Anh Hùng Ngô Gia Khảm
Ông là người chiến sĩ cộng sản kiên trung, "cha đẻ" của những xưởng hóa chất quân giới đầu tiên của Việt Nam. Với bàn tay không còn nguyên vẹn sau những tai nạn thí nghiệm thuốc nổ, ông vẫn miệt mài cống hiến để chế tạo vũ khí cho bộ đội, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp.
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, khi vũ khí còn thô sơ và thiếu thốn, sự ra đời của những quả mìn, những bánh thuốc nổ mang thương hiệu "Việt Nam" là một kỳ tích. Đứng sau kỳ tích đó là Ngô Gia Khảm – người anh hùng đã dâng hiến cả xương máu để chế tạo "lửa" cho cuộc kháng chiến.
Từ người thợ hỏa xa đến chiến sĩ quân giới Sinh ra trong một gia đình nghèo tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng Bắc Ninh, Ngô Gia Khảm sớm trở thành công nhân hỏa xa Gia Lâm. Tại đây, ông đã giác ngộ cách mạng và tham gia phong trào công nhân từ rất sớm. Khi kháng chiến bùng nổ, ông được giao nhiệm vụ quan trọng: xây dựng các xưởng chế tạo vũ khí cho quân đội.
Trong điều kiện rừng núi Việt Bắc thiếu thốn đủ đường, không máy móc, không nguyên liệu, Ngô Gia Khảm đã cùng đồng đội tự chế tạo ra axit sunfuric – nguyên liệu cốt yếu để làm thuốc nổ. Ông đã biến những dụng cụ thô sơ thành những "phòng thí nghiệm" đặc biệt, mở đường cho việc sản xuất hàng loạt vũ khí tự tạo phục vụ mặt trận.
Sự hy sinh thầm lặng và nghị lực phi thường Nghề chế tạo thuốc nổ luôn đối mặt với hiểm nguy rình rập. Trong một lần thí nghiệm pha chế thuốc nổ trắng vào năm 1945, một vụ nổ kinh hoàng đã xảy ra. Ngô Gia Khảm bị thương nặng, mất đi bàn tay phải, bàn tay trái cũng chỉ còn lại vài ngón không nguyên vẹn và đôi mắt bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Thế nhưng, tàn nhưng không phế, chỉ sau một thời gian ngắn điều trị, người ta lại thấy ông xuất hiện tại xưởng quân giới. Với đôi bàn tay đầy vết sẹo, ông vẫn trực tiếp chỉ dẫn, đốc thúc công nhân sản xuất. Tinh thần "còn hơi thở còn cống hiến" của ông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ ngành Quân giới lúc bấy giờ.
Biểu tượng của lòng yêu nước Năm 1952, tại chiến khu Việt Bắc, Ngô Gia Khảm vinh dự là một trong bảy người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Cuộc đời ông là minh chứng hùng hồn cho trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam: lấy ý chí bù đắp cho công nghệ, lấy lòng yêu nước vượt qua mọi giới hạn của bản thân.
Sau hòa bình, ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong ngành công nghiệp và giao thông vận tải, luôn sống giản dị và mẫu mực. Anh hùng Ngô Gia Khảm đã đi vào lịch sử như một biểu tượng của sự sáng tạo và đức hy sinh vô bờ bến vì độc lập của Tổ quốc.
