ANH HÙNG LLVTND PHẠM THÀNH TRUNG – NGƯỜI CHIẾN SĨ KIÊN TRUNG CỦA QUÊ HƯƠNG CÁI BÈ

Có những con người được lịch sử nhớ đến bởi những chiến công trên chiến trường. Có những người để lại dấu ấn bởi cả một cuộc đời tận tụy với quê hương. Và cũng có những người, trong thời khắc khắc nghiệt nhất của cuộc đời, đã lựa chọn giữ vững niềm tin và khí tiết dù phải đánh đổi bằng chính mạng sống của mình.

Trên vùng đất Cái Bè giàu truyền thống cách mạng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thành Trung là một con người như thế.

Tên khai sinh của ông là Phạm Văn Đua, sinh năm 1922, trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước tại làng Mỹ Thiện, tỉnh Mỹ Tho, nay thuộc vùng Thiện Trung, Cái Bè. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tích cực tham gia hoạt động cách mạng tại quê nhà và lần lượt đảm nhiệm nhiều trọng trách.

Từ một người thanh niên của vùng quê Cái Bè, Phạm Thành Trung trở thành cán bộ lãnh đạo phong trào cách mạng địa phương, rồi Tỉnh ủy viên tỉnh Mỹ Tho, Bí thư Huyện ủy Cái Bè.

Cuộc đời ông còn có một dấu nối đặc biệt với vùng đất Hậu Mỹ.

Tháng 7/1958, chính trên đường thực hiện nhiệm vụ từ Hậu Mỹ lên Mỹ Đức Tây, ông rơi vào ổ phục kích và bị bắt. Từ đó bắt đầu gần ba năm tù đày qua Cái Bè, Mỹ Tho, Phú Lợi rồi Côn Đảo.

Ngày 27 tháng 3 năm 1961, tại nhà tù Côn Đảo, người chiến sĩ cách mạng quê Cái Bè đã hy sinh khi mới 39 tuổi.

Một cuộc đời ngắn ngủi.

Nhưng một khí tiết không khuất phục.

Đó là câu chuyện về Phạm Thành Trung – người con của quê hương Cái Bè đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho cách mạng và nhân dân.

TỪ NGƯỜI THANH NIÊN MỸ THIỆN ĐẾN CÁN BỘ CÁCH MẠNG

Phạm Thành Trung sinh năm 1922 tại làng Mỹ Thiện, tỉnh Mỹ Tho.

Ông lớn lên trong một gia đình nông dân có truyền thống yêu nước.

Tuổi trẻ của ông diễn ra trong thời kỳ đất nước còn dưới ách thống trị của thực dân, khi cuộc sống của người dân còn nhiều khó khăn và phong trào đấu tranh cách mạng ngày càng phát triển.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã mở ra một bước ngoặt lớn đối với dân tộc.

Cũng từ thời điểm ấy, Phạm Thành Trung tích cực tham gia hoạt động cách mạng ngay tại quê nhà.

Trong giai đoạn 1947–1952, ông lần lượt đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như Xã đội trưởng, Trưởng Công an xã và Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến – Hành chính ở địa phương.

Những nhiệm vụ ấy cho thấy Phạm Thành Trung trưởng thành từ chính phong trào cách mạng cơ sở.

Ông không bắt đầu bằng một vị trí cao.

Ông bắt đầu từ quê hương.

Từ nhân dân.

Từ những nhiệm vụ cụ thể tại địa phương.

Và chính trong quá trình ấy, người thanh niên Phạm Văn Đua từng bước trưởng thành thành người cán bộ Phạm Thành Trung.

GẮN BÓ VỚI PHONG TRÀO CÁCH MẠNG CÁI BÈ

Đến giữa năm 1952, Phạm Thành Trung là Huyện ủy viên huyện Cái Bè, Chính trị viên phó Huyện đội.

Trên cương vị này, ông cùng Huyện ủy lãnh đạo phong trào chiến tranh du kích tại Cái Bè, góp phần vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Đây là một giai đoạn đặc biệt khó khăn.

Nhưng cũng chính từ những vùng quê, sức mạnh của nhân dân đã được tập hợp và phát huy.

Phạm Thành Trung là một trong những cán bộ trực tiếp gắn bó với phong trào ấy.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, tình hình miền Nam bước sang một giai đoạn mới.

Theo sự phân công của tổ chức, Phạm Thành Trung ở lại địa phương tiếp tục hoạt động.

Đây là một quyết định đồng nghĩa với việc ông phải chấp nhận những khó khăn và hiểm nguy rất lớn.

