Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Ngọc Xuyến

Bà Nguyễn Thị Ngọc Xuyền (bí danh Kim Lệ, Tư Lệ), sinh năm 1947, tại xã Bình Hàng Trung, huyện Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là tỉnh Đồng Tháp).

Năm 13 tuổi, bà làm giao liên cho Chi uỷ xã Bình Hàng Trung, bà luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, được cấp uỷ, chi bộ tín nhiệm.

Tháng 02/1961, bà dẫn đầu cuộc đấu tranh chính trị tại quận Kiến Văn, bị địch bắt tra tấn rất dã man. Khi được trả tự do, bà tiếp tục hoạt động.

Ngày 05/3/1961, tỉnh Kiến Phong tổ chức cuộc đấu tranh chính trị tại thị xã Cao Lãnh, có hơn 10.000 người tham gia, địch ngăn chặn và nổ súng đàn áp làm chết và bị thương một số người. Bà dẫn đầu một đoàn 350 người vô thị xã, cùng một số đoàn khác kéo đến dinh Tỉnh trưởng đấu tranh quyết liệt, buộc Tỉnh trưởng phải nhận yêu sách. Trên đường về, bà bị địch bắt, đánh đập và giam 8 tháng tại khám đường Kiến Phong.

Ra tù, bà được rút lên tỉnh công tác phụ nữ và được phái về huyện Kiến Văn.

Tháng 4/1964, bà gài lựu đạn ở Bình Hàng Trung diệt 2 lính Mỹ, làm bị thương 6 tên, góp phần đánh bại cuộc càn quét của địch. Trận này, bà được tặng danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ" và được kết nạp vào Đảng.

Tháng 11/1966, Tiểu đoàn 502 tập kết tại xã Bình Hàng Trung, chuẩn bị đánh vào chi khu Kiến Văn, bà được giao nhiệm vụ lãnh đạo một đội dân công hỏa tuyến. Địch phát hiện, liền mở cuộc càn quét cấp tiểu đoàn, có xe M-113 và máy bay yểm trợ, bà vận động hơn 50 quần chúng chặn đầu quân địch và báo tin cho Tiểu đoàn 502. Nhờ đó, Tiểu đoàn 502 kịp thời rút về hậu cứ, chỉ để lại một tiểu đội đánh chặn địch.

Tiểu đội của ta đánh trả rất mãnh liệt, bắn cháy hai xe M-113, diệt một số tên nhưng lực lượng địch quá đông, cả tiểu đội đều hy sinh.

Mờ sáng hôm sau, bà lén đến trận địa, lần mò gỡ 10 quả lựu đạn địch gài dưới xác chiến sĩ...ta (có 1 tử sĩ chúng gài 2 quả), một mình bà kéo 9 tử sĩ xuống ghe, bơi nhanh ra khỏi trận địa.

Pháo địch bắn rồi máy bay quần đảo, ném bom, bà đem các tử sĩ lên bờ, kéo cỏ ngụy trang, rồi nhận chìm ghe. Bom pháo kéo dài gần suốt ngày, đến 5 giờ chiều, địch ngớt bắn phá, bà lại đem các tử sĩ xuống ghe bơi tiếp.

Tại đập kinh 5, trời tối, một mình bà phải đưa từng tử sĩ lên bờ đập, kéo ghe qua đập, lại kéo tử sĩ xuống ghe, bơi hơn chục cây số, đến hậu cứ của Tiểu đoàn 502 (kênh Nguyễn Văn Tiếp).

Tháng 3/1969, địch bình định đánh phá rất ác liệt vùng Kiến Văn, bà gài 6 quả lựu đạn, 25 hầm chông, 20 rào xã chiến đấu, diệt 1 tên địch, làm bị thương 5 tên, trong đó có 1 lính Mỹ, bẻ gãy trận càn của địch vào xã Bình Hàng Trung.

Sau ngày giải phóng, bà tiếp tục công tác phụ nữ huyện đến năm 1991 nghỉ hưu và hiện ngụ tại thị trấn Mỹ Thọ, huyện Cao Lãnh.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Xuyền được tặng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng và được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 28/4/2000.