Anh hùng Nguyễn Văn Đừng – Người chiến sĩ “Tiểu đội gang thép” trong Chiến thắng Ấp Bắc

Ông Nguyễn Văn Đừng sinh năm 1938, quê làng Phong Mỹ, tổng Phong Thạnh, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Phong Mỹ, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), vào bộ đội ngày 5/9/1959, khi hy sinh là Tiểu đội trưởng, Đại đội 1, Tiểu đoàn chủ lực 261 Khu Trung Nam Bộ, đảng viên Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam.

Ông đã tham gia đánh giặc trên 30 trận, luôn gan góc, mưu trí, linh hoạt.

Trận đánh ở Thủ Thừa, chờ địch vào cách 10 mét, ông mới nổ súng. Địch chống trả quyết liệt, ông dùng cạm vác trung liên thọc vào giữa đội hình địch, tạo thuận lợi cho đơn vị xung phong, đánh bại tiểu đoàn “Cọp đen” nổi tiếng ác ôn.

Trận đánh ở Gò Công, địch chuyển hướng đánh vào khoá đuôi đội hình ta. Ông bí mật dẫn tiểu đội đột kích mạnh liệt, tạo thế cho đơn vị diệt địch. Địch bị diệt 145 quân, ta thu nhiều súng đạn.

Trong trận Ấp Bắc lịch sử ngày 03/01/1963, tiểu đội của ông vận động ra tiêu diệt một cánh quân địch đổ bộ rồi trở về phòng ngự. Địch tổ chức nhiều đợt tấn công, có máy bay, trọng pháo bắn phá ác liệt rồi xe M-113 dẫn đầu bộ binh đổ trực thăng đổ xuống, tiến tới. Tiểu đội của ông anh Đừng bám chặt vị trí, đánh bật địch ra. Trận đánh diễn ra ác liệt. Đến chiều, tiểu đội chỉ còn ông và hai chiến sĩ, vẫn không rời vị trí. Địch tiến vào, ông phân công hai chiến sĩ đánh bộ binh, còn ông chờ xe M-113 vào sát công sự mới lao lên ném thủ pháo. Chiếc xe M-113 đi đầu cháy tại chỗ, địch lùi lại, bắn xối xả, ông bị thương nặng, gọi hai chiến sĩ lại dặn quyết giữ vững trận địa, rồi hy sinh.

Trong chiến thắng Ấp Bắc, riêng tiểu đội của ông đã diệt 3 xe M-