ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN, LIỆT SỸ NGUYỄN THỊ LOAN

ồng chí Nguyễn Thị Loan (Bí danh: Hiền), sinh ngày 19/3/1949; quê quán: thôn Phú Hòa, xã An Mỹ, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Tham gia cách mạng từ tháng 01/1965, hy sinh ngày 29/10/1972. Chức vụ trước lúc hy sinh: Bí thư Chi bộ xã An Mỹ, kiêm Chính trị viên xã đội An Mỹ, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

Đồng chí Trần Thị Loan, sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Năm 1965 (16 tuổi) được cấp trên đưa lên vùng căn cứ theo học lớp y tá cứu thương ngắn hạn. Sau đó đồng chí được tổ chức giao nhiệm vụ xây dựng cơ sở cách mạng, vận động và trực tiếp tổ chức quần chúng đấu tranh chính trị chống địch càn quét, chống dồn dân lập ấp gây cho địch nhiều khó khăn trong kế hoạch “Bình định nông thôn”. Cùng với công tác đấu tranh chính trị, đồng chí còn trực tiếp làm công tác binh vận, vận động được 07 lính ngụy rời bỏ hàng ngũ địch quay về với cách mạng, xây dựng được 03 cơ sở đặc tình trong hàng ngũ địch cung cấp cho ta nhiều nguồn tin quan trọng. Trong hai năm 1968 – 1969, đồng chí Loan đã xây dựng 04 đội du kích B ở 4 thôn, mỗi đội từ 3-5 đội viên; trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích B của xã đánh 09 trận lớn, nhỏ tiêu diệt 15 tên, làm bị thương 09 tên, gây cho địch nhiều hoang mang lo sợ. Năm 1969, đồng chí được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng, được chi bộ phân công tiếp tục hoạt động hợp pháp trong vùng địch.

Tháng 01/1970, cơ sở bị lộ, đồng chí bị địch bắt và giam tại trung tâm cải huấn Tuy Hòa, Phú Yên. Mặc dù bị tra tấn rất dã man với nhiều cực hình, song đồng chí vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, quyết không khai báo, địch không khai thác được gì, nên đến tháng 01/1971 đồng chí được trả tự do và tiếp tục hoạt động cách mạng.

Đến tháng 02/1971, đồng chí bị địch bắt lần thứ hai. Tháng 3/1971, đồng chí vượt ngục trở về chiến khu và được phân công giữ chức Xã đội phó, phụ trách mũi công tác xã An Mỹ, tích cực tham gia đánh địch diệt ác, phá kèm lập nhiều thành tích xuất sắc, từ tháng 3/1971 đến tháng 3/1972, đồng chí tiêu diệt được 05 tên địch.

Tháng 3/1972, đồng chí được phân công giữ chức vụ Bí thư Chi bộ xã An Mỹ. Là một Bí thư chi bộ trẻ, nhiệt huyết và hết sức xông xáo, đồng chí đã ngày đêm sát cánh cùng nhân dân, chăm lo xây dựng thực lực chính trị ở từng cơ sở thôn, xóm và phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng nhân dân. Đồng chí thường xuyên bí mật về làng (vùng địch chiếm giữ), theo dõi các hoạt động của địch để có kế hoạch kịp thời chỉ đạo anh, em du kích đánh địch.

Đêm 27/10/1972, đồng chí về làng Phú Long, xã An Mỹ (nơi địch dồn dân tạm chiếm) để trực tiếp chỉ đạo nhân dân đấu tranh chính trị đòi Mỹ ký kết Hiệp định Pari. Sau một ngày ở lại vùng địch, cơ sở bị lộ. Địch dẫn một trung đội dân vệ, một trung đội cảnh sát tới bao vây khu vực đồng chí trú ẩn. Với 02 quả lựu đạn, trong tư thế bị bao vây, đồng chí đã bình tĩnh ném quả lựu đạn thứ nhất làm bị thương một tên địch. Biết chị là Bí thư Chi bộ xã đã từng xây dựng nhiều cơ sở cách mạng, địch tập trung lực lượng bao vây và dùng loa kêu gọi chị đầu hàng, quyết bắt sống chị để khai thác. Bị bao vây, chị biết rằng: không thể thoát khỏi mạng lưới cảnh sát, dân vệ đang xiết chặt. Hiểu rõ ý định bắt sống mình để khai thác của kẻ thù, quyết không để sa vào tay giặc, đồng chí Loan chờ bọn địch xông vào, rút chốt quả lựu đạn cuối cùng, giết chết 01 tên địch và anh dũng hy sinh ở tuổi 23.

Quá trình hoạt động và sự hy sinh anh dũng của đồng chí Nguyễn Thị Loan là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng về tinh thần yêu nước trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, dám xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, được nhân dân địa phương cảm phục, ngợi ca. Sau khi hy sinh, nhiều bài thơ, bài hát dân ca, bài chòi, các đề tài lịch sử địa phương ca ngợi chị, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh cách mạng của cán bộ, nhân dân địa phương.

Thể theo nguyện vọng nhân dân địa phương, vào tháng 7/2003 tên chị Nguyễn Thị Loan được đặt cho một con đường ở thị trấn Chí Thạnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đồng chí Nguyễn Thị Loan được Nhà nước tặng thưởng 01 Huân chương kháng chiến hạng 3; 02 Bằng khen của Khu 5; 05 Bằng khen của tỉnh Phú Yên.

Ngày 09/10/2014, đồng chí Nguyễn Thị Loan được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu: “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”