Anh hùng Ngô Mây (1924 – 1947) — Lá Cờ Đầu Quyết Tử Quân Đất Quảng Ngãi
Anh hùng Ngô Mây (1924 – 1947) — Lá Cờ Đầu Quyết Tử Quân Đất Quảng Ngãi
Quê quán: Thôn Kỳ Thọ, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định.
Danh hiệu: Truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1955) và Huy chương Quân kỳ Quyết thắng.
1. Tiểu sử & Trưởng thành
Ngô Mây sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng đất võ Bình Định. Cha mất sớm, ông phải đi làm thuê từ nhỏ để nuôi mẹ.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, hưởng ứng Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông xung phong gia nhập Đại đội 1, Tiểu đoàn 120, Trung đoàn 120 (lực lượng chủ lực của Quân khu 5 lúc bấy giờ).
2. Cống hiến & Chiến công Bất tử
Lá thư bằng máu xin làm Quyết tử quân
Thu – Đông năm 1947, thực dân Pháp mở cuộc càn quét lớn lên vùng Bác Tây Nguyên (Gia Lai – Kon Tum) nhằm mở rộng địa bàn chiếm đóng. Để ngăn chặn bước tiến của binh đoàn cơ động Pháp, Đại đội 1 được giao nhiệm vụ tổ chức trận phục kích tại đèo Suối Vôi (nằm giữa An Khê và Pleiku).
Đơn vị thành lập Tổ Quyết tử với nhiệm vụ ôm bom ba càng phục kích xe tăng và bộ binh địch. Ngô Mây đã dùng ngón tay trỏ chích máu viết đơn xung phong nhận nhiệm vụ cảm tử này. Ông dặn lại đồng đội: "Tôi không có tài sản gì, chỉ có tấm lòng với Tổ quốc và tình thương mẹ. Nhờ đơn vị chăm sóc mẹ giúp tôi".
Trận đánh lịch sử tại Đèo Suối Vôi (12/1947)
Ngày 17/12/1947, một binh đoàn âu-phi Pháp có xe bọc thép hỗ trợ tiến vào trận địa phục kích.
Ngô Mây ôm quả bom ba càng giấu mình dưới chiến hào ven đường. Khi chiếc xe bọc thép dẫn đầu cùng nhóm lính Pháp đông đúc đi ngang qua, ông bất ngờ lao vụt ra, ôm bom xông thẳng vào giữa đội hình địch.
Tiếng nổ lớn vang dội làm rung chuyển núi rừng. Quả bom nổ tung phá hủy xe quân sự, tiêu diệt tại chỗ hơn 1 công-panh (khoảng một đại đội) lính Pháp, làm bàng hoàng và bẻ gãy hoàn toàn mũi tiến công của quân địch.
3. Ý nghĩa Lịch sử & Tôn vinh
Biểu tượng bất tử: Ngô Mây là chiến sĩ đầu tiên của Binh đoàn Tây Nguyên/Quân khu 5 sử dụng hình thức ôm bom cảm tử tiêu diệt địch. Tấm gương của ông đã trở thành ngọn đuốc cổ vũ tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" trên khắp chiến trường Liên khu 5.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước:
Năm 1955, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân ngay trong đợt tuyên dương Anh hùng Quân đội lần thứ 2.
Tên của ông được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường chính tại tỉnh Bình Định, TP. Quy Nhơn, TP. Nha Trang, TP. Hồ Chí Minh và nhiều địa phương trên cả nước.
