Anh hùng Ngô Thị Tuyển – Tấm lưng thợ vác đạn trên cầu Hàm Rồng

Anh hùng Ngô Thị Tuyển (sinh năm 1946 tại làng Nam Ngạn, nay thuộc phường Nam Ngạn, thành phố Thanh Hóa) là một biểu tượng chói lọi, hiện thân cho sức mạnh phi thường và chí khí kiên quật của người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tên tuổi của chị gắn liền với mảnh đất Hàm Rồng - Nam Ngạn anh hùng, nơi từng là "tọa độ lửa" chứng kiến những cuộc đọ sức lịch sử giữa ý chí con người Việt Nam và sức mạnh hỏa lực tân tiến của không quân Mỹ.

Cầu Hàm Rồng bắc qua sông Mã giữ vị trí huyết mạch chiến lược đặc biệt quan trọng trên tuyến giao thông vận tải Bắc - Nam. Đây là mắt xích gạch nối sinh tử để hậu phương lớn miền Bắc chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam. Chính vì vậy, đế quốc Mỹ đã biến Hàm Rồng thành mục tiêu đánh phá trọng điểm, liên tục huy động hàng ngàn lượt máy bay cường kích hiện đại trút xuống hàng vạn tấn bom đạn nhằm san phẳng cây cầu, chặt đứt mạch máu giao thông của ta.

Trong hai ngày mùng 3 và mùng 4 tháng 4 năm 1965, không quân Mỹ mở đợt tập kích quy mô lớn chưa từng có vào khu vực cầu Hàm Rồng và các trận địa pháo cao xạ lân cận. Bầu trời Nam Ngạn rung chuyển dữ dội bởi tiếng bom nổ, tiếng gầm hú của máy bay phản lực cùng làn khói đạn mù mạt. Tại các mâm pháo cao xạ bảo vệ cầu, các chiến sĩ ta kiên cường bám trận địa, nhả đạn liên tục để quật ngã máy bay địch. Tuy nhiên, cường độ chiến đấu kéo dài khiến lượng đạn pháo tại trận địa nhanh chóng cạn kiệt, nguy cơ gián đoạn hỏa lực xuất hiện ngay giữa thời điểm giao tranh nghẹt thở.

Trước tình thế nguy cấp, lực lượng dân quân tự vệ làng Nam Ngạn đã xông xáo lao ra trận địa làm nhiệm vụ tải đạn và cấp cứu thương binh. Khi đó, Ngô Thị Tuyển – cô gái dân quân làng Nam Ngạn mới tròn 19 tuổi, vóc dáng nhỏ nhắn chỉ nặng vỏn vẹn 42kg – đã không một chút do dự bước vào giữa vùng mưa bom bão đạn. Thấy mâm pháo cao xạ 57mm đang khát đạn, chị tiến đến hai hòm đạn pháo nặng tổng cộng tới 98kg – trọng lượng gấp hơn hai lần cơ thể mình.

Bằng một sức mạnh phi thường bùng lên từ tình yêu quê hương tha thiết và lòng phẫn uất tột cùng trước tội ác tàn phá của kẻ thù, Ngô Thị Tuyển đã ghé vai vác trọn hai hòm đạn nặng trịch. Chị vượt qua bờ đê sạt lở, chạy băng băng trên bãi cát bỏng rát, vượt qua những hố bom còn bốc khói để kịp thời tiếp đạn cho các xạ thủ. Hành động ấy không chỉ giúp trận địa duy trì hỏa lực liên tục, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ ngay tại chỗ, mà còn truyền một luồng sinh khí, tiếp thêm sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn thể chiến sĩ trên mặt trận.

Hình ảnh nữ dân quân 42kg vác hai hòm đạn 98kg đã vượt qua ranh giới của một chiến công cá nhân để trở thành một huyền thoại sống động, làm kinh ngạc dư luận trong nước và quốc tế. Sức mạnh vượt qua mọi giới hạn thể chất ấy là minh chứng cho triết lý: khi lý tưởng cách mạng và lòng yêu nước đã thấm sâu vào máu thịt, con người Việt Nam có thể làm nên những điều kỳ diệu vượt xa mọi quy luật tự nhiên.

Năm 1967, Ngô Thị Tuyển vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 21 tuổi. Tấm lưng kiên cường vác đạn của chị bên bờ sông Mã mãi mãi là khúc ca hùng tròn trịa, khắc họa trọn vẹn khí chất "Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang" và tinh thần "Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng" của thế hệ trẻ Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.