Anh hùng Nguyễn Thị Định – Nữ tướng tài ba và người chỉ huy "Đội quân tóc dài"
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam, có nhiều người phụ nữ đã viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng yêu nước, sự kiên trung và tài năng lãnh đạo. Trong số đó, Đại tướng Nguyễn Thị Định là một nhân vật đặc biệt. Bà không chỉ là một nhà lãnh đạo xuất sắc của cách mạng miền Nam mà còn là nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Cuộc đời hoạt động cách mạng của bà gắn liền với phong trào Đồng Khởi Bến Tre và sự ra đời của lực lượng "Đội quân tóc dài", góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Nguyễn Thị Định sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, bà đã chứng kiến cảnh nhân dân Nam Bộ sống dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Những bất công trong xã hội đã sớm hình thành trong bà lòng căm thù giặc và khát vọng giành độc lập cho dân tộc.
Năm 1936, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Thị Định tham gia phong trào cách mạng ở địa phương. Với sự thông minh, nhanh nhẹn và tinh thần trách nhiệm cao, bà nhanh chóng trở thành một cán bộ tích cực của phong trào phụ nữ. Năm 1938, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương và đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trong công tác vận động quần chúng.
Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Thị Định trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở cách mạng ở Bến Tre. Năm 1946, bà được giao nhiệm vụ vượt biển ra miền Bắc báo cáo tình hình chiến trường Nam Bộ và xin chi viện vũ khí. Chuyến đi đầy gian nan ấy đã thành công, góp phần tăng cường sự phối hợp giữa Trung ương và chiến trường miền Nam. Sau khi trở lại Bến Tre, bà tiếp tục lãnh đạo phong trào kháng chiến, xây dựng lực lượng vũ trang và vận động nhân dân tham gia chống giặc.
Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt. Ở miền Nam, chính quyền Ngô Đình Diệm tiến hành nhiều cuộc đàn áp khốc liệt nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng. Trong hoàn cảnh đó, Nguyễn Thị Định vẫn kiên trì bám cơ sở, gây dựng phong trào và củng cố niềm tin của nhân dân.
Đầu năm 1960, dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào Đồng Khởi bùng nổ tại tỉnh Bến Tre rồi nhanh chóng lan rộng ra nhiều địa phương ở miền Nam. Nguyễn Thị Định là một trong những người trực tiếp chỉ đạo phong trào này. Bằng sự mưu trí và quyết đoán, bà cùng các đồng chí lãnh đạo đã tổ chức quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ ở nhiều xã, ấp, phá vỡ hệ thống kìm kẹp của địch.
Điểm đặc biệt trong phong trào Đồng Khởi là sự ra đời của lực lượng "Đội quân tóc dài" – một lực lượng gồm hàng nghìn phụ nữ tham gia đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh binh vận và hỗ trợ lực lượng vũ trang. Những người phụ nữ với tà áo bà ba, chiếc khăn rằn và lòng dũng cảm đã nhiều lần đối mặt với súng đạn, kiên trì đấu tranh đòi quyền sống, bảo vệ cán bộ cách mạng và vận động binh lính đối phương từ bỏ chiến tranh. Dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Thị Định, "Đội quân tóc dài" đã trở thành nét độc đáo của chiến tranh nhân dân ở miền Nam và được bạn bè quốc tế khâm phục.
Nhờ những đóng góp to lớn, Nguyễn Thị Định được giao nhiều trọng trách quan trọng trong lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam. Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, bà tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ của Đảng và Nhà nước. Năm 1984, bà được phong quân hàm Thiếu tướng, trở thành nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bà cũng từng giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, tích cực tham gia công tác phụ nữ và xây dựng đất nước.
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, Nguyễn Thị Định được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất và nhiều huân chương, huy chương khác. Bà qua đời ngày 26 tháng 8 năm 1992, để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng bào và chiến sĩ cả nước.
Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Thị Định được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình trên khắp cả nước. Cuộc đời của bà là minh chứng sinh động cho phẩm chất anh hùng, bất khuất, trung hậu và đảm đang của phụ nữ Việt Nam. Tinh thần dám nghĩ, dám làm, hết lòng vì nhân dân của bà vẫn luôn là nguồn cảm hứng để các thế hệ hôm nay tiếp tục học tập, cống hiến và góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phát triển, giàu đẹp.
