ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN CAO VĂN ĐẠT

Do hoàn cảnh gia đình quá khó khăn nên năm lên mười tuổi, Cao Văn Đạt phải về Long Vĩnh (nay thuộc huyện Duyên Hải) sống với ông bà ngoại.

Những năm 1941 - 1943, qua những lần đi ra rừng đốn lá, làm củi được gặp gỡ, được nghe các anh, các đồng chí cách mạng tuyên truyền, giải thích nguyên nhân của cái đói, cái nghèo đã bước đầu hun đúc ý chí chống áp bức, bất công nơi Cao Văn Đạt và một số thanh niên trang lứa của Long Vĩnh. Cách mạng tháng Tám thành công, Cao Văn Đạt tham gia vào tô chức Đoàn Thanh niên Cứu quốc, rồi đội viên Đội Tự vệ chiến đấu xã Long Vĩnh. Khi thực dân Pháp nô súng tái xâm lược Trà Vinh (12/1945) Long Vĩnh trở thành vùng căn cứ đứng chân cuối cùng trước khi các cơ quan đơn vị vũ trang lên đường xuống Chắc Băng, Cà Mau. Lợi dụng tuổi còn nhỏ, Cao Văn Đạt tạo được thế hợp pháp, ở lại trong vùng tạm chiếm. Đến tháng 6/1946, đồng chí Cao Văn Đạt tình nguyện tham gia vào tiêu đội dân quân du kích xã Long Vĩnh, trực tiếp chiến đấu nhiều trận tại Cái Cối, Kinh Đào, lộ Tà Nị...

Năm 1948, khi vừa tròn 18 tuổi, do công tác tốt chiến đấu ngoan cường, đồng chí Cao Văn Đạt được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam). Năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, ta chuyển quân tập kết ra miền Bắc. Riêng đồng chí Cao Văn Đạt được phân công ở lại cùng Chi bộ Long Vĩnh tổ chức, lãnh đạo nhân dân trong xã đấu tranh chính trị với địch, chuẩn bị cho cuộc Hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất đất nước giành thắng lợi. Tuy nhiên, tại Long Vĩnh, do là vùng căn cứ của cuộc kháng chiến chống Pháp, nên Mỹ - Nguy tập trung nhiều thủ đoạn đánh phả nhằm "tố cộng", "diệt cộng" tiến hành khắp các ấp Kinh Đào, Cái Cối, Lạ Ghi, Rạch Cò...

Trong hoàn cảnh khó khăn đó, do không giữ được thế hợp pháp, đồng chí Cao Văn Đạt được Chi bộ chấp thuận "điều lắng" về Trà Cú và giữa năm 1958, đồng chí phải "lắng" đến tận Tháp Mười, Cao Lãnh (nay là tỉnh Đồng Tháp). Năm 1960, khi cuộc Đồng khởi của quân dân Cao Lãnh nổ ra, đồng chí Cao Văn Đạt được Chi bộ xã Thạnh Mỹ (huyện Tháp Mười) phân công làm tổ trưởng tổ công trường, chuyên sản xuất vũ khí tự tạo phục vụ nhu cầu của phong trào nhân dân du kích chiến tranh địa phương. Đầu năm 1961, đồng chí được cử đi học lớp quân giới của tỉnh. Trong những năm đánh Mỹ, đồng chí Cao Văn Đạt và Tổ Công trường xã Thạnh Mỹ đã trực tiếp chế tạo được trên 650 đầu đạn pháo tự tạo, 500 lựu đạn gài, 90 khẩu súng trường, 70 khẩu súng ngắn và hàng chục ngàn chông lôi các loại phục vụ nhu cầu chiến đấu của quân dân Thạnh Mỹ và các xã lân cận trong huyện Tháp Mười.

Đặc biệt, từ những năm 1962 1963, đồng chí Cao Văn Đạt đã mày mò nghiên cứu dùng đầu đạn pháo 105 ly và 155 ly bị lép của địch kết hợp với ngòi nổ tự tạo của công trường thành loại vũ khí đánh đồn có hiệu quả rất cao, Tàm cho bọn địch đi đóng đồn rất hoang mang lo sợ. Thành tích của đồng chí Cao Văn Đạt và tổ công trường đã góp phần quan trọng vào thành tích Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của quân dân xã Thạnh Mỹ. Điển hình là trận chống càn năm 1965, du kích xã Thạnh Mỹ sử dụng lựu đạn tự tạo của công trường tiêu diệt hơn 100 tên Mỹ ngụy. Những loại vũ khí tự tạo do đồng chí Cao Văn Đạt và tổ công trường xã Thạnh Mỹ trực tiêp sản xuât được tỉnh Cao Lãnh và Khu Tây Nam bộ phô biên cho nhiêu nơi trong tỉnh trong vùng sông nước cứu Long nghiên cứu áp dụng rộng rãi. Không chỉ là "nhà sản xuất" quân giới nồi tiếng của tỉnh Đồng Tháp, đồng chí Cao Văn Đạt còn là một chiến sĩ du kích dũng cảm.

Đồng chí và anh em chiến sĩ trong tồ đã sát cánh cùng du kích xã, du kích ấp kiên cường chiến đấu chống trả, bệ gãy hàng chục trận càn quét cấp đại đội, tiểu đoàn, tiểu đoàn có phối hợp của địch, bảo vệ an toàn khu căn cứ, bảo vệ an toàn nơi sản xuất vũ khí của tổ. Điển hình là trận đánh năm 1969, khi anh em đang sản xuất thì một tiểu đoàn địch bất ngờ ập tới. Với tinh thân sẵn sàng hy sinh bảo vệ đồng đội, bảo vệ tài sản của cách mạng, đồng chí Cao Văn Đạt một mình ôm súng chiến đấu nghi binh đê đánh lạc hướng sự chú ý của địch, tạo điều kiện và quỹ thời gian cần thiết cho các chiến sĩ còn lại kịp thời cất giấu vũ khí và phương tiện sản xuất. Trước sự tấn công ào ạt của địch, tuy bị thương gãy mất một chân nhưng đồng chí Cao Văn Đạt vẫn cố gắng chịu đựng, bám chiến hào chiến đấu hơn hai tiếng đồng hồ, diệt 5 tên địch, trong đó có tên đại úy tiểu đoàn trưởng, bảo vệ an toàn cơ sở sản xuất vũ khí.

Từ năm 1970 đến 1975, đồng chí Cao Văn Đạt đã mang hết kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng tay nghề thuộc loại hiếm hoi cùng tổ công trường tiếp tục sản xuất ra nhiều loại vũ khí thô sơ, vũ khí tự tạo phục vụ chiến đấu, góp phần vào thắng lợi ích chung của xã Thạnh Mỹ, của huyện Tháp Mười và tỉnh Cao Lãnh.

Với những cống hiến quan trọng cho cách mạng, đồng chí Cao Văn Đạt đã được tặng thưởng:

- Huân chương Chiến công hạng Nhất.

- Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất.

- 22 Bằng khen, Giấy khen khác.

Ngày 20/12/1994, đồng chí Cao Văn Đạt được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

(Trích Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Trà Vinh)