Anh hùng LLVTND Y Blok Êban

Sinh năm 1921 tại buôn Chư Dluê, thị xã Buôn Ma Thuột (nay thuộc xã Hòa Xuân), Y Blok Êban là con út trong một gia đình nghèo. Cha mất sớm, tuổi thơ của ông gắn với những tháng ngày làm thuê để phụ giúp gia đình. Theo truyền thống mẫu hệ Ê Đê, ông mang họ Êban của mẹ. Năm 11 tuổi, nhờ sự giúp đỡ của một gia đình tốt bụng, Y Blok được đến trường. Học hết tiểu học, ông bị bắt đi lính khố xanh, rồi làm lính gác ngục tại nhà đầy Buôn Ma Thuột.Chính tại nơi ấy, ông gặp những chiến sĩ cộng sản kiên trung như Nguyễn Chí Thanh, Hồng Chương, Bùi San… Từ họ, hạt giống cách mạng đã nảy mầm trong trái tim chàng trai Ê Đê trẻ tuổi. Ngày 22/8/1945, Y Blok chỉ huy tiểu đội lính khố xanh tham gia giành chính quyền ở Buôn Ma Thuột, một dấu mốc mở ra con đường chiến đấu không lùi bước.Năm 1946, ông theo học tại Trường Lục quân Quảng Ngãi, sau đó trở thành Đại đội trưởng đội vũ trang hoạt động ở vùng địch hậu, lập nhiều chiến công xuất sắc. Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Y Blok lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy, từ tiểu đoàn trưởng, trung đoàn trưởng, đến Phó Tư lệnh và Quyền Tư lệnh Quân khu 6.Năm 1954, ông tập kết ra Bắc; năm 1958 được phong quân hàm Thượng tá. Năm 1960, trở lại chiến trường Tây Nguyên, ông tiếp tục lãnh đạo các đơn vị chiến đấu lập nên nhiều chiến công vang dội. Năm 1974, ông được thăng quân hàm Đại tá.Sau ngày đất nước giải phóng, năm 1975, Y Blok Êban được giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban quân quản Đắk Lắk, rồi trở thành Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đầu tiên thời kỳ hòa bình. Năm 1984, ông được phong quân hàm Thiếu tướng và tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị cho đến khi nghỉ hưu. Ông từng là đại biểu Quốc hội các khóa III, IV và VI.Cả cuộc đời binh nghiệp và chính trị của Thiếu tướng Y Blok Êban là minh chứng cho ý chí kiên cường, bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng. Ông đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhất, Huy chương Quân kỳ quyết thắng và nhiều huân, huy chương khác.Cuộc đời riêng của ông cũng mang đậm nét văn hóa Ê Đê. Năm 16 tuổi, ông lập gia đình theo phong tục, nhưng vì thoát ly lâu năm, theo tập quán, vợ ông đã “bắt chồng” khác. Mãi đến năm 41 tuổi, ông mới kết duyên cùng bà Kpa H’Ngọt và có 4 người con trai.Ngày 13/1/2018, Thiếu tướng Y Blok Êban trút hơi thở cuối cùng tại thành phố Buôn Ma Thuột, khép lại gần một thế kỷ sống và cống hiến. Tấm gương của ông – người con của đại ngàn – vẫn sáng mãi, truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, tiếp bước con đường giữ gìn và bảo vệ Tổ quốc