Anh hùng Ngô Mây – Viên đạn sống trong Chiến dịch Đường 19

Ngô Mây (1926 – 1947), quê tại xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Anh là chiến sĩ thuộc Đại đội Cụ Hồ (Đại đoàn 305), biểu tượng cho tinh thần xả thân vì nước trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại Gia Lai - Tây Nguyên.

Trong trận đánh đèo An Khê trên Đường 19 vào tháng 12/1947, lực lượng quân Pháp có xe tăng và hỏa lực mạnh chiếm ưu thế. Nhận nhiệm vụ tiêu diệt xe tăng và quân địch dẫn đầu đợt càn quét, Ngô Mây đã xung phong nhận nhiệm vụ ôm quả bom cảm tử (bom ba càng). Khi đoàn xe giặc tiến vào trận địa phục kích, anh từ trong bụi cây bất ngờ lao ra, ôm quả bom lao thẳng vào chiếc xe tăng dẫn đầu của quân Pháp. Tiếng nổ lớn làm rung chuyển núi rừng đèo An Khê, tiêu diệt chiếc xe tăng cùng kíp lái và hàng chục tên địch đi kèm, mở đường cho đơn vị xông lên đánh tan đợt phản công của kẻ thù. Anh đã anh dũng hy sinh ở tuổi 21.

Hành động ôm bom cảm tử diệt xe tăng địch của Ngô Mây là một biểu tượng kiệt xuất cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Anh là một trong những chiến sĩ cảm tử đầu tiên của Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, để lại tấm gương xả thân lẫm liệt cho các thế hệ chiến sĩ mai sau.