Anh hùng LLVTND - nhà thơ Lê Anh Xuân
Tên thật: Ca Lê Hiến. Bí danh: Lê Anh Xuân (trước đó là Lê Lan Xuân). Sinh ngày: 05/06/1940 – Hy sinh ngày: 21/05/1968. Quê quán: Xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre. Nay là xã Tân Thành Bình, tỉnh Vĩnh Long. Chức vụ/Đơn vị: Cán bộ tiểu ban Giáo dục (Ban Tuyên huấn Trung ương Cục miền Nam); Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam. Khen thưởng: Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng 2011); Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật (truy tặng 2001).
Lê Anh Xuân sinh ra trong một gia đình trí thức cách mạng tiêu biểu tại Bến Tre. Cha ông là Giáo sư Ca Văn Thỉnh, một nhà giáo và nhà nghiên cứu văn học uy tín. Tiếp nối truyền thống gia đình, ông sớm bộc lộ năng khiếu văn chương và tinh thần yêu nước khi vừa học văn hóa vừa làm việc tại nhà in chiến khu từ năm 12 tuổi. Sau khi tập kết ra Bắc năm 1954, ông tốt nghiệp thủ khoa ngành Sử tại Đại học Tổng hợp Hà Nội và được giữ lại làm cán bộ giảng dạy. Dù có cơ hội đi nghiên cứu sinh tại nước ngoài, ông đã từ chối để tình nguyện trở về miền Nam chiến đấu vào cuối năm 1964.
Trong quãng đời chiến sĩ - nghệ sĩ ngắn ngủi nhưng rực rỡ, Lê Anh Xuân đã sống và viết giữa tâm điểm của cuộc kháng chiến khốc liệt. Với bút danh Lê Anh Xuân, ông đã sáng tác nhiều tác phẩm đi vào lòng người như tập thơ Tiếng gà gáy, Hoa dừa và trường ca Nguyễn Văn Trỗi. Thơ của ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cảm xúc thiết tha dành cho quê hương nội cỏ và khí thế hào hùng của một thế hệ "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Những bài thơ như Nhớ mưa quê hương, Trở về quê nội đã trở thành tiếng lòng của hàng triệu người con miền Nam trên đất Bắc và những người lính ngoài mặt trận.
Sự nghiệp nghệ thuật và lý tưởng cách mạng của ông thăng hoa rực rỡ nhất qua bài thơ Dáng đứng Việt Nam — tác phẩm được coi là một trong những tượng đài bất hủ bằng ngôn từ về người chiến sĩ Giải phóng quân. Bài thơ khắc họa hình ảnh người lính hy sinh trong tư thế tiến công tại sân bay Tân Sơn Nhất, biến cái chết thành sự bất tử, tạc vào thế kỷ một dáng đứng hiên ngang.
Nhà thơ Lê Anh Xuân đã anh dũng hy sinh ngày 21/05/1968 tại mặt trận phía Nam Sài Gòn (huyện Cần Đước, tỉnh Long An) trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Ông ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ và tài năng đang độ chín, nhưng "dáng đứng" của ông trong thi ca và lịch sử vẫn còn mãi. Tên của ông hiện được trang trọng đặt cho nhiều con đường tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và các thành phố lớn khác như một sự tri ân đối với người nghệ sĩ - anh hùng của dân tộc.
Sưu tầm
