Anh Hùng Nguyễn Ngọc Bảo: Người Chỉ Huy Trinh Sát Quả Cảm, "Mắt Thần" Của Chiến Dịch Điện Biên Phủ
Anh hùng Nguyễn Ngọc Bảo sinh năm 1927 tại xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình; trú quán tại phố chợ Cột Đèn, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng.
Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình lao động giàu truyền thống yêu nước. Thấm nhuần tinh thần dân tộc và chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp đô hộ, người thanh niên Nguyễn Ngọc Bảo đã sớm giác ngộ cách mạng. Năm 18 tuổi (năm 1945), ông quyết định gác lại chuyện học hành, hăng hái tham gia phong trào thanh niên cứu quốc và gác bút nghiên lên đường nhập ngũ.
Tháng 8 năm 1945, ông gia nhập lực lượng vũ trang Chiến khu Đông Triều. Nhờ sự nhanh trí, năng động và tinh thần quả cảm, ông được biên chế vào lực lượng trinh sát thuộc Cục Quân báo, Bộ Tổng Tham mưu (Tiểu đoàn Trinh sát 426).
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, Nguyễn Ngọc Bảo trưởng thành từ một chiến sĩ trinh sát lên Đại đội trưởng, rồi Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 426. Ông liên tục xung phong nhận những nhiệm vụ trinh sát luồn sâu nguy hiểm nhất, cung cấp nhiều thông tin tình báo chính xác phục vụ cho các chiến dịch lớn như Chiến dịch Đông Bắc 2, Chiến dịch Thập Vạn Đại Sơn (giúp Hồng quân Trung Quốc) và Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Tên tuổi của Anh hùng Nguyễn Ngọc Bảo gắn liền với những trận đánh trinh sát táo bạo và tinh thần tiến công không lùi bước:
Trận phục kích Khe Mò - Điền Xá (4/3/1949): Trong Chiến dịch Đông Bắc 2, ông trực tiếp chỉ huy một đại đội trinh sát phục kích đoàn xe quân sự Pháp, tiêu diệt 4 xe và bắt sống 4 tù binh địch.
Chiến dịch Thập Vạn Đại Sơn (tháng 8/1949): Khi đang hành quân cùng Tiểu đoàn 426 hỗ trợ cách mạng Trung Quốc, đụng độ 1 tiểu đoàn địch, ông đã chỉ huy Đại đội 85 đột kích bất ngờ vào đội hình đối phương, làm chúng tan rã, bắt sống 50 tù binh (trong đó có tên Tiểu đoàn trưởng địch). Trận này ông vinh dự được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì.
Chiến đấu anh dũng tại đồi A1 - Điện Biên Phủ (8/4/1954): Trong giai đoạn quyết liệt giành giật từng tấc đất tại đồi A1 giữa ta và quân Pháp, cấp trên lệnh cho tổ trinh sát của Tiểu đoàn phó Nguyễn Ngọc Bảo vượt qua mưa bom bão đạn tiến sát nắm tình hình tiếp viện của địch. Khi đơn vị áp sát quân địch, ông bình tĩnh tổ chức đánh trả và anh dũng hy sinh ngay trên chiến hào đồi A1. Sự hy sinh của ông như hồi súng lệnh, tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội xông lên làm chủ trận địa.
Câu nói, lời căn dặn hoặc nhận xét tiêu biểu
Đánh giá về tinh thần chiến đấu quả cảm và cống hiến xuất sắc của ông, Báo Quân đội Nhân dân đã ghi nhận:
"Sự hy sinh của đồng chí Nguyễn Ngọc Bảo trên đồi A1 như một hồi súng lệnh, tiếp sức cho đồng đội tiếp tục tiến công đập tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Tấm gương trinh sát mưu trí, dũng cảm của ông là niềm tự hào của lực lượng Quân báo - Tình báo Quốc phòng Việt Nam."
(Nguồn: Báo Quân đội Nhân dân & Tư liệu Cục Quân báo - Bộ Tổng Tham mưu)
Anh hùng Nguyễn Ngọc Bảo là hiện thân tiêu biểu cho phẩm chất của người chiến sĩ trinh sát quân báo: Mưu trí, dứt khoát, dũng cảm, cẩn trọng và luôn sẵn sàng nhận phần nguy hiểm về mình. Ông có khả năng quan sát tình hình chiến trường nhạy bén, tổ chức trận đánh linh hoạt và tinh thần bám sát thắt lưng địch để thu thập thông tin.
Nét nổi bật nhất ở ông là tinh thần gương mẫu của người chỉ huy. Trong mọi trận đánh hay nhiệm vụ trinh sát cam go nhất, ông luôn là người đi đầu, trực tiếp dẫn dắt đồng đội vượt qua mưa bom bão đạn kẻ thù.
Người chiến sĩ trinh sát Nguyễn Ngọc Bảo đã ngã xuống ở tuổi 27, vào ngày 8 tháng 4 năm 1954, ngay trước ngày Chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy.
Để ghi nhận những chiến công đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh lẫm liệt của ông, ngày 30 tháng 8 năm 1995, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Năm 2020, hài cốt của ông đã được di chuyển, truy điệu và an táng trang trọng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia A1 (thành phố Điện Biên Phủ). Tên của ông được trân trọng đặt cho một tuyến phố tại quận Lê Chân (Hải Phòng) và huyện Yên Mô (Ninh Bình).
Cuộc đời và sự hy sinh anh dũng của Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Ngọc Bảo là tấm gương sáng ngời về bản lĩnh chính trị vững vàng, trí tuệ mưu trí và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tấm gương "Mắt thần" trinh sát hết lòng vì nhiệm vụ của ông để lại bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay – đặc biệt là lực lượng vũ trang và đoàn viên, thanh niên – về lòng yêu nước thiết tha, ý chí vượt qua mọi khó khăn thử thách, sẵn sàng học tập, rèn luyện và cống hiến sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