Trên cương vị Tỉnh ủy viên tỉnh Mỹ Tho, Bí thư Huyện ủy Cái Bè, ông tiếp tục bám sát cơ sở, cùng cán bộ và nhân dân duy trì phong trào cách mạng trong điều kiện bị đàn áp gay gắt.

Quê hương Cái Bè vì thế không đơn thuần là nơi Phạm Thành Trung sinh ra.

Đó còn là địa bàn ông gắn bó trong phần lớn cuộc đời hoạt động cách mạng của mình.

DẤU CHÂN PHẠM THÀNH TRUNG TRÊN ĐẤT HẬU MỸ

Đối với tuổi trẻ Hậu Mỹ hôm nay, có một chi tiết trong cuộc đời Phạm Thành Trung đặc biệt đáng chú ý.

Đó là tháng 7 năm 1958.

Khi ấy, ông đang là Tỉnh ủy viên tỉnh Mỹ Tho, Bí thư Huyện ủy Cái Bè.

Trong một chuyến công tác từ Hậu Mỹ lên Mỹ Đức Tây, Phạm Thành Trung rơi vào ổ phục kích và bị bắt.

Chi tiết này khiến câu chuyện của ông trở nên rất gần với chúng ta.

Bởi hai chữ:

HẬU MỸ.

Hậu Mỹ không chỉ là địa danh được nhắc thoáng qua trong tiểu sử của một nhân vật lịch sử.

Đó chính là một địa điểm trên hành trình hoạt động cách mạng của người Bí thư Huyện ủy Cái Bè năm ấy.

Chúng ta hôm nay chưa có đủ tư liệu để xác định chính xác ông đã ở đâu tại Hậu Mỹ, làm nhiệm vụ gì trước chuyến đi và vị trí cụ thể nơi ông rơi vào ổ phục kích.

Nhưng chính những khoảng trống ấy lại mở ra một hướng nghiên cứu rất giá trị đối với tuổi trẻ Hậu Mỹ.

Phạm Thành Trung đã hoạt động ở đâu tại Hậu Mỹ?

Ông gặp những cán bộ nào?

Cơ sở cách mạng tại Hậu Mỹ thời điểm năm 1958 được tổ chức ra sao?

Con đường từ Hậu Mỹ lên Mỹ Đức Tây mà ông đi qua nằm ở khu vực nào ngày nay?

Nếu tiếp tục tìm được những tư liệu này, chúng ta có thể phục dựng một phần hành trình cuối cùng của Phạm Thành Trung trên quê hương Cái Bè trước khi ông bị bắt.

Đó sẽ là một tư liệu lịch sử địa phương rất có giá trị.

TỪ CÁI BÈ ĐẾN CÔN ĐẢO

Sau khi bị bắt vào tháng 7/1958, Phạm Thành Trung lần lượt bị giam giữ tại nhiều nơi.

Từ Cái Bè.

Đến Mỹ Tho.

Rồi Phú Lợi.

Và cuối cùng là Côn Đảo.

Mỗi lần chuyển nơi giam giữ là một chặng đường thử thách mới.

Nhưng điều khiến tên tuổi Phạm Thành Trung được lịch sử ghi nhớ không chỉ là việc ông từng giữ những chức vụ quan trọng.

Điều nổi bật nhất là khí tiết của ông trong những năm tháng tù đày.

Dù phải chịu nhiều hình thức đàn áp và dụ dỗ, Phạm Thành Trung vẫn giữ vững lập trường.

Đến tháng 3/1961, tại Côn Đảo, cuộc đấu tranh của những tù chính trị chống lại việc ép buộc từ bỏ lý tưởng bước vào thời điểm đặc biệt khắc nghiệt.

Và chính tại đây, Phạm Thành Trung đã đưa ra lựa chọn cuối cùng của cuộc đời mình.

NGÀY 27 THÁNG 3 NĂM 1961

Ngày 27/3/1961, tại nhà tù Côn Đảo, Phạm Thành Trung viết bản xác định lập trường.

Trong văn bản ấy, ông khẳng định mình không chấp nhận ly khai Đảng và không chấp nhận nói xấu Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đó không phải là một tuyên bố được viết trong điều kiện bình thường.

Phạm Thành Trung hiểu rõ lựa chọn ấy có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với bản thân.

Nhưng ông vẫn lựa chọn giữ vững niềm tin.

Tối cùng ngày, Phạm Thành Trung cùng bốn đồng đội hy sinh tại nhà tù Côn Đảo.

