Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Thương

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Nguyễn Văn Thương sinh ra và lớn lên tại xã Lộc Hưng, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, trong một gia đình cách mạng. Mới ba tháng tuổi, ông đã được gửi cho một người cô nuôi dưỡng để ba mẹ đi hoạt động cách mạng. Năm lên tám tuổi, ông nhận được tin mẹ bị bắt, đày đi Côn Đảo rồi hy sinh. Năm 1959, cha ông hy sinh trong một lần hoạt động quân báo.

Tháng 5 năm 1959, Nguyễn Văn Thương quyết định tham gia cách mạng. Năm 1961, ông được chuyển về đơn vị trinh sát và làm bảo vệ cho đồng chí Võ Văn Kiệt (lúc đó là Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Gia Định). Sau đó, Nguyễn Văn Thương được chuyển sang hoạt động trong ngành tình báo, dưới sự huấn luyện trực tiếp của đồng chí Mười Nho (Đại tá Nguyễn Nho Quý, Trưởng Ban Tình báo khu Sài Gòn - Chợ Lớn).

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tình báo viên Nguyễn Văn Thương từng tham gia các mũi giao thông của các Cụm tình báo A18, A20, A22 và cuối cùng là A36 dưới vỏ bọc “Đại úy Ngọc, đặc phái viên của CIA”. Nhờ vỏ bọc này, Nguyễn Văn Thương hoàn thành rất xuất sắc nhiệm vụ chuyển 900 chuyến tin tình báo của ông Ba Quốc (Anh hùng LLVTND Đặng Trần Đức) từ Tổng nha Cảnh sát ngụy, của cố vấn Vũ Ngọc Nhạ từ Phủ Tổng thống, của ông Hai Trung (Anh hùng LLVTND Phạm Xuân Ẩn) từ nội thành về chiến khu.

Ngày 10-2-1969, trên đường mang tài liệu từ Sài Gòn ra vùng căn cứ, Nguyễn Văn Thương bị máy bay Mỹ phát hiện, hạ thấp định bắt sống. Ông đã chủ động dùng súng AK bắn rơi một máy bay lên thẳng, diệt ba tên Mỹ. Quân đội Mỹ phải huy động một lực lượng lớn gồm 72 chiếc trực thăng, mỗi chiếc là một tiểu đội, nguyên trung đoàn 48 và sư đoàn 5 lính Việt Nam Cộng hòa để truy bắt ông.

Khi chiến đấu đến viên đạn cuối cùng, ông bị bắt nhưng đã kịp giấu kỹ tài liệu trước khi bị bắt. CIA quyết tâm khai thác ông bằng mọi cách, kể cả dùng tiền, gái đẹp, chức vụ... Không khuất phục được Thương, kẻ thù ra lệnh cưa chân ông trong sáu lần, làm cả hai chân của người tình báo cụt gần đến háng.

Ngày 14-2-1973, giặc mới trao trả tù binh, Nguyễn Văn Thương được đưa đi an dưỡng ở miền bắc xã hội chủ nghĩa, được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND khi mới ở cấp bậc Chuẩn úy.

Anh hùng Nguyễn Văn Thương bên người vợ Hai Em và con trai Thanh Liêm. (Ảnh tư liệu chụp lại)

Bà Trần Thị Em (tức Hai Em), vợ Anh hùng Nguyễn Văn Thương, chia sẻ câu chuyện tình cảm xúc động với ông khiến nhiều người rơi lệ. "Trong thời chiến, qua nhiều lần đi công tác ngang qua Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi, Nguyễn Văn Thương hay ghé xin nước uống và cơm ở nhà má tôi (cũng là vợ liệt sĩ) và để ý thương tôi. Má tôi cũng chỉ biết anh Thương làm cách mạng, chứ không rõ anh Thương làm nhiệm vụ gì. Còn Thương do nhiệm vụ bí mật và do muốn cưới tôi, nên có lần đã theo dõi và biết tôi đang làm giao thông tình báo hệ địch vận", bà kể.

Sau khi anh Tư Thương trình bày lý lịch thì gặp trở ngại phía “đàng gái”, lý do: “Tốn biết bao công sức mới gầy dựng được một giao thông viên, nay gả cho phía các đồng chí rồi sẽ mất người”. Phía “đàng trai” cam đoan: “Cưới xong sẽ không rút người của địch vận”. Tuy nhiên “đàng gái” sau một thời gian xem xét lại nêu lý do mới rất chí lý: “Hai Em là gái chưa chồng. Nếu tổ chức cưới xin, bọn tề ấp điều tra gốc tích làm ảnh hưởng đến công việc phía “đàng trai” thì sao?”…

Cấp ủy của anh Tư Thương chưa biết phải giải quyết sao cho vẹn tròn. Vì nếu động viên anh từ bỏ tình yêu thì anh cũng phải chấp hành nhưng như thế thì quá tiêu cực. Chả lẽ cứ là giao thông viên, tình báo viên là không được cưới? Nhưng khó cái nữa là cả hai người đều cùng ngành tình báo, lại ở hai hệ thống khác nhau. Nếu sau này một người bị bắt, sẽ dễ đổ vỡ cả hai đường dây.

Bà Hai Em nhớ lại: "Lúc đó, anh Tư Thương thật sự buồn lắm vì từ nhỏ anh đã không có mẹ để yêu thương săn sóc, nay lại không thể có được người mình thương, nên anh đã thổ lộ một cách rất vụng về: “Cô Hai, cô có thương tôi thì cô ừ một tiếng” và tôi đã chấp nhận.

Được chi ủy hai bên đồng ý, ngày cưới của chúng tôi được chọn trùng với một ngày giỗ trong nhà để che mắt mọi người. Tổ chức của anh Tư Thương gom góp tiền mua tặng cô dâu đôi bông tai. Tôi bán con heo đánh được cặp nhẫn cưới. Má tôi đứng trước bàn thờ khấn: “Kể từ nay, tôi nhận Tư Thương làm con rể trong gia đình. Vì cách mạng không thể tổ chức cưới linh đình cho con được, ông thông cảm cho má con tôi. Tư Thương là đảng viên, có đại diện đơn vị nó đến chứng kiến đây”.

Một năm sau, tôi cấn thai. Má tôi bảo tôi dụ mời một lính ngụy đến nhà chơi, uống nước để cho chòm xóm thấy. Rồi má lu loa lên, đe nẹt tôi “vì dại dột mà có thai với thằng đó”. Đấy là nguồn gốc ra đời của đứa con đầu tiên của chúng tôi, cháu mang họ mẹ”.