Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm

Với lòng căm thù giặc sâu sắc và tinh thần yêu nước mãnh liệt, năm 1966, khi mới 15 tuổi, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm, quê ở thôn Mậu Tài, xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Vì chưa đủ tuổi theo quy định, ông đã “khai thêm tuổi và nhét thêm đá vào quần áo” để vượt qua kỳ kiểm tra sức khỏe, quyết tâm được tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Sau khi nhập ngũ, ông được biên chế vào Tiểu đoàn 96, Bộ tư lệnh 500. Từ năm 1969 đến năm 1973, ông được điều động về Trung đoàn 83 Công binh, Quân khu 5, thực hiện nhiệm vụ mở đường, bảo đảm giao thông phục vụ chiến đấu tại các chiến trường Trị Thiên, Tây Nguyên, Quảng Nam và Đà Nẵng.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, chiến sĩ trẻ Trần Văn Lâm đã tham gia hàng chục trận đánh, trực tiếp dò gỡ hàng nghìn quả bom, mìn. Dù tuổi đời còn trẻ, sức khỏe hạn chế, ông luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, cùng đồng đội bám đường ngày đêm để bảo đảm giao thông thông suốt cho bộ đội hành quân chiến đấu.

Năm 1970-1971, trong thời gian làm nhiệm vụ mở đường tại huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị — nơi có mật độ bom mìn dày đặc — ông và đồng đội kiên trì dò gỡ từng vị trí nguy hiểm, bất kể ngày đêm hay thời tiết khắc nghiệt. Với người lính công binh, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải đánh đổi bằng tính mạng của bản thân và đồng đội.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, ông còn có nhiều sáng kiến góp phần nâng cao hiệu quả công việc. Năm 1972, khi đơn vị được giao nhiệm vụ mở đường phục vụ bộ binh tiến công quận lỵ Quế Sơn (phía Tây TP Đà Nẵng), ông đã đề xuất sáng kiến đắp đập ngăn suối, tận dụng sức nước để đào và vận chuyển đất đá thay cho sức người. Sáng kiến này giúp tăng năng suất lao động lên 150%, giảm sức lao động và bảo đảm an toàn cho bộ đội.

Trong điều kiện trang bị còn thiếu thốn, ông còn nghĩ ra cách dùng thông nòng súng AK-47 mài nhọn một đầu để thay thuốn dò mìn. Những sáng kiến của ông đã được đồng đội vận dụng hiệu quả trên các tuyến đường chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam.

Ngoài nhiệm vụ dò gỡ bom mìn, khi được giao phụ trách nuôi quân, chiến sĩ Trần Văn Lâm luôn tận tụy chăm lo bữa ăn cho đồng đội. Trong điều kiện thiếu thốn thực phẩm, ông tích cực tìm kiếm nguồn thực phẩm để bảo đảm mỗi bữa ăn có từ 3-4 món nóng. Có những thời điểm đơn vị làm nhiệm vụ cách nơi trú quân vài kilômét, ngày nào ông cũng gánh cơm, nước uống đến tận nơi phục vụ anh em.

Với những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, ông được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, nhiều lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, Chiến sĩ quyết thắng. Ngày 6-11-1978, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau 25 năm phục vụ trong quân đội, năm 1991, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Trở về đời thường, ông tiếp tục tích cực tham gia công tác xã hội, từng đảm nhiệm nhiều cương vị như Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Nga Sơn, Bí thư Chi bộ tiểu khu Ba Đình và Chủ tịch Hội Người cao tuổi huyện Nga Sơn.

Trên các cương vị công tác, ông luôn phát huy tinh thần trách nhiệm, đổi mới và sáng tạo. Ông đã xây dựng mô hình Câu lạc bộ “Cựu quân nhân”, mô hình “đoạn đường tự quản” của cựu chiến binh, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, xây dựng nông thôn văn minh và hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế. Ông cũng vận động hội viên ghi chép ký ức thời quân ngũ, biên soạn tập thơ nhằm lưu giữ ký ức chiến tranh và giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Hiện nay, trên cương vị Chủ tịch Hội Người cao tuổi, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Lâm tiếp tục phát huy vai trò, uy tín của người cao tuổi trong cộng đồng, góp phần xây dựng đời sống đoàn kết, nghĩa tình tại địa phương.