Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Phúc Lai – Người tiểu đội trưởng cảm tử bảo vệ Thủ đô

Anh hùng Nguyễn Phúc Lai sinh năm 1928, dân tộc Kinh, nguyên quán tỉnh Hà Nam. Khi hy sinh, anh là Tiểu đội trưởng Trung đội 1, Đại đội 2, Tiểu đoàn 56, Chiến khu 2 Hà Nội, một chiến sĩ trẻ tuổi nhưng giàu lòng dũng cảm và tinh thần quyết tử vì Tổ quốc.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, sớm được giáo dục và giác ngộ cách mạng, tháng 4 năm 1946, Nguyễn Phúc Lai đã xung phong vào bộ đội khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong quá trình chiến đấu, anh luôn thể hiện tinh thần xung kích, gan dạ, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm, góp phần cùng đơn vị bảo vệ các vị trí trọng yếu của Thủ đô trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.

Tháng 1 năm 1947, đơn vị của anh được tăng cường cho mặt trận phía Tây Hà Nội – một hướng tiến công quan trọng của quân Pháp. Sáng ngày 6 tháng 1 năm 1947, thực dân Pháp huy động gần 1.000 quân bộ binh, có xe tăng, thiết giáp, pháo binh và máy bay yểm trợ, từ trong thành đánh ra khu vực Giảng Võ, Ô Chợ Dừa nhằm uy hiếp và tiêu diệt lực lượng ta. Trên hướng Giảng Võ, địch sử dụng mũi vu hồi lớn, lấy xe tăng và thiết giáp dẫn đầu để mở đường tiến công.

Trong tình thế lực lượng ta ít hơn nhiều lần, vũ khí thô sơ, nhưng Đại đội 2 vẫn chiến đấu kiên cường, bám trụ trận địa. Khi xe tăng địch tiến sát công sự, nhận thấy thời cơ quyết định, Tiểu đội trưởng Nguyễn Phúc Lai đã bình tĩnh ôm bom ba càng, từ dưới công sự bất ngờ lao thẳng vào chiếc xe tăng dẫn đầu. Tiếng nổ dữ dội vang lên, chiếc xe tăng địch bốc cháy, đội hình tiến công của chúng bị chặn đứng. Anh đã anh dũng hy sinh khi mới 19 tuổi, hiến trọn tuổi xuân cho sự nghiệp bảo vệ Thủ đô.

Tấm gương chiến đấu cảm tử của Nguyễn Phúc Lai đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của toàn Đại đội 2. Ngay sau đó, đơn vị đồng loạt xung phong đánh giáp lá cà, khiến quân địch hoang mang, buộc phải rút bỏ cuộc tiến công ra mặt trận phía Tây Hà Nội.

Với lòng dũng cảm phi thường và sự hy sinh oanh liệt, ngày 21 tháng 1 năm 1997, Nguyễn Phúc Lai được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng Huân chương Chiến thắng hạng Nhất và danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” trong những ngày đầu kháng chiến