Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Út Tịch

Có những câu nói chỉ gói gọn trong vài chữ nhưng đủ sức đi cùng lịch sử. Với tôi, mỗi lần nhắc đến Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Út Tịch, điều hiện lên đầu tiên không phải là những chiến công hiển hách, mà chính là câu nói đã trở thành biểu tượng của phụ nữ Việt Nam trong kháng chiến: "Còn cái lai quần cũng đánh."

Đó không chỉ là lời nói của một người phụ nữ Nam Bộ, mà còn là lời thề của cả một thế hệ đã sống và chiến đấu vì độc lập, tự do của dân tộc.

Út Tịch tên thật là Nguyễn Thị Út, sinh năm 1931 tại huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của bà gắn liền với những cánh đồng lúa, những mùa nước nổi và cuộc sống đầy cơ cực. Nhưng cũng chính trên mảnh đất ấy, lòng yêu nước đã được nuôi dưỡng từ rất sớm.

Chiến tranh đến, quê hương chìm trong khói lửa. Khi nhiều người còn lo tìm nơi tránh bom đạn, Út Tịch đã chọn con đường khó khăn hơn: tham gia cách mạng. Từ một người phụ nữ nông dân chân chất, bà trở thành nữ du kích gan dạ, rồi là cán bộ chỉ huy của lực lượng vũ trang địa phương.

Điều khiến tôi khâm phục nhất ở Út Tịch là bà chưa bao giờ coi mình là một người đặc biệt.

Bà cũng là một người mẹ.

Bà cũng có gia đình, có những đứa con cần được chở che.

Thế nhưng, mỗi khi đất nước cần, bà lại gác tình riêng sang một bên để lên đường chiến đấu. Có những ngày bà vừa trực tiếp chỉ huy đánh địch, vừa tranh thủ về thăm con trong chốc lát rồi lại tiếp tục hành quân. Đối với bà, tình mẫu tử và tình yêu Tổ quốc chưa bao giờ đối lập nhau. Chính vì yêu con nên bà càng quyết tâm đánh giặc để con mình và bao đứa trẻ khác được lớn lên trong hòa bình.

Những năm tháng hoạt động ở miền Tây Nam Bộ là chuỗi ngày đầy gian khổ. Đồng ruộng, kênh rạch và rừng tràm vừa là nơi che chở, vừa là chiến trường. Địch liên tục mở các cuộc càn quét với hỏa lực mạnh, nhưng Út Tịch và đồng đội vẫn kiên cường bám đất, bám dân.

Bà tham gia nhiều trận đánh, nhiều lần trực tiếp chỉ huy lực lượng tiêu diệt địch, bảo vệ cơ sở cách mạng. Điều đáng quý là trong bất cứ hoàn cảnh nào, bà cũng luôn là người đi đầu. Đồng đội kể rằng, mỗi khi trận đánh bắt đầu, Út Tịch luôn xuất hiện ở nơi nguy hiểm nhất để động viên mọi người. Chính sự gan dạ ấy đã truyền thêm sức mạnh cho cả đơn vị.

Có người từng hỏi, điều gì làm nên sức mạnh của Út Tịch?

Theo tôi, đó không phải là sức khỏe hay vũ khí.

Đó là niềm tin.

Một niềm tin mãnh liệt rằng đất nước nhất định sẽ độc lập.

Một niềm tin rằng những người bình thường cũng có thể làm nên lịch sử.

Có lẽ vì thế mà câu nói "Còn cái lai quần cũng đánh" không hề mang ý nghĩa của sự liều lĩnh. Đó là lời khẳng định về ý chí không bao giờ khuất phục. Dù còn rất ít, dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất, người phụ nữ Nam Bộ ấy vẫn quyết không đầu hàng.

Năm 1968, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, Út Tịch anh dũng hy sinh khi mới 37 tuổi. Bà ra đi khi tuổi đời còn trẻ, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân.

Sau này, Đảng và Nhà nước đã truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời của Út Tịch còn được nhà văn Nguyễn Thi khắc họa qua tác phẩm nổi tiếng Người mẹ cầm súng. Hình tượng ấy không chỉ là chân dung của riêng bà mà còn là hình ảnh của hàng vạn người phụ nữ Việt Nam đã âm thầm cống hiến tuổi xuân cho Tổ quốc.

Mỗi lần đọc về Út Tịch, tôi lại nghĩ đến những người phụ nữ quanh mình hôm nay. Họ không còn phải đối mặt với bom đạn, nhưng vẫn đang từng ngày hy sinh thầm lặng vì gia đình, vì công việc và vì cộng đồng. Dẫu ở thời đại nào, lòng dũng cảm và sự tận tụy vẫn luôn là những phẩm chất đáng quý.

Thế hệ trẻ hôm nay may mắn được lớn lên trong hòa bình. Chúng ta không cần cầm súng ra chiến trường, nhưng vẫn cần mang trong mình tinh thần của Út Tịch: dám đối mặt với khó khăn, dám nhận trách nhiệm và không lùi bước trước thử thách. Bởi xây dựng đất nước cũng cần một ý chí mạnh mẽ như cha anh từng có trong những năm tháng chiến tranh.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Út Tịch đã ra đi gần sáu thập kỷ, nhưng câu nói "Còn cái lai quần cũng đánh" vẫn còn nguyên giá trị. Đó không chỉ là lời nhắc nhớ về một người phụ nữ anh hùng của Nam Bộ, mà còn là biểu tượng bất diệt của tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng độc lập của dân tộc Việt Nam.