm thiết thực để xây dựng quê hương giàu đẹp”. Còn theo cô giáo Đinh Thị Thanh Tuyền, Phó hiệu trưởng nhà trường, sự trợ giúp thiết thực của gia đình cố Thiếu tướng Phan Văn Đường góp phần giúp chất lượng dạy và học của trường ngày một nâng cao. Nhiều thế hệ học trò khó khăn được hỗ trợ đều có tinh thần hiếu học và phấn đấu học tập tốt, trở thành con ngoan, trò giỏi, người có ích cho xã hội.

Ông Trần Văn Thanh, Phó chủ tịch UBND xã Nghĩa Hòa khẳng định: “Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tổ chức, quản lý, sử dụng nguồn quỹ đúng nguyên tắc, hướng tới mục đích giáo dục để không có học sinh nào khó khăn trên địa bàn xã phải bỏ học giữa chừng”.

Qua tư liệu lịch sử và bài viết "Gia đình cố Thiếu tướng Phan Văn Đường với sự nghiệp giáo dục" đăng trên Báo Quân đội nhân dân, cuộc đời và quá trình hoạt động cách mạng của Thiếu tướng Phan Văn Đường (1921 – 1998) – người con của quê hương xã Nghĩa Hòa, huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi (Quảng Ngãi) – là minh chứng tiêu biểu cho phẩm chất kiên trung của thế hệ cán bộ, chiến sĩ thuộc nhóm Cựu chiến binh gắn liền với giai đoạn lịch sử 1954. Trong suốt những năm tháng chiến đấu và công tác, vượt qua muôn vàn gian khổ, thử thách của thời cuộc, Phan Văn Đường đã dành trọn tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh để hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân.

Những cống hiến và dấu ấn lịch sử của Thiếu tướng Phan Văn Đường được lưu giữ trên các trang báo chí cách mạng Việt Nam (Báo Quân đội nhân dân: https://www.qdnd.vn/ban-doc/thu-ban-doc/gia-dinh-co-thieu-tuong-phan-van-duong-voi-su-nghiep-giao-duc-607505) không chỉ là nguồn sử liệu quý giá đối với quê hương Quảng Ngãi, mà còn là tấm gương sáng về lòng yêu nước, đạo đức cách mạng và ý chí phụng sự Tổ quốc để thế hệ trẻ hôm nay học tập, noi theo. Bên cạnh đó, nhiều bài viết báo chí chính thống như "Chiến thắng Điện Biên Phủ và chiến trường nam bộ: hội thảo kỷ niệm 50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (1954-2004)" (Nhà xuất bản Đại học quốc gia - https://books.google.com.vn/books?id=Wm5uAAAAMAAJ); "Quân khu bốn, kỷ niệm sâu sắc" (Nhà xuất bản Thanh niên - https://books.google.com.vn/books?id=bUJRAQAAMAAJ); "Tặng Nhà tình nghĩa cho mẹ Nguyễn Thị Tại" (Báo Công an TP. Đà Nẵng - http://cadn.com.vn/news/64_5808_tang-nha-tinh-nghia-cho-me-nguyen-thi-tai.aspx) cũng đã ghi nhận sâu sắc những đóng góp của nhân vật.