Anh hùng Nguyễn Thị Thập-Người phụ nữ kiên trung của Quê hương Tiền Giang

51 năm một con số không quá lớn nhưng đủ để nhìn lại và biết ơn những anh hùng-người đã hi sinh cả đời để gìn giữ hòa bình cho tổ quốc. Tim tôi bỗng thắt lại khi được nghe câu chuyện về bà Nguyễn Thị Thập-một trong những nữ anh hùng tiêu biểu của dân tộc. Bà là tấm gương tiêu biểu của lòng yêu nước, đức hi sinh và tinh thần cách mạng kiên cường. Cuộc đời và sự nghiệp của bà đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc, trở thành niềm tự hào của quê hương Tiền Giang nói riêng và của phụ nữ Việt Nam nói chung.

Nguyễn Thị Thập tên thật là Nguyễn Thị Ngọc Tốt, sinh ngày 10 tháng 10 năm 1908 tại làng Long Hưng, tổng Thuận Bình, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay là xã Long Hưng, tỉnh Đồng Tháp). Bà sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Tuổi thơ bà gắn liền với những kí ức đau thương và sự khó khăn của người lao động dưới sự ấp bức của thực dân Pháp. Lúc bấy giờ trong tim bà đã hình thành một lòng nồng nàn yêu nước và ý chí quyết tâm chiến đấu đem lại hòa bình cho đất nước.

Từ năm 20 tuổi, bà đã giác ngộ lý tưởng cách mạng, tham gia tổ chức Nông hội ở quê nhà. Năm 1931, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ đó bà lấy bí danh là Mười Thập, hay Nguyễn Thị Thập. Sau đó thoát ly hoạt động phong trào, xây dựng cơ sở ở Mỹ Tho, Tân An, Bến Tre, Sài Gòn. Tháng 4 năm 1935, bà được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ. Tháng 5 năm 1935, bà bị Pháp bắt, bị kết án tù. Hết hạn tù, bà về quê bí mật tham gia hoạt động cách mạng. Sau cuộc lãnh đạo nông dân biểu tình chống thuế ở xã Long Hưng, bà lại bị bắt giam nhưng đồng bào các xã Long Hưng, Long Định đã kéo tới giải thoát cho bà.

Năm 1940, bà ở trong Ban lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ tại tỉnh Mỹ Tho. Chồng bà cũng là một chiến sĩ cộng sản bị thực dân Pháp giam ngoài Côn Đảo từ năm 1930, vừa mới về tham gia cuộc khởi nghĩa. Sau khởi nghĩa Nam Kỳ, chồng bà bị bắt (Tháng 1 năm 1941), sau đó bị Pháp xử tử hình. Năm 1945, bà tham gia lãnh đạo giành chính quyền tại tỉnh Mỹ Tho. Năm 1946, bà được bầu là Đại biểu Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa.

Suốt 9 năm kháng chiến chống Pháp, bà được chỉ định là Bí thư Đảng đoàn phụ nữ Nam Bộ, là Hội trưởng Phụ nữ Nam Bộ. Sau khi tập kết ra miền Bắc (1954), bà được bầu là Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam (1956–1974). Năm 1955, bà được bầu vào Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam cho đến khi nghỉ hưu (năm 1980). Bà còn được Đảng và Nhà nước Việt Nam giao nhiều chức vụ quan trọng như: Bí thư Đảng đoàn phụ nữ kiêm Trưởng ban phụ vận Trung ương Đảng.

Liên tục từ khóa I đến khóa VI, bà được bầu vào Quốc hội và giữ chức vụ Phó Chủ tịch Quốc hội từ khóa II đến khóa VI. Bà được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Sao Vàng – Huân chương cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam và danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng.

Trong quyển sách Con đường giải phóng của phụ nữ Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thập viết: “Một trở ngại lớn cho phụ nữ trong việc tham gia các hoạt động xã hội là công việc mà xã hội cũ đã đặt riêng cho họ là “nội trợ“, “bếp nước“, con thơ… Muốn cho phụ nữ có thể tham gia đông đảo vào các mặt hoạt động thì phải giải phóng họ khỏi sự ràng buộc nói trên”. Và “giải phóng họ khỏi sự ràng buộc nói trên” không chỉ là 1 sự đúc rút mà chính là sự nghiệp lớn trong cuộc đời hoạt động của bà. Bên cạnh đó, phong trào “Ba đảm đang”, phát động vào tháng 3/1965, được đánh giá là cao trào cách mạng của phụ nữ, một mốc son trong lịch sử tổ chức, hoạt động của hội cũng như phong trào của phụ nữ Việt Nam. Với 3 nội dung chính: đảm nhiệm sản xuất thay thế chồng con đi chiến đấu, đảm nhiệm gia đình để chồng con yên tâm chiến đấu, đảm nhiệm sẵn sàng phục vụ chiến đấu khi cần, phong trào “Ba đảm đang” nhanh chóng lôi cuốn hàng triệu phụ nữ 2 miền Bắc, Nam thi đua trên khắp các mặt trận công nghiệp, nông nghiệp, nghiên cứu khoa học, y tế, giáo dục, văn hóa, nghệ thuật. “Phong trào “Ba đảm đang” không chỉ là một cuộc vận động vì sự nghiệp cứu nước nói chung, mà còn vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ nói riêng. Đây được xem là một trong những đóng góp to lớn của bà trong sự nghiệp cống hiến hết lòng vì Đảng vì dân nhằm mang lại tiếng nói riêng cho những người phụ nữ. Song để góp phần hoàn thiện pháp luật nhằm giải phóng phụ nữ, trên cương vị Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, đại biểu Quốc hội nhiều khóa, bà Nguyễn Thị Thập đã đề nghị sửa đổi hiến pháp, đặc biệt là kiến nghị với Nhà nước, Quốc hội xây dựng Luật Hôn nhân và Gia đình với 4 nguyên tắc cơ bản: hôn nhân tự do và tiến bộ, 1 vợ 1 chồng, nam nữ bình đẳng, bảo vệ quyền lợi của con cái. Không dừng lại ở đó, bà đã tham mưu cho Đảng, Nhà nước ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết, các văn bản pháp lý nhằm thực hiện nam nữ bình đẳng, góp phần vào sự nghiệp giải phóng phụ nữ. Tiêu biểu là 3 nghị quyết quan trọng: Nghị quyết số 152/NQ-TW ngày 10/1/1967 về một số vấn đề tổ chức lãnh đạo công tác phụ vận; Nghị quyết số 153/NQ-TW ngày 10/1/1967 về công tác cán bộ nữ và Nghị quyết số 31-CP ngày 8/3/1967 về việc tăng cường lực lượng lao động phụ nữ trong các cơ quan, xí nghiệp Nhà nước. Nội dung của 3 nghị quyết đã khẳng định vị trí, tầm quan trọng và nhiệm vụ của công tác cán bộ nữ, nhấn mạnh sự cần thiết đề bạt, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ nữ cùng những quy định, chế độ đối với lao động nữ.

Bà mất ngày 19 tháng 3 năm 1996 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trước khi qua đời, bà được nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Theo di nguyện của bà và ý nguyện của gia đình, bà được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Tiền Giang, cạnh phần mộ chồng.

Dù bà đã ra đi nhưng những đóng góp của bà vẫn còn thổn thức mãi trong tim của người Tiền Giang nói chung và người Việt Nam nói riêng. Bà quả thật rất xứng đáng với tám chữ vàng “ Anh hùng-Bất khuất-Trung hậu-Đảm đang” mà chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng cho người phụ nữ Việt Nam. Tôi rất tự hào vì bà là một người anh hùng của đất tổ Tiền Giang quê tôi.