Anh Hùng Nguyễn Minh Trí với Chiến thắng Rạch Ruộng (04/12/1967)
Diễn biến trận đánh
Khi tiến hành chiến lược “Chiến tranh cục bộ” tại Việt Nam, sau hàng loạt thất bại trên chiến trường, để thực hiện các cuộc phản công giành thắng lợi, đầu năm 1967, Mỹ tổ chức lực lượng đặc nhiệm thủy bộ tại căn cứ Đồng Tâm (Bình Đức - Mỹ Tho). Trước đó, Mỹ đã tính toán, nghiên cứu mọi hoạt động của lực lượng cách mạng và đặc trưng sinh thái, thổ nhưỡng của vùng đồng bằng sông Cửu Long nhằm tìm ra một chiến thuật tối ưu nhất. Giải pháp của Mỹ là lợi dụng ngay đặc điểm tự nhiên của vùng bằng cách tạo ra một lực lượng hỗn hợp Hải lục đường sông đóng trên một căn cứ nổi, rồi từ đó theo các nhánh sông, rạch cơ động nhanh chóng từ nơi này đến nơi khác. Theo họ, nhờ có lực lượng hùng hậu và phương tiện chiến tranh dồi dào, “lực lượng đặc nhiệm thủy bộ” có thể tham dự hành quân tại bất cứ khu vực nào thuộc Vùng 4 chiến thuật, nhằm bao vây tiêu diệt các đơn vị bộ đội chủ lực Khu 8 và bộ đội địa phương, lấn chiếm vùng giải phóng, bình định các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Ngày 4/12/1967, Sư đoàn 9 Bộ binh Mỹ phối hợp với Sư đoàn Thủy quân lục chiến ngụy cùng các binh chủng, quân chủng sử dụng tàu chiến và xuồng thiết giáp hành quân vào vùng Tây Bắc huyện Cái Bè, hòng tiêu diệt lực lượng chủ lực cách mạng và bộ tham mưu lãnh đạo kháng chiến của hai tỉnh Kiến Phong và Mỹ Tho. Lực lượng địch gồm gần 100 tàu chiến, kết hợp bộ binh và trực thăng đổ quân tiếp viện từ sông Tiền nối tiếp nhau tấn công vào sông Rạch Ruộng với quy mô lớn, lực lượng hùng hậu, tần suất dày và mức độ vô cùng ác liệt nhằm tiêu diệt, “quét” các đơn vị bộ đội ta ở khu vực này; đồng thời tiến sâu, trụ lại để xây dựng căn cứ tại Ngã Sáu xã Thanh Mỹ, nhằm tăng cường bình định, đánh phá vùng Đồng Tháp Mười.
Được tin Quân Mỹ và Quân đội Việt Nam Cộng hoà sẽ tổ chức cuộc hành quân càn quét quy mô lớn vào vùng giáp ranh hai tỉnh Kiến Phong và Mỹ Tho, Tiểu đoàn 502 và các cơ quan thuộc Tỉnh đội đóng ở đây chủ động triển khai đội hình chiến đấu trên trận địa dài gần 2km. Chờ đoàn tàu địch lọt vào trận địa, Tiểu đoàn 502 bất ngờ nổ súng chặn đầu. Một số tàu địch trúng đạn bốc cháy. Nhiều chiếc khác gầm rú, điên cuồng, dùng hỏa lực bắn liên tiếp hai bên bờ sông. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Từ chỗ bất ngờ, bị động, ta đã kịp thời chuyển sang giành thế chủ động tấn công địch, nêu cao quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ. Từ khi trận chiến nổ ra, khói lửa bao trùm Tân Hưng, cây ngã, hố bom chồng hố pháo, mặt đất rung chuyển, nhưng các chiến sĩ Tiểu đoàn 502 vẫn bám công sự, đánh trả từng đợt tiến công của quân Mỹ, ngụy. Bom pháo địch bắn tới tắp, tàu chiến ầm ầm xong tới, các chiến sĩ vẫn bình tĩnh chờ quân giặc đến gần, phóng mình ra khỏi công sự, nhắm vào tàu giặc nhả đạn, người này ngã, người kia tiếp bước xông lên, quyết tiêu diệt quân thù giữ vững trận địa.
Kết quả trận đánh
Trong một ngày kiên cường chiến đấu, mặc dù có sự chênh lệch lớn về lực lượng và vũ khí, nhưng Tiểu đoàn 502 đã anh dũng, mưu trí, đẩy lùi nhiều cuộc tiến công của địch, bẻ gãy cuộc càn của liên quân Mỹ - Ngụy; bắn chìm, bắn cháy 37 tàu địch (có 4 tàu cỡ lớn, sở dĩ tàu địch bị thiệt hại nhiều trong một trận đánh, một mặt do ta bắn chìm, bắn cháy; mặt khác do địch hoảng loạn, va chạm, đâm vào nhau chìm), loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm binh lính. Riêng xạ thủ Nguyễn Minh Trí bắn 9 quả B41 làm chìm 7 tàu, đây là chiến công xuất sắc của Nguyễn Minh Trí nói riêng, Tiểu đoàn 502 nói chung. Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, ngoan cường đến hơi thở cuối cùng của Nguyễn Minh Trí, ngày 30/10/1977, liệt sĩ Nguyễn Minh Trí được truy tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân”.
Bị thiệt hại nặng, địch cho trực thăng đổ quân tiếp viện và ném hàng chục tấn bom, bắn hơn 2.000 trái đạn pháo xuống trận địa. Tiểu đoàn 502 và các cơ quan thuộc Tỉnh đội kiên cường bám công sự chiến đấu, tối đến, được lệnh rút khỏi trận địa, riêng Tiểu đoàn 502 còn tập kích địch trước khi rút quân. Tuy hy sinh, tổn thất lớn (hơn 80 cán bộ, chiến sĩ, riêng Ban Tham mưu Tỉnh đội và bộ phận Văn nghệ, Báo chí của Ban Tuyên huấn tỉnh bị thiệt hại nặng nhất), song thắng lợi giành được hết sức vẻ vang. Về phía địch, phải 2 ngày sau, địch mới trục vớt hết tàu bị chìm, bị cháy và tập hợp thi thể lính Mỹ thiệt mạng trong trận đánh.
Nguồn: Trích lý lịch di tích Chiến thắng Rạch Ruộng (Bảo tàng tỉnh Đồng Tháp)
