ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LÒ VĂN BƯỜNG – NGƯỜI CON DÂN TỘC THÁI LẬP CHIẾN CÔNG TRÊN ĐẤT BẠN LÀO
Tác giả: Nguyễn Thị Trà My
Lò Văn Bường (1924–2019) là người dân tộc Thái, sinh tại thôn Cộc Chẻ, xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa (nay thuộc xã Xuân Lẹ, tỉnh Thanh Hóa). Ông là một trong những chiến sĩ tiêu biểu của lực lượng Quân tình nguyện Việt Nam tại Lào, góp phần vun đắp tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa hai dân tộc Việt Nam – Lào trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Sinh ra trong một gia đình lao động miền núi, Lò Văn Bường lớn lên giữa núi rừng phía tây Thanh Hóa – nơi có truyền thống yêu nước và giàu bản sắc văn hóa của đồng bào Thái. Tuổi thơ của ông gắn với cuộc sống gian khó, chứng kiến cảnh quê hương nhiều lần bị chiến tranh tàn phá. Chính điều đó đã hun đúc trong chàng thanh niên người Thái ý chí đứng lên bảo vệ quê hương, bảo vệ độc lập của đất nước.
Tháng 8 năm 1948, Lò Văn Bường tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Đoàn 335, đơn vị quân tình nguyện Việt Nam làm nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Lào. Khi ấy, ông giữ cương vị Trung đội phó bộ binh, trực tiếp chỉ huy chiến sĩ thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu, bảo vệ căn cứ và xây dựng cơ sở cách mạng trên địa bàn các tỉnh Sầm Nưa, Viêng Xay, Xiêng Khoảng và Sầm Tớ.
Những năm hoạt động ở Lào là quãng thời gian gian khổ nhất trong cuộc đời người lính trẻ. Bộ đội phải hành quân liên tục qua núi cao, rừng sâu, thiếu lương thực, thuốc men và luôn đối mặt với những cuộc càn quét của quân Pháp. Tuy nhiên, Lò Văn Bường không chỉ là một người chỉ huy dũng cảm mà còn là người gần gũi với nhân dân địa phương. Ông cùng đồng đội giúp đồng bào dựng làng, bảo vệ mùa màng, tuyên truyền vận động nhân dân tham gia kháng chiến và xây dựng các cơ sở cách mạng vững chắc. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên sức mạnh đoàn kết giữa quân tình nguyện Việt Nam với nhân dân các bộ tộc Lào.
Chiến công tiêu biểu của Lò Văn Bường gắn liền với những trận đánh bảo vệ vùng giải phóng và mở rộng địa bàn hoạt động của cách mạng Lào. Trong nhiều trận chiến, ông trực tiếp chỉ huy trung đội vượt qua địa hình hiểm trở để tiếp cận mục tiêu, nhiều lần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ dù lực lượng ít hơn đối phương. Đặc biệt, trong một trận chiến năm 1952, khi đơn vị gặp tình huống nguy hiểm, ông bị thương nhưng vẫn kiên cường bám đội hình, động viên đồng đội giữ vững trận tuyến và đưa lực lượng rút lui an toàn sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Tinh thần bình tĩnh, quyết đoán và trách nhiệm của ông đã trở thành tấm gương sáng trong đơn vị.
Không chỉ lập công trên chiến trường, Lò Văn Bường còn được đồng đội yêu quý bởi phẩm chất giản dị, khiêm nhường và giàu tình đồng chí. Sau mỗi trận đánh, ông luôn là người ở lại cuối cùng để kiểm tra quân số, chăm sóc chiến sĩ bị thương và động viên những đồng đội còn nhiều mất mát. Với ông, chiến thắng không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ mà còn là bảo vệ được đồng đội và giữ gìn tình đoàn kết giữa quân dân hai nước.
Những đóng góp bền bỉ của Lò Văn Bường được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Ngày 7 tháng 5 năm 1956, tại Lễ tuyên dương Anh hùng lần thứ ba, Chính phủ đã phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận đối với những chiến công xuất sắc của người chiến sĩ quân tình nguyện trên chiến trường Lào, đồng thời khẳng định vai trò to lớn của đồng bào các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Sau chiến tranh, Lò Văn Bường trở về quê hương Thanh Hóa, tiếp tục lao động, sản xuất và tích cực tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương. Dù mang trên mình nhiều vết thương chiến tranh, ông vẫn luôn giữ lối sống giản dị, gần gũi và thường xuyên kể cho thế hệ trẻ nghe về tình hữu nghị Việt – Lào được xây dựng bằng biết bao mồ hôi, gian khổ và sự hy sinh của những người lính năm xưa. Ông qua đời năm 2019, hưởng thọ 95 tuổi.
Cuộc đời của Anh hùng Lò Văn Bường là minh chứng cho tinh thần quốc tế trong sáng, lòng dũng cảm và sự thủy chung son sắt của người lính Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một chàng trai người Thái nơi miền núi Thanh Hóa, ông đã trở thành biểu tượng đẹp của tình đoàn kết chiến đấu Việt Nam – Lào và để lại dấu ấn bền vững trong lịch sử lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.



