Nguyễn Bá Ngọc – Tấm Thân Nhỏ Bé Che Chở Đàn Em Thơ
Câu chuyện cảm động về người thiếu niên 13 tuổi ở đất lửa Hàm Rồng (Thanh Hóa), người đã bất chấp bom đạn gầm rú, lấy chính cơ thể mình che chở và cứu sống những đứa trẻ hàng xóm trong cuộc chiến tranh phá hoại ác liệt.
Tuổi thơ giữa vùng "chảo lửa" Hàm Rồng
Nguyễn Bá Ngọc sinh năm 1952 tại xã Quảng Trung, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa. Lớn lên khi đất nước đang trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ ác liệt, Ngọc sớm rèn luyện được tính tự lập, chăm ngoan và giàu tình yêu thương. Cậu là học sinh lớp 4B của trường cấp 1 xã Quảng Trung, đồng thời là một đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong gương mẫu, nhiệt tình trong các phong trào của thôn xóm.
Năm 1965, không quân Mỹ mở chiến dịch leo thang đánh phá miền Bắc, tập trung dữ dội vào cây cầu Hàm Rồng – huyết mạch giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam. Vùng quê Quảng Xương nói riêng và đôi bờ sông Mã nói chung trở thành mục tiêu hứng chịu mưa bom bão đạn rải rác mỗi ngày.
Khoảnh khắc sinh tử ngày 4 tháng 4 năm 1965
Sáng ngày 4 tháng 4 năm 1965, máy bay phản lực Mỹ gầm rú lao tới dội bom, bắn phá dữ dội xuống khu vực xã Quảng Trung nhằm triệt phá các tuyến đường xung quanh cầu Hàm Rồng. Tiếng còi báo động rú lên, mặt đất rung chuyển bởi từng đợt nổ chát chúa. Người dân địa phương nhanh chóng sơ tán xuống hệ thống hầm hào công sự.
Lúc bom rơi, Nguyễn Bá Ngọc đã kịp nấp an toàn dưới căn hầm trú ẩn của gia đình. Tuy nhiên, khi khói bom mù mịt trùm lên xóm làng, cậu bỗng nghe thấy tiếng khóc thét thảm thiết phát ra từ căn hầm chữ A nhà người hàng xóm – gia đình ông Khương.
Bố mẹ ông Khương lúc đó đều đang đi làm ngoài đồng, ở nhà chỉ có 4 đứa trẻ nhỏ: Khương, Đơ, Gái và em bé út mới chập chững biết đi. Quả bom rơi trúng mép sân nhà khiến hầm trú ẩn bị sạt lở một phần, đất đá vùi lấp và các mảnh bom văng tung tóe vào miệng hầm.
Hành động quên mình và sự hy sinh cao cả
Không đắn đo trước hiểm nguy bom đạn đang tiếp tục nổ chát chúa quanh làng, Ngọc bật khỏi hầm nhà mình, lao nhanh qua làn khói bụi đặc quánh sang hầm nhà bạn. Cảnh tượng bên trong vô cùng nguy ngập: em Khương bị thương ở chân, các em nhỏ còn lại hoảng loạn gào khóc bên cạnh những mảnh bom sắc lẹm găm vào vách đất.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Ngọc lập tức dùng tay gạt đất đá, bế từng em nhỏ:
Cậu cõng em nhỏ nhất chạy vụt qua khoảng sân đang bị bom đạn cày xới, đưa em về hầm trú ẩn an toàn của gia đình mình.
Không dừng lại, Ngọc quay ngược trở lại làn mưa đạn để dìu và cõng tiếp các em Đơ và Gái.
Khi quay lại lần thứ ba để cứu người còn lại, bom đạn lại trút xuống xối xả. Thấy mảnh bom văng ràn rạt về phía hai em nhỏ, Nguyễn Bá Ngọc lập tức ngả người, lấy trọn tấm lưng nhỏ bé của mình phủ lên che chắn cho đàn em.
Sau đợt oanh tạc, khi bà con lối xóm cùng lực lượng dân quân chạy đến đào bới và hỗ trợ, các em nhỏ đều được bảo vệ an toàn. Riêng Nguyễn Bá Ngọc đã kiệt sức và ngất lịm đi. Một mảnh bom oan nghiệt đã găm sâu vào lưng cậu, gây tổn thương nặng ở ổ bụng nhưng cậu vẫn cố nén cơn đau để các em không hoảng sợ.
Ngọc được đưa đi cấp cứu khẩn cấp tại bệnh xá xã rồi chuyển lên tuyến trên, song do vết thương quá hiểm nghèo và mất máu nhiều, người đội viên kiên cường ấy đã trút hơi thở cuối cùng vào rạng sáng ngày 5 tháng 4 năm 1965, khi vừa tròn 13 tuổi.
Tinh thần bất tử trong lòng thế hệ trẻ
Hành động dũng cảm, quên mình cứu người của Nguyễn Bá Ngọc đã làm rung động hàng triệu trái tim đồng bào và thiếu niên cả nước thời bấy giờ. Hình ảnh cậu bé lấy thân mình che đạn bom cho đàn em trở thành nguồn cảm hứng để nhạc sĩ Mộng Lân sáng tác bài hát thiếu nhi nổi tiếng "Nguyễn Bá Ngọc - Người thiếu niên dũng cảm" với những ca từ bất hủ vang mãi trong các buổi sinh hoạt Đội.
Năm 1995, liệt sĩ thiếu niên Nguyễn Bá Ngọc được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên của anh ngày nay được trang trọng đặt cho nhiều trường tiểu học, trung học cơ sở và các tuyến đường trên khắp dải đất Việt Nam.
