Anh hùng Ngô Thị Tuyển - Đôi vai nhỏ, tấm lòng lớn

Trong bức ảnh năm xưa, một nữ dân quân nhỏ bé mang những hòm đạn trên vai. Người phụ nữ ấy là Anh hùng Ngô Thị Tuyển, quê ở Nam Ngạn, Thanh Hóa.

Bức ảnh gợi mở một câu chuyện đáng nhớ: khi đồng đội cần, bà đã cố gắng hết sức để hoàn thành nhiệm vụ. Những lời bà kể được báo chí lưu giữ giúp thế hệ hôm nay hiểu thêm về lòng dũng cảm và sự chung sức của những người đã bảo vệ đất nước.

Nữ dân quân Ngô Thị Tuyển năm 1965. Nguồn đăng: Báo Sức khỏe và Đời sống.

Chung sức bảo vệ cầu Hàm Rồng

Năm 1965, bà Ngô Thị Tuyển mới 19 tuổi. Khi ấy, máy bay Mỹ đánh phá cầu Hàm Rồng, một cây cầu quan trọng trên đường vận chuyển người và hàng hóa vào miền Nam. Bà tham gia dân quân, cùng bộ đội và nhân dân bảo vệ cây cầu.

Trong lời kể được VTV ghi lại, bà nhớ những ngày ban ngày chiến đấu, ban đêm mọi người tiếp tục đào công sự, những nơi giúp bộ đội trú ẩn và chiến đấu. Ai cũng góp sức vào công việc chung.

Ngày 4/4/1965, đơn vị bà làm nhiệm vụ chuyển đạn cho bộ đội và đưa người bị thương đi cứu chữa. Theo lời bà được bác sĩ Lâm Đức Hùng ghi lại, hai hòm đạn dính chặt, không thể tách ra. Bà nhờ đồng đội nâng lên vai rồi dồn sức mang đến trận địa, nơi bộ đội đang chiến đấu. Hai hòm đạn ấy nặng tới 98 kg.

Sau này, nhắc lại trên VTV, bà nói: “Tôi có 42 kg và vác 2 hòm đạn 98 kg”.

Trong câu chuyện ấy có sự cố gắng của bà và những bàn tay đồng đội cùng giúp sức. Mỗi người làm một phần việc, cùng hướng tới nhiệm vụ bảo vệ cây cầu. Đó là tình đồng đội: biết quan tâm, giúp đỡ và cùng nhau vượt qua khó khăn.

Ngày 1/1/1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Bà còn có những kỷ niệm được gặp Bác Hồ. Nhiều năm sau, bà vẫn nhớ sự ân cần của Người và giữ gìn cẩn thận những bức ảnh được gặp Bác.

Bà Ngô Thị Tuyển là người đội mũ, được Bác Hồ hỏi thăm. Ảnh tư liệu do nhân vật cung cấp, đăng trên Báo Dân trí.

Hòa bình rồi bà vẫn tiếp tục góp sức

Đất nước thống nhất, bà tiếp tục học tập, công tác tại Tỉnh đoàn Thanh Hóa rồi làm việc trong các cơ quan quân sự của địa phương. Năm 1998, bà nghỉ hưu với quân hàm Trung tá.

Bà vẫn dành tình thương cho những em nhỏ còn thiếu thốn. Bài viết trên Báo Sức khỏe và Đời sống năm 2018 ghi nhận bà dành 10 suất quà mỗi năm cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn. Những phần quà mang theo sự quan tâm và động viên, giúp các em cảm nhận được tình yêu thương.

Bà còn gặp gỡ học sinh, thanh niên và bộ đội để kể chuyện lịch sử. Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, trong những cuộc gặp ấy, bà nhắn nhủ mọi người quý trọng hòa bình, yêu đất nước và sống có trách nhiệm.

Những câu chuyện được trao từ người kể đến người nghe. Nhờ vậy, thế hệ sau được hiểu thêm về công việc, gian khó và sự hy sinh của những người đi trước.

Bà Ngô Thị Tuyển năm 2025. Ảnh: Thanh Tùng, Báo Dân trí.

Giữ câu chuyện trong lòng thế hệ nhỏ

Ngày 4/7/2026, bà Ngô Thị Tuyển qua đời. Những bức ảnh và lời kể của bà vẫn được lưu giữ, giúp các em nhỏ hôm nay biết tên bà, hiểu việc bà đã làm và thêm biết ơn những người đã bảo vệ đất nước.

Với học sinh lớp 1, bài học có thể bắt đầu thật gần: lắng nghe bạn nói, chia sẻ đồ dùng, giúp bạn khi cần và cố gắng hoàn thành việc vừa sức. Khi gặp việc khó, các em biết thử lại, nhờ cô hướng dẫn hoặc cùng bạn tìm cách làm.

Mỗi em có thể vẽ một điều mình nhớ, kể lại câu chuyện cho người thân và chọn một việc tốt để thực hiện. Câu chuyện về bà sẽ tiếp tục được gìn giữ qua những lời kể chân thành ấy.

Từ bức ảnh người nữ dân quân mang hai hòm đạn, một ký ức lịch sử đến gần hơn với tuổi thơ. Hiểu để biết ơn, biết ơn để chăm học và biết giúp đỡ mọi người: đó là cách thế hệ nhỏ tiếp nối những điều tốt đẹp mà bà đã để lại.

Người biên soạn: Vũ Thị Hồng Anh
Giáo viên lớp 1A3, Trường Tiểu học Tiền Phong, xã Phù Đổng, Hà Nội.

Nội dung được biên soạn từ lời kể và tư liệu báo chí đã công bố, phục vụ giáo dục truyền thống cho học sinh lớp 1.

Nguồn tư liệu

1. BS. Lâm Đức Hùng, Báo Sức khỏe và Đời sống, “Nhớ lần gặp nữ Anh hùng Ngô Thị Tuyển”, ngày 30/4/2018.