ANH HÙNG NGÔ THỊ TUYỂN – NGƯỜI CON GÁI HÀM RỒNG GIỮA MƯA BOM BÃO ĐẠN
ANH HÙNG NGÔ THỊ TUYỂN – NGƯỜI CON GÁI HÀM RỒNG GIỮA MƯA BOM BÃO ĐẠN
Ngô Thị Tuyển (1946–2026) sinh ngày 20-2-1946, quê tại làng Nam Ngạn, nay thuộc phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa. Bà sinh ra khi đất nước vừa trải qua những năm tháng chiến tranh chống thực dân Pháp và lớn lên trong thời kỳ lịch sử đặc biệt của dân tộc. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt, vùng đất Hàm Rồng – Nam Ngạn của Thanh Hóa trở thành một trong những địa bàn có vị trí quan trọng trên tuyến giao thông chiến lược của miền Bắc.
Năm 1965, chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ diễn ra ngày càng quyết liệt. Cầu Hàm Rồng trở thành một trọng điểm mà quân và dân Thanh Hóa phải quyết tâm bảo vệ. Cây cầu bắc qua sông Mã không chỉ là một công trình giao thông mà còn giữ vai trò quan trọng trong tuyến vận chuyển chi viện từ miền Bắc vào chiến trường. Vì vậy, những ngày tháng 4-1965 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Hàm Rồng.
Khi ấy, Ngô Thị Tuyển đang tham gia lực lượng dân quân Nam Ngạn. Người con gái trẻ ấy cùng đồng đội trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ khu vực cầu Hàm Rồng. Công việc của một nữ dân quân trong những ngày ấy không chỉ là chiến đấu mà còn phải bảo đảm các điều kiện cần thiết để trận địa duy trì hoạt động. Trong hoàn cảnh bom đạn liên tục diễn ra, việc vận chuyển đạn đến trận địa trở thành một nhiệm vụ vô cùng khẩn cấp.
Một hình ảnh đã đi vào lịch sử gắn với tên tuổi Ngô Thị Tuyển. Khi trận địa pháo phòng không cần được tiếp đạn, bà đã cùng đồng đội vận chuyển đạn dưới điều kiện chiến đấu ác liệt. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, khi ấy bà chỉ nặng khoảng 42kg, nhưng đã nhờ đồng đội đặt lên vai hai hòm đạn pháo 37mm có tổng trọng lượng 98kg, rồi vượt qua khu vực nguy hiểm để đưa đạn đến trận địa.
Hình ảnh ấy không nên chỉ được nhìn như một câu chuyện về sức khỏe phi thường. Điều quan trọng hơn nằm ở tinh thần trách nhiệm của một người dân quân trẻ trước nhiệm vụ được giao. Trong những thời khắc khẩn cấp, bà hiểu rằng phía trước là trận địa đang cần đạn, phía sau là đồng đội đang chiến đấu, còn bản thân mình phải tìm cách hoàn thành nhiệm vụ. Chính tinh thần ấy đã làm nên hình ảnh Ngô Thị Tuyển trong ký ức của nhiều thế hệ.
Sau những ngày chiến đấu bảo vệ Hàm Rồng, tên tuổi Ngô Thị Tuyển được biết đến rộng rãi. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 1-1-1967, khi mới 21 tuổi, bà được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau chiến tranh, Ngô Thị Tuyển tiếp tục công tác trong quân đội, từng giữ chức Phó trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa, mang quân hàm Trung tá trước khi nghỉ hưu. Những năm tháng hòa bình không làm câu chuyện của bà mất đi ý nghĩa. Ngược lại, hình ảnh nữ dân quân Nam Ngạn năm xưa trở thành một phần ký ức về Hàm Rồng và về thế hệ thanh niên Việt Nam đã trưởng thành trong chiến tranh.
Ngày 4-7-2026, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển qua đời, hưởng thọ 81 tuổi. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận cuộc đời bà như một biểu tượng của ý chí và tinh thần anh hùng cách mạng.
Câu chuyện về Ngô Thị Tuyển vì thế không chỉ là câu chuyện về một nữ dân quân và một trận chiến. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ tuổi trẻ đã sống trong những năm tháng đất nước gặp thử thách, khi những con người bình thường phải đảm nhận những nhiệm vụ phi thường. Từ cô gái trẻ của làng Nam Ngạn đến người Anh hùng LLVT nhân dân, cuộc đời Ngô Thị Tuyển đã trở thành một phần của lịch sử Hàm Rồng và là câu chuyện có giá trị giáo dục đối với thế hệ trẻ hôm nay.
