Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Phối – Người con ưu tú của quê hương Đồng Tháp
Nguyễn Văn Phối (1916–1966) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Kiến Phong, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp. Ông sinh năm 1916 tại thôn Mỹ Nghĩa, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc, nay là phường Mỹ Ngãi, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông gắn liền với những năm tháng đấu tranh gian khổ, ác liệt của quân và dân Nam Bộ.
Nguyễn Văn Phối sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Cha và chú ruột của ông đều là những người tham gia hoạt động cách mạng, từng bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Chính truyền thống gia đình đã sớm hun đúc trong ông lòng yêu nước, ý thức đấu tranh và tinh thần trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.
Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường ở Cao Lãnh, Nguyễn Văn Phối đã tích cực tham gia các phong trào yêu nước của học sinh. Ông sớm thể hiện tinh thần nhiệt huyết, nhạy bén trước thời cuộc và có ý thức vận động, tập hợp những người cùng chí hướng tham gia phong trào cách mạng.
Năm 1936, ông làm nhiệm vụ liên lạc cho Chi bộ Mỹ Ngãi và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ đây, cuộc đời ông gắn bó sâu sắc với sự nghiệp cách mạng. Ông không ngừng được rèn luyện qua thực tiễn đấu tranh, từng bước trưởng thành và đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trong phong trào cách mạng tại địa phương.
Năm 1940, Nguyễn Văn Phối bị thực dân Pháp bắt, giam giữ và đày đi nhà tù Bà Rá. Những năm tháng trong lao tù là thử thách khắc nghiệt đối với người chiến sĩ cách mạng. Tuy nhiên, sự đàn áp và tù đày không thể khuất phục ý chí của ông. Sau khi được trả tự do vào tháng 3/1945, ông nhanh chóng trở lại hoạt động cách mạng và tiếp tục cống hiến cho phong trào.
Trong những năm kháng chiến, ông lần lượt đảm nhận nhiều vị trí lãnh đạo quan trọng, gắn bó với cơ sở, với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân. Với bản lĩnh chính trị vững vàng, kinh nghiệm hoạt động phong phú và tinh thần sâu sát cơ sở, ông góp phần quan trọng trong việc xây dựng lực lượng, củng cố phong trào cách mạng và lãnh đạo quân, dân địa phương vượt qua nhiều khó khăn, thử thách.
Trong quá trình hoạt động, Nguyễn Văn Phối luôn đặt lợi ích của cách mạng, của nhân dân và Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân. Ông được đồng chí, đồng đội tin tưởng bởi tinh thần trách nhiệm, sự kiên định và phong cách làm việc sâu sát. Dù trong điều kiện chiến tranh vô cùng gian khổ, ông vẫn thường xuyên đi cơ sở, kiểm tra tình hình và trực tiếp nắm bắt những vấn đề đặt ra trong phong trào.
Đảm nhiệm cương vị Bí thư Tỉnh ủy Kiến Phong, ông tiếp tục thể hiện vai trò của một cán bộ lãnh đạo chủ chốt, góp phần cùng tập thể cấp ủy lãnh đạo phong trào cách mạng trong một địa bàn chiến lược của vùng Đồng Tháp. Đây là giai đoạn cuộc kháng chiến diễn ra hết sức quyết liệt, đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo phải có bản lĩnh, sự quyết đoán và tinh thần dấn thân.
Ngày 16/6/1966, trên đường đi kiểm tra công tác tại bến Trà Vinh trở về, Nguyễn Văn Phối cùng 8 đồng sự bị tàu chiến đối phương vây đánh. Trong tình thế hiểm nguy, ông và các đồng chí đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Sự hy sinh của ông là mất mát lớn đối với Đảng bộ, lực lượng vũ trang và nhân dân Kiến Phong lúc bấy giờ.
Nguyễn Văn Phối đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng. Từ một thanh niên yêu nước ở vùng đất Cao Lãnh, ông trưởng thành thành một cán bộ lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, trải qua tù đày, chiến đấu và cuối cùng anh dũng hy sinh giữa lúc đang thực hiện nhiệm vụ.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1989, hài cốt và phần mộ của ông được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Đồng Tháp. Đây là sự ghi nhận, tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với người cán bộ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Tên tuổi Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Văn Phối đã trở thành một phần trong truyền thống cách mạng vẻ vang của quê hương Cao Lãnh và Đồng Tháp. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần kiên trung với Đảng, gắn bó với nhân dân, tận tụy với nhiệm vụ và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, tấm gương Nguyễn Văn Phối là bài học sâu sắc về lý tưởng sống và trách nhiệm công dân. Trong thời bình, thế hệ trẻ không phải đối mặt với bom đạn như cha anh, nhưng vẫn cần tiếp nối tinh thần ấy bằng việc tích cực học tập, lao động, rèn luyện, tham gia xây dựng quê hương và có trách nhiệm với cộng đồng.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Phối và biết bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ đi trước đã góp phần đem lại nền độc lập, thống nhất và cuộc sống hòa bình hôm nay. Vì vậy, việc tìm hiểu, gìn giữ và lan tỏa những câu chuyện về cuộc đời ông không chỉ là sự tri ân đối với người đã khuất mà còn là cách giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lý tưởng và khát vọng cống hiến cho thế hệ hôm nay và mai sau.
