Anh hùng Lỷ A Coỏng
Anh hùng Lỷ A Coỏng sinh năm 1924, là người dân tộc Dao, quê ở xã Thanh Y, huyện Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là đảng viên, Chính trị viên xã đội.
Nhà nghèo, bố mẹ chết sớm, ngay từ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Lỷ A Coỏng đã tích cực giúp đỡ cán bộ về xây dựng cơ sở địa phương. Hòa bình lập lại, đồng chí làm giao thông của xã, xã đội trưởng, công an xã rồi sau đó làm chính trị viên xã đội.
Tháng 12-1965, tên Vòng Ốn cầm đầu một toán đặc vụ Tưởng, nhảy dù xuống vùng biên giới phía Bắc nước ta, liên lạc với bọn phản động thổ phỉ nội địa, âm mưu hoạt động phá hoại. Chúng đến xã Đầm Hà, bắn chết một dân quân, bắn bị thương xã đội phó. Lỷ A Coỏng đang dự hội nghị trên huyện, được tin liền xin về tổ chức lực lượng bao vây và truy lùng bọn phỉ. Qua hai ngày, hai đêm truy lùng, anh bắt được tên Vòng Ốn trong hang đá, thu được một súng ngắn, toàn bộ trang bị, tài liệu, 50.000 đồng và 7 thỏi vàng. Năm 1957, tên phản động Chín Sồi Tắc - tên mật thám của Pháp cài lại - tổ chức hoạt động tuyên truyền xuyên tạc chính sách của ta, mưu toan giết cán bộ, cưỡng bức nhân dân theo chúng. Hắn bị Lỷ A Coỏng tổ chức bắt sống, khi bị giải đi, tên này ngoan cố chạy trốn nên bị dân quân truy lùng bắn chết.
Tháng 5-1959, tên Chín Sồi Thống cầm đầu 50 tên phản động gây bạo loạn, giết cán bộ, cướp súng của dân quân, chốt chặn các nẻo đường, bao vây, ép buộc mẹ và vợ Lỷ A Coỏng phải đi kêu gọi anh theo chúng. Lỷ A Coỏng kiên quyết chiến đấu chống bọn phản động. Khi bộ đội và cán bộ cấp trên về hỗ trợ, anh bàn kế hoạch phối hợp cùng tiễu phỉ, diệt trừ bọn đầu sỏ ngoan cố, kêu gọi bọn còn lại ra đầu thú và giải thích cho nhân dân yên tâm, hăng hái sản xuất. Đi đôi với việc trấn áp bọn phản động, dẹp bạo loạn, Lỷ A Coỏng cùng cán bộ địa phương tổ chức xây dựng và phát triển lực lượng, tổ chức cho dân quân học tập chính trị và huấn luyện quân sự.
Năm 1960, khi có chủ trương xây dựng hợp tác xã, Lỷ A Coỏng gương mẫu, xung phong đưa gia đình vào hợp tác xã rồi tích cực vận động được 21 gia đình khác cùng vào làm nòng cốt cho phong trào. Lỷ A Coỏng còn chủ động đi đến các xã bạn học tập kinh nghiệm sản xuất, đem về phổ biến và vận động dân quân làm trước để lôi cuốn bà con làm theo, do đó năng suất lúa tăng lên rõ rệt, nhân dân rất phấn khởi, tin tưởng. Lỷ A Coỏng còn vận động bà con đào mương, cải tạo đồng ruộng để cấy được hai vụ, đào ao thả cá, trồng cây bảo vệ rừng, thực hiện vệ sinh phòng bệnh, học văn hóa, bỏ dần rồi đi đến chỗ xóa hắn các tục lệ lạc hậu, mê tín dị đoan, xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc trong bản làng với các xã bạn. Tấm gương xã đội trưởng người Dao Thanh Y Lỷ A Coỏng, với câu nói "Vàng không mua nổi lòng người Dao theo Đảng" đã trở thành tiêu biểu cho khí phách và niềm tin của đồng bào các dân tộc vào con đường cách mạng vinh quang của Đảng.
Đồng chí được tặng 1 Huân chương Chiến công hạng Ba, nhiều lần được cấp trên tặng giấy khen, được đi dự Đại hội dân quân miền núi và là Chiến sĩ thi đua năm 1959. Ngày 1-1-1967, Lý A Coỏng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
