Anh hùng Ngô Thị Tuyển – Người nữ dân quân bên dòng sông Mã

Anh hùng Ngô Thị Tuyển – Người nữ dân quân bên dòng sông Mã

Ngô Thị Tuyển (1946–2026) sinh ra tại xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình lao động. Bà lớn lên vào thời điểm đất nước vừa trải qua cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và bước vào một giai đoạn lịch sử đầy thử thách. Sau Hiệp định Genève năm 1954, miền Bắc được giải phóng và bắt đầu khôi phục, xây dựng cuộc sống mới, trong khi miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh. Khi cuộc chiến tranh ngày càng lan rộng, Thanh Hóa trở thành một địa bàn có vị trí quan trọng trên tuyến giao thông chi viện cho chiến trường.

Tuổi trẻ của Ngô Thị Tuyển gắn với vùng đất bên dòng sông Mã và cây cầu Hàm Rồng – một trong những địa danh quan trọng của Thanh Hóa trong những năm chiến tranh. Khi máy bay Mỹ tăng cường đánh phá miền Bắc, cầu Hàm Rồng trở thành một trọng điểm bị tập trung đánh phá bởi đây là tuyến giao thông quan trọng nối các vùng phía Bắc với khu vực phía Nam. Đối với quân và dân Thanh Hóa khi ấy, bảo vệ cầu Hàm Rồng không chỉ là bảo vệ một cây cầu, mà còn là bảo vệ tuyến đường vận chuyển người và hàng hóa phục vụ chiến trường.

Trong những ngày chiến đấu ác liệt năm 1965, Ngô Thị Tuyển khi ấy mới là một cô gái trẻ đã tham gia lực lượng dân quân và trực tiếp làm nhiệm vụ tại khu vực Hàm Rồng. Công việc của bà không phải lúc nào cũng trực tiếp cầm súng chiến đấu. Có những lúc bà cùng đồng đội vận chuyển đạn dược, đưa đạn từ nơi tập kết đến trận địa để bộ đội tiếp tục chiến đấu. Công việc tưởng như chỉ là hậu cần ấy lại diễn ra ngay trong điều kiện máy bay địch liên tục đánh phá, vì vậy mỗi chuyến vận chuyển đều đòi hỏi sự gan dạ, nhanh nhẹn và quyết tâm.

Hình ảnh Ngô Thị Tuyển gánh hai hòm đạn có trọng lượng rất lớn đã trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Điều đáng nhớ không chỉ nằm ở sức khỏe của một cô gái trẻ, mà còn ở tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ trong hoàn cảnh nguy hiểm. Trong chiến tranh, những người dân quân như bà không đứng ngoài cuộc chiến. Họ vừa lao động, vừa chiến đấu, vừa bảo đảm cho các trận địa duy trì hoạt động.

Những đóng góp của Ngô Thị Tuyển đã góp phần tạo nên hình ảnh của quân và dân Thanh Hóa trong cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng. Sau những năm tháng chiến tranh, bà tiếp tục cuộc sống bình dị của mình. Nhà nước đã phong tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những thành tích đặc biệt trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu.

Cuộc đời Ngô Thị Tuyển là câu chuyện về một người phụ nữ bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ. Bà không xuất thân từ một gia đình quyền quý, cũng không phải một nhân vật được chuẩn bị để trở thành anh hùng. Bà chỉ là một cô gái của vùng quê Thanh Hóa, nhưng khi đất nước đứng trước thử thách, bà đã cùng đồng đội làm những công việc mà thời bình có lẽ rất khó hình dung. Chính từ những con người bình dị ấy, sức mạnh của hậu phương miền Bắc được tạo nên.

Năm 2026, Ngô Thị Tuyển qua đời, để lại trong lòng nhiều thế hệ hình ảnh một nữ dân quân kiên cường của đất Hàm Rồng. Câu chuyện về bà hôm nay vẫn có giá trị đối với thế hệ trẻ: lịch sử không chỉ được làm nên bởi những trận đánh lớn hay những người chỉ huy nổi tiếng, mà còn được viết nên từ những việc làm cụ thể của hàng triệu con người bình thường. Có người cầm súng nơi chiến trường, có người giữ cầu, giữ đường, vận chuyển đạn dược, chăm sóc thương binh; mỗi người ở một vị trí khác nhau nhưng cùng góp phần vào sự nghiệp chung của dân tộc.

Ngô Thị Tuyển – cô gái bên dòng sông Mã năm nào – đã trở thành một biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, sức mạnh và sự kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.