ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN VÕ ĐÔNG TRẠCH (TƯ TRẠCH) – NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN CƯỜNG TRONG CHIẾN THẮNG KÈ MỘT

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở miền Tây Nam Bộ, chiến thắng của lực lượng vũ trang địa phương không chỉ được tạo nên bởi lòng dũng cảm mà còn bởi nghệ thuật chỉ huy, khả năng tổ chức trận địa và tinh thần đoàn kết của cán bộ, chiến sĩ. Võ Đông Trạch, thường gọi là Tư Trạch, là một cán bộ quân sự tiêu biểu của lực lượng vũ trang Rạch Giá trước đây. Tên tuổi ông gắn liền với chiến thắng Kè Một năm 1965 và những hoạt động xây dựng, phát triển lực lượng trên chiến trường Kiên Giang.

Võ Đông Trạch sinh ngày 27 tháng 7 năm 1923, nhập ngũ tháng 8 năm 1949. Ông trưởng thành trong những năm tháng chiến tranh gian khổ, trải qua quá trình rèn luyện và tích lũy kinh nghiệm thực tiễn trong lực lượng vũ trang cách mạng. Qua nhiều năm công tác, ông đảm nhiệm các vị trí chỉ huy khác nhau, từng giữ cương vị Phó Tiểu đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Tiểu đoàn 207, sau đó là Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Rạch Giá.

Tiểu đoàn 207 là một trong những đơn vị chủ lực quan trọng của lực lượng vũ trang địa phương. Trong bối cảnh đối phương gia tăng các cuộc hành quân nhằm tìm diệt lực lượng cách mạng, nhiệm vụ của đơn vị không chỉ là bảo vệ căn cứ mà còn phải tổ chức chiến đấu, làm thất bại các cuộc tiến công và giữ vững địa bàn. Người chỉ huy phải biết đánh giá tương quan lực lượng, tận dụng địa hình và tổ chức đội hình phù hợp với điều kiện thực tế.

Dấu ấn nổi bật của Võ Đông Trạch được ghi nhận trong trận Kè Một ngày 20 tháng 7 năm 1965, tại khu vực Vĩnh Bình Bắc, huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Rạch Giá trước đây. Trong trận này, lực lượng Tiểu đoàn 207 phải đối đầu với ba tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 32, Sư đoàn 21 của đối phương, được máy bay phản lực và trực thăng chiến đấu yểm trợ. Tương quan lực lượng và hỏa lực đặt các chiến sĩ vào tình thế đặc biệt khó khăn.

Với vai trò Phó Tiểu đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng, Võ Đông Trạch trực tiếp tham gia tổ chức chỉ huy trận đánh. Trước sức ép của những đợt tiến công liên tiếp, cán bộ và chiến sĩ phải giữ vững đội hình, phối hợp hỏa lực và kiên quyết bảo vệ trận địa. Theo các tư liệu lịch sử địa phương, lực lượng cách mạng đã đánh bật sáu đợt tiến công của đối phương.

Kết quả trận Kè Một được ghi nhận là một chiến thắng quan trọng của lực lượng vũ trang Rạch Giá. Các nguồn tư liệu địa phương cho biết đối phương bị loại khỏi vòng chiến đấu hơn 300 quân, hai máy bay bị bắn rơi, bốn máy bay khác bị hư hỏng và hơn 50 khẩu súng bị thu giữ. Chiến thắng này góp phần làm thất bại ý đồ tìm diệt của đối phương tại chiến trường Khu 9, đồng thời củng cố niềm tin của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vào khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương.

Ý nghĩa của trận Kè Một không chỉ nằm ở kết quả quân sự mà còn ở giá trị tinh thần. Trong hoàn cảnh đối phương có ưu thế về phương tiện và hỏa lực, việc giữ vững trận địa và đánh bật các đợt tiến công đã chứng minh rằng bản lĩnh, tổ chức và sự phối hợp có thể tạo nên sức mạnh đáng kể. Đó là bài học về ý chí, sự bình tĩnh và khả năng phát huy những điều kiện thực tế của chiến trường.

Sau trận Kè Một, Võ Đông Trạch tiếp tục đảm nhiệm những nhiệm vụ chỉ huy quan trọng. Trên cương vị Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Rạch Giá, ông cùng đồng đội tổ chức nhiều hoạt động quân sự theo phương thức công đồn, đả viện, phối hợp giữa lực lượng tiến công mục tiêu với lực lượng đánh chặn quân cứu viện. Những hoạt động ấy góp phần làm suy yếu hệ thống phòng thủ của đối phương và mở rộng điều kiện hoạt động cho phong trào cách mạng tại các địa bàn Gò Quao, Giồng Riềng.

Ngày 12 tháng 12 năm 1974, lực lượng do ông chỉ huy phối hợp tổ chức trận đánh vào đội hình thiết giáp của đối phương. Theo tư liệu lịch sử địa phương, trận đánh phá hủy bốn xe M113 và làm hư hỏng nặng sáu xe khác. Kết quả này góp phần tạo điều kiện cho quân dân địa phương tiếp tục tiến công, giải phóng thêm các xã và đồn bốt trước thời điểm cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi hoàn toàn.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Võ Đông Trạch được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Lễ trao quyết định cho thân nhân ông được tổ chức tại An Giang ngày 19 tháng 12 năm 2025. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của người chỉ huy đã trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu và dành nhiều năm phục vụ lực lượng vũ trang.

Cuộc đời Võ Đông Trạch là tấm gương về sự kiên cường, mưu trí và tinh thần trách nhiệm của người chỉ huy. Chiến thắng Kè Một nhắc nhở chúng ta rằng sức mạnh không chỉ nằm ở số lượng vũ khí mà còn ở bản lĩnh con người, sự đoàn kết và khả năng tổ chức. Tưởng nhớ Tư Trạch là tưởng nhớ một thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã góp phần bảo vệ quê hương, tạo nên truyền thống vẻ vang của lực lượng vũ trang Rạch Giá – Kiên Giang.

Ngày nay, thế hệ trẻ có thể tiếp nối tinh thần ấy bằng việc học tập nghiêm túc, rèn luyện ý chí, làm chủ tri thức và đóng góp cho cộng đồng. Đó là cách để những chiến công của quá khứ không chỉ được lưu giữ trong sách sử mà còn tiếp tục trở thành nguồn động lực xây dựng quê hương, đất nước trong thời bình