Anh hùng Lương Văn Tụy
Nói đến những người anh hùng, chiến sĩ cách mạng tiêu biểu tại Ninh Bình giai đoạn trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, không thể không nhắc tới Lương Văn Tụy (1914 – 1932).
Lương Văn Tụy sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan – nơi được coi là "cái nôi" của phong trào cách mạng tỉnh Ninh Bình.
Tham gia cách mạng sớm: Ngay từ khi còn là học sinh, ông đã sớm tiếp xúc với tư tưởng tiến bộ và gia nhập tổ chức Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội.
Nhiệm vụ nguy hiểm: Ông được giao nhiệm vụ làm liên lạc và vận động quần chúng, kết nối các tổ chức cách mạng tại địa phương.
2. Sự kiện cắm cờ trên núi Non Nước (Dục Thúy Sơn)
Sự kiện làm nên tên tuổi của Lương Văn Tụy diễn ra vào rạng sáng ngày 7/11/1929, nhân dịp kỷ niệm Cách mạng tháng Mười Nga.
Kế hoạch: Để khích lệ tinh thần đấu tranh của nhân dân và khẳng định sự hiện diện của Đảng, ông nhận nhiệm vụ cắm lá cờ búa liềm lên đỉnh núi Non Nước (ngay trung tâm thị xã Ninh Bình lúc bấy giờ).
Hành động: Giữa lúc thực dân Pháp canh gác nghiêm ngặt, ông đã mưu trí, dũng cảm leo lên vách đá dựng đứng của núi Non Nước để treo lá cờ đỏ búa liềm tung bay trước gió.
Ý nghĩa: Lá cờ xuất hiện hiên ngang giữa trung tâm tỉnh lỵ đã khiến kẻ thù khiếp sợ, đồng thời làm nức lòng quần chúng nhân dân, khẳng định con đường cách mạng vô sản đã bắt rễ sâu sắc tại Ninh Bình.
3. Sự hy sinh anh dũng
Sau sự kiện cắm cờ, Lương Văn Tụy bị thực dân Pháp ráo riết truy lùng. Năm 1930, ông bị bắt trong khi đang làm nhiệm vụ.
Kiên trung trong tù: Dù bị tra tấn dã man và bị lưu đày qua nhiều nhà tù (Nam Định, Hỏa Lò, Côn Đảo), ông vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản.
Sự hy sinh: Ông hy sinh vào năm 1932 khi mới 18 tuổi trong một nỗ lực vượt ngục tại Côn Đảo.
4. Di sản để lại
Ngày nay, tên tuổi của Lương Văn Tụy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần quật khởi của tuổi trẻ Ninh Bình:
Ngôi trường mang tên ông: Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) là một trong những ngôi trường giàu thành tích nhất cả nước.
Tượng đài: Trên đỉnh núi Non Nước ngày nay có đặt tượng đài của ông, tay cầm lá cờ, hướng nhìn ra dòng sông Đáy, như một lời nhắc nhở về lòng yêu nước cho các thế hệ mai sau.
"Anh là người đã thắp lên ngọn lửa cách mạng giữa lòng thành phố cảng nội địa, biến ngọn núi thơ mộng thành biểu tượng của ý chí chiến đấu."
