ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN NGUYỄN VĂN CỐNG

Năm 1950, khi vừa tròn 18 tuổi, Nguyễn Văn Cống chính thức tham gia cách mạng, ANH HUNG tiếp tục làm công tác giao liên, theo dõi địch cung cấp tin tức. Bọn thám báo nghi ngờ, bám sát theo dõi. Tháng 7/1953, chúng bắt đồng chí đưa về Cầu Ngang rồi giải về Trà Vinh để khai thác nhưng thất bại và phải thả đồng chí ra. Ngày 15/4/1959, Tỉnh ủy thành lập Trung đội Võ trang Tuyên truyền của tỉnh ở Láng Cháo - Trường Long Hòa, Trung đội gồm hai tiểu đội bộ binh, có tổ trinh sát, tổ cứu thương, Nguyễn Văn Cống là thành viên của tiểu đội I.

Vừa ra đời, trung đội đã đây mạnh phong trào diệt ác ôn, phá kìm kẹp, hỗ trợ phong trào đấu tranh chính trị của quần chúng. Nhiều tên ác ôn đã bị trung đội trừng trị, tạo được lòng tin và phấn khởi trong nhân dân. Sau đó Nguyễn Văn Cống được cấp trên rút lên thành lập Đội Võ trang Tuyên truyền tỉnh. Tháng 6/1959, Nguyễn Văn Cống cùng ba đồng chí của mình được cấp trên chọn để xây dựng lực lượng đặc công đầu tiên của Trà Vinh, do đồng chí làm tổ trưởng. Đầu năm 1960, Nguyễn Văn Cống vinh dự kếp nạp vào Đảng và được cử về Quân khu 9 học. Đi học trở về, đồng chí Nguyễn Văn Cống trực tiếp huấn luyện và thành lập đơn vị đặc công đầu tiên vào năm 1960 gồm 7 người do đồng chí làm tổ trưởng. Tiếu đội phát triển theo chủ trương của phong trào đồng khởi: diệt ác, phá kìm, phá ấp chiến lược, giải phóng nông thôn. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, đông chí Nguyễn Văn Cống đã trực tiếp chiến đấu, chỉ huy chiến đấu, bổ sung quân số, xây dựng và rèn luyện lực lượng đơn vị. Ngạy năm 1960, khi mới thành lập tiêu đội do anh chỉ huy đã lập công đầu tiên, tiêu diệt công sở Long Vĩnh bằng lựu đạn diệt 20 tên. Đầu năm 1961, tỉnh mở trường Quân chính đào tạo cán bộ tiểu đôi trưởng. Lớp học đâu tiên có 80 học viên, trong khóa có chương trình huân luyện đặc công do Nguyễn Văn Công đảm trách. Các học viên này sau đó chuyển thành Đại đội 513 đặc công do Nguyễn Văn Cống làm đại đội trưởng. Năm 1962, đơn vị đã có 140 quân, đại đội liên tiếp giành những thắng lợi giòn giã, tiêu biểu như trận đột phá đồn tề xã Ngũ Lạc, Long Toàn năm 1962, đặc biệt là trận diệt đồn Cái Già - Hiệp Mỹ đầu năm 1963 trong vòng 15 phút trong đó có tên ác ôn nhiều nợ máu với nhân dân.

Trong các trận đánh, Nguyễn Văn Cống vừa trực tiếp chỉ huy chung vừa là một mũi trưởng chủ yếu. Đại đội vừa chiến đấu độc lập vừa phối hợp cùng đơn vị 501, 517 đánh và giải phóng một số xã của hai huyện Cầu Ngang và Trà Cú, góp phần đánh tan "Quốc sách ấp chiến lược" của địch. Đặc biệt, trong trận càn từ xã Trường Long Hòà đến quận Long Toàn qua kênh đào ấp Cái Đôi (Long Vĩnh), địch đã bắn gãy chân nữ đồng chí Út Tiếp, Bí thư Chi đoàn xã Long Toàn và bắt đem về giam tại quận đề khảo tra. Được chỉ thị Đại đội Đặc công phải đưa chị ra bằng mọi giá. Chi ủy chi bộ Đại đội Đặc công họp khẩn cấp và quyết định chọn một tô xung phong gom 6 đông chí do đông chí Nguyên Văn Công chỉ huy. Mặc dù vêt thương của trận đột kích trước chưa lành hẳn nhưng anh nói: "Đây là chấp hành mệnh lệnh". Cả tổ thề quyết tử chứ không để địch tra khảo đồng chí mình trong lúc bị thương. Với những kỹ năng thuân thục, đồng chí Nguyễn Văn Cống cùng đồng chí Nguyễn Văn Hưng nhanh chóng vượt qua các vòng rào tiếp cận phòng giam đồng chí Út Tiếp, bẻ khóa đưa chị ra an toàn. Sau khi ta diệt đồn Long Khánh lần thứ nhất, địch xây dựng lại ngay một cụm cứ diểm hành quân cấp đại đội để gom dân lập ấp chiến lược. Tỉnh uy chỉ đạo đánh diệt lần thứ hai. Tỉnh đội lệnh cho Đại đội Đặc công 513 đánh chủ công cùng Đại đội Bộ binh 501 phát triên đánh vào bên trong. Nguyễn Văn Cống cùng đại đội phó Nguyễn Văn Hưng trực tiếp diệt hai lô cốt làm lệnh cho trận đánh. Nguyễn Văn Cống dùng hai quả thủ pháo dù bò vào đánh sập lô cốt đầu tiến đê bộ binh xung phong. Địch đề kháng quyết liệt, trận địa diễn biến gay gắt, một số đồng chí thương vong.

Đồng chí Nguyễn Văn Cống để nghị ban chỉ huy cho anh xung phong diệt hoa điểm. Khi không còn cách nào khác, ban chỉ huy chấp thuận, anh tổ chức một tổ dùng hỏả lực kềm địch rồi một mình ôm bộc phá đột nhập trèo lên lô cốt đánh tan cụm đề kháng. Nguyễn Văn Cống bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu đến khi tiêu diệt hoàn toàn quân địch thì anh cũng anh dũng ngã xuống, đó là đêm 30/5/1963. Trong quá trình chiến đấu và chỉ huy chiến đấu, đồng chí Nguyễn Văn Cống đã bị thương bảy lần có một lần đứt nhiều đoạn ruột. Dù vậy, trận địa còn thương binh, liệt sĩ là anh chưa về.

Đồng chí Nguyễn Vãn Cống người anh cả của Đại đội Đặc công 513 đã cống hiến hết sức lực trí tuệ toàn tậm, toàn ý xây dựng, rèn luyện và cùng chiến đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao là tấm gương sáng được đồng bào, đồng chí quý trọng, được Đảng, Nhà nước tặng thưởng:

- Danh hiệu: "Chiến sỹ thi đua Ấp Bắc giết giặc lập công".

- Huân chương chiến công giải phóng hạng Nhì.

- Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Ba.

- Ngày 20/12/1994, đồng chí Nguyễn Văn Cống được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

(Trích Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Trà Vinh)