Ông ra đi khi 39 tuổi.

Từ một người thanh niên Mỹ Thiện tham gia cách mạng năm 1945, trải qua khoảng 16 năm hoạt động, cuộc đời Phạm Thành Trung dừng lại giữa nhà tù Côn Đảo.

Nhưng có những điều không dừng lại cùng một cuộc đời.

Đó là khí tiết.

Là niềm tin.

Là câu chuyện được những người còn sống tiếp tục kể lại.

NẰM LẠI TẠI NGHĨA TRANG HÀNG DƯƠNG

Sau khi hy sinh, Phạm Thành Trung cùng bốn đồng đội được chôn trong một phần mộ tập thể tại Nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo.

Tư liệu địa phương cho biết phần mộ của ông nằm cách phần mộ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu khoảng ba hàng mộ về phía bên trái.

Đó là nơi người con Cái Bè nằm lại.

Từ Mỹ Thiện.

Qua Hậu Mỹ.

Qua Mỹ Đức Tây.

Qua những nhà tù.

Đến Côn Đảo.

Một hành trình kéo dài hàng trăm cây số.

Nhưng trong câu chuyện của Phạm Thành Trung, khoảng cách địa lý ấy dường như không thể làm thay đổi một điều:

Tình cảm và trách nhiệm của ông đối với quê hương, nhân dân.

NGƯỜI ANH HÙNG TRỞ VỀ VỚI QUÊ HƯƠNG BẰNG MỘT CÁI TÊN

Phạm Thành Trung đã không thể trở về Cái Bè sau ngày đất nước hòa bình.

Nhưng tên ông đã trở về.

Ngày nay, trên quê hương Cái Bè có một ngôi trường mang tên:

TRƯỜNG THPT PHẠM THÀNH TRUNG.

Theo Quyết định số 3657 ngày 25/9/2003 của UBND tỉnh, ngôi trường THPT tại xã An Thái Trung, huyện Cái Bè được mang tên người chiến sĩ cách mạng Phạm Thành Trung.

Mỗi ngày, nhiều thế hệ học sinh bước qua cổng trường mang tên ông.

Có thể không phải học sinh nào cũng biết đầy đủ cuộc đời người mà ngôi trường mình đang học được vinh dự mang tên.

Nhưng đó chính là lý do câu chuyện này cần tiếp tục được kể.

Bởi một cái tên trường học không chỉ để gọi.

Đằng sau cái tên ấy là lịch sử.

Là một con người.

Là một cuộc đời.

Và là những giá trị mà thế hệ hôm nay cần tiếp nối.

TỪ NGƯỜI BÍ THƯ HUYỆN ỦY ĐẾN ANH HÙNG LLVTND

Những đóng góp của Phạm Thành Trung sau này tiếp tục được Đảng và Nhà nước ghi nhận.

Ông được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Nhì và các phần thưởng khác.

Đặc biệt, năm 2014, Liệt sĩ Phạm Thành Trung được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Đó là sự ghi nhận đối với một người cán bộ đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho cách mạng.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào danh hiệu, chúng ta vẫn chưa thấy hết ý nghĩa cuộc đời ông.

Điều đáng nhớ hơn nằm trong chính hành trình:

Một thanh niên nông dân.

Một cán bộ xã.

Một Huyện ủy viên.

Một Chính trị viên phó Huyện đội.

Một Tỉnh ủy viên.

Một Bí thư Huyện ủy Cái Bè.

Một người tù chính trị.

Một liệt sĩ.

Và cuối cùng:

Một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

CÂU CHUYỆN PHẠM THÀNH TRUNG VÀ TUỔI TRẺ HẬU MỸ HÔM NAY

Nếu kể câu chuyện Phạm Thành Trung cho đoàn viên, thanh niên Hậu Mỹ hôm nay, có lẽ chúng ta không cần bắt đầu bằng những danh hiệu.

Hãy bắt đầu từ một điều rất gần:

Năm 1958, ông đã từng đi qua Hậu Mỹ trên một chuyến công tác cách mạng.

Từ đó, lịch sử không còn quá xa.

Nơi chúng ta đang sống hôm nay từng là địa bàn hoạt động của những thế hệ cán bộ cách mạng.

Những con đường mà chúng ta đi mỗi ngày có thể từng là những tuyến đường liên lạc, công tác của thế hệ cha anh.

Những địa danh quen thuộc hôm nay đã từng chứng kiến những câu chuyện mà nhiều người trẻ chưa biết đến.

Vì vậy, tìm hiểu Phạm Thành Trung cũng chính là một cách tìm hiểu lịch sử Hậu Mỹ.

Và câu chuyện của ông đặt ra cho tuổi trẻ hôm nay một câu hỏi:

Nếu một người thanh niên của thế hệ trước có thể dành cả tuổi trẻ cho quê hương, vậy chúng ta sẽ dành điều gì cho quê hương hôm nay?

Không phải thế hệ nào cũng phải trải qua chiến tranh.

Nhưng thế hệ nào cũng có trách nhiệm.

Trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay có thể bắt đầu từ những điều gần gũi:

Học tập.

Lao động.

Tình nguyện.

Chuyển đổi số.

Bảo vệ môi trường.

Giúp đỡ người yếu thế.

Xây dựng nông thôn mới.

Gìn giữ truyền thống.

Và đặc biệt là tìm hiểu, số hóa và kể lại lịch sử của chính quê hương mình.

ĐỂ “KÝ ỨC SỐNG MÃI”

Chiến dịch “Ký ức sống mãi” hướng đến việc để đoàn viên, thanh niên trực tiếp tham gia sưu tầm, lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử, qua đó giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm tiếp nối truyền thống.

Phạm Thành Trung là một nhân vật rất phù hợp để tuổi trẻ Hậu Mỹ thực hiện điều đó.

Bởi câu chuyện của ông có đầy đủ những dấu nối:

Mỹ Thiện – Cái Bè – Hậu Mỹ – Mỹ Đức Tây – Côn Đảo – Nghĩa trang Hàng Dương.

Từ những địa danh ấy, chúng ta có thể xây dựng một “Hành trình ký ức Phạm Thành Trung”.

Có thể tìm lại tuyến đường công tác năm 1958.

Có thể tìm hiểu những cơ sở cách mạng tại Hậu Mỹ.

Có thể gặp thân nhân của ông.

Có thể tìm những tư liệu, hình ảnh cũ.

Có thể đến Trường THPT Phạm Thành Trung.

Có thể xây dựng video, infographic, bản đồ số.

Có thể tạo mã QR để khi đoàn viên, học sinh quét vào sẽ được xem câu chuyện về cuộc đời ông.

Khi đó, lịch sử không chỉ nằm trên trang giấy.

Lịch sử được nhìn thấy.

Được nghe.

Được trải nghiệm.

Và được trao lại cho thế hệ tiếp theo.

LỜI KẾT – TỪ HẬU MỸ ĐẾN HÀNG DƯƠNG

Tháng 7/1958, Phạm Thành Trung rời Hậu Mỹ để tiếp tục một chuyến công tác.

Có lẽ khi ấy ông không thể biết rằng chuyến đi ấy sẽ trở thành một bước ngoặt lớn của cuộc đời.

Ông bị bắt.

Bị đưa qua nhiều nhà tù.

Và gần ba năm sau, ngày 27/3/1961, người Bí thư Huyện ủy Cái Bè hy sinh tại Côn Đảo.

Ông mới 39 tuổi.

Hôm nay, hơn sáu thập niên đã trôi qua.

Hậu Mỹ đã đổi thay.

Cái Bè đã đổi thay.

Đất nước đã hòa bình.

Nhưng tại Nghĩa trang Hàng Dương, người chiến sĩ quê Cái Bè vẫn nằm lại cùng đồng đội.

Còn trên quê hương, tên ông được đặt cho một ngôi trường.

Đó là cách lịch sử nối quá khứ với hiện tại.

Và hôm nay, khi tuổi trẻ Hậu Mỹ nhắc lại câu chuyện về Anh hùng LLVTND Phạm Thành Trung (1922–1961), chúng ta không chỉ tưởng nhớ một người đã hy sinh.

Chúng ta đang tìm lại một phần lịch sử của chính vùng đất mình đang sống.

Một người con của Mỹ Thiện.

Một Bí thư Huyện ủy Cái Bè.

Một cán bộ từng hoạt động trên đất Hậu Mỹ.

Một người tù giữ vững khí tiết tại Côn Đảo.

Một liệt sĩ nằm lại ở Hàng Dương.

Và một Anh hùng LLVTND mà tên tuổi vẫn được các thế hệ Cái Bè nhắc nhớ.

PHẠM THÀNH TRUNG (1922–1961)

Người chiến sĩ cách mạng kiên trung của quê hương Cái Bè.

Một dấu chân lịch sử gắn với vùng đất Hậu Mỹ.

Một cuộc đời đã dừng lại, nhưng khí tiết và câu chuyện vẫn còn mãi.