ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ĐỖ VĂN TRIỆU: CUỘC ĐỜI VÀ CHIẾN CÔNG TIÊU BIỂU TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

Đỗ Văn Triệu (bí danh Bảy Triệu), 1929-1967, quê ở ấp Long Phước, xã Mỹ Phước Tây, quận Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay thuộc thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang). Mồ côi cha từ khi mới lên 3 tuổi, mẹ bỏ đi, nên ông về sống cùng với nội, chẳng bao lâu nội cũng qua đời, được chú ruột nuôi lớn.

Di ảnh liệt sĩ Đỗ Văn Triệu. Nguồn: https://laodong.vn/xa-hoi/dua-liet-si-do-van-trieu-ve-que-sau-48-nam-nam-lai-o-chien-truong-khe-sanh-785953.ldo

Ông tham gia cách mạng lúc 18 tuổi (năm 1947), vào lực lượng dân quân, du kích xã Mỹ Phước Tây, đã tham gia nhiều trận đánh gây cho địch nhiều thiệt hại nặng. Đến ngày 20-5-1951, ông nhập ngũ vào Đại đội 940, thuộc Tiểu đoàn 309, lập nhiều công trạng trong việc đánh tàu giặc trên vùng Đồng Tháp Mười. Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã đánh chìm 2 tàu chiến Pháp, ông được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công.

Trong suốt sự nghiệp chiến đấu, đồng chí Đỗ Văn Triệu đã tham gia 25 trận đánh lớn nhỏ. Ông nổi tiếng với lối đánh bí mật, bất ngờ, thường xuyên thâm nhập vào các cứ điểm được canh phòng cẩn mật của địch để đặt mìn phá hủy phương tiện chiến tranh.

Năm 1965, lính Mỹ bắt đầu tham chiến tại Việt Nam. Tháng 2-1966, địch triển khai xây dựng căn cứ Đồng Tâm, chuẩn bị cho sư đoàn 9 Mỹ trực tiếp tham chiến ở Đồng bằng sông Cửu Long. Chiếc tàu cuốc Jamaicabay được chúng đưa đến phục vụ xây dựng căn cứ Đồng Tâm có 3 tầng, trang bị máy hút cát với công suất lớn nhất trong số tàu đưa đến Việt Nam, và là tàu cuốc lớn vào hạng thứ tư trên thế giới, bà con thị xã Mỹ Tho, tỉnh Mỹ Tho (nay là thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang) ngày đó quen gọi là “thành phố nổi”.

Tàu được trang bị 4 khẩu pháo lớn, gần 200 kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật điều hành máy móc điện tử, ra-đa, phòng vô tuyến. Quanh nó có 12 tàu bảo vệ tuần tra suốt ngày đêm, một tiểu đoàn ngụy canh gác dọc bờ sông và hệ thống đường ống…

Chiếc tàu này đã thổi cát được 4 lỗ và đang thổi vào lỗ thứ 5 để mở rộng căn cứ Đồng Tâm, chuẩn bị cho sư đoàn 9 Mỹ đến, thì bị đánh chìm vào đêm ngày 8 rạng sáng ngày 9-1-1967. Đây là chiến thắng có ý nghĩa đánh phủ đầu bọn xâm lược Mỹ khi chúng vừa đặt chân lên đất Mỹ Tho.

Chiến công hạ “thành phố nổi” vang dội đó thuộc về Trung đội 1, Đại đội 334, Tiểu đoàn 341 Công binh (viết tắt đặc công thủy), thuộc Quân khu 2, sau này là Quân khu 8. Và người trực tiếp khai hỏa đánh chìm tàu cuốc Jamaicabay là đồng chí Đỗ Văn Triệu.

Trong Hồi ký “Cuộc đọ sức thần kỳ”, đồng chí Lê Quốc Sản, nguyên Tư lệnh Quân khu 8 có kể về chiến công hạ tàu Jamaicabay trên sông Tiền đầu năm 1967. Đồng chí khẳng định, chính đồng chí đã giao nhiệm vụ cho đồng chí Đỗ Văn Triệu (Bảy Triệu) chỉ huy Trung đội 1 về đứng chân ở cồn Thới Sơn (thị xã Mỹ Tho, tỉnh Mỹ Tho) nhằm cản bước xây dựng căn cứ Đồng Tâm của địch. Hoạt động này do Quân khu chỉ huy trực tiếp. Trước khi hạ tàu Jamaicabay, tổ của đồng chí Bảy Triệu đã hạ nhiều tàu địch khi chúng qua lại trên sông Tiền.

Thực hiện kế hoạch hạ tàu Jamiacabay, suốt 60 ngày đêm liên tục ngâm mình dưới dòng sông Tiền, tổ của đồng chí Bảy Triệu (gồm đồng chí Bảy Triệu - Tổ trưởng và các đồng chí Nguyễn Văn Đực, Hùng và Mười Tý) đã bám sát tàu địch nghiên cứu quy luật bố phòng của chúng, từ đó xây dựng kế hoạch đánh tàu và được lãnh đạo Quân khu đồng ý.

Đêm mùng 8 rạng mùng 9-1-1967, từ một gốc cây bần ở xã Thới Sơn, đồng chí Bảy Chiệu dẫn tổ công binh thủy mang theo 4 khối thuốc nổ (200 kg TNT), bí mật bơi theo dòng nước chảy, tiến dần về phía mục tiêu.

Sau khi đặt được hai khối thuốc nổ áp sát hai bên hông tàu, đợi khi 12 tàu bảo vệ trở về áp sát hai bên hông tàu mẹ, đồng chí Bảy Triệu là người trực tiếp điểm hỏa, kéo dây điện ra khoảng 100m; do dây bị rối, không tháo ra được, đồng chí cho anh em trong tổ nhanh chóng bơi vào bờ, một mình đồng chí ở lại trên sông, thổi 2 phao rồi nằm trên phao và điểm hỏa.

Do không đủ khoảng cách an toàn, đồng chí bị ngất, nhưng may mắn kịp tỉnh lại và cố gắng nương theo dòng nước, tấp vào cồn Thới Sơn an toàn.

Sau trận đánh tàu Jamaicabay, lữ đoàn 2, sư đoàn 9 Mỹ tổ chức nhiều toán biệt kích đi lùng sục điều tra lực lượng đánh tàu. Phát hiện lực lượng của đồng chí Bảy Triệu ở xã Thới Sơn, chúng nhiều lần càn quét nhưng không phát hiện chỗ ẩn nấp. Đến đầu tháng 3-1967, xác định khu vực trú ẩn của tổ công binh do đồng chí Bảy Triệu phụ trách, chúng cho biệt kích lùng sục tìm kiếm. Khoảng 10 ngày sau, địch càn vào khu vườn nhà ông Ba Lễ, cán bộ Tài chính xã, ở ấp Thới Thuận, xã Thới Sơn.

Lên khỏi hầm, đồng chí chạy về phía sau vườn, địch phát hiện đã truy đuổi và bắn đồng chí bị thương ở đùi. Tình hình lực lượng địch khá đông, khó chạy thoát được, đồng chí đã “chém vè” dưới mương lắng – nơi chứa nước phân heo, phân dê tuôn xuống. Dưới mương có một ngọn dừa bị pháo bắn đứt. Địch không tìm được, đến chiều tối rút quân.

Sau khi địch rút quân, anh em trong tổ công binh và bà con bung ra tìm và đưa đồng chí về băng bó vết thương, chăm sóc. Nhưng do ở dưới nước quá lâu, gặp nước bẩn, nên vết thương bị nhiễm trùng, hành sốt suốt mấy ngày liền, đồng chí ngày càng yếu đi, nên đồng đội và du kích xã Thới Sơn tổ chức đưa đồng chí về quân y của thị xã Mỹ Tho đặt ở tỉnh Bến Tre để tiếp tục điều trị.

Do vết thương càng ngày càng nặng, bác sĩ đã đề nghị cưa chân để kịp thời cứu chữa, nhưng đồng chí không đồng ý, nói “Cưa chân tôi, còn lại 1 chân thì làm sao tôi đi đánh giặc được!”. Sau đó đồng chí hy sinh ngày 28-3-1967.

Với những cống hiến không mệt mỏi và tinh thần chiến đấu quả cảm, đồng chí Đỗ Văn Chiệu đã được Đảng và Nhà nước trao tặng 2 Huân chương Chiến công cùng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho người chiến sĩ đã dành cả cuộc đời và máu xương cho độc lập dân tộc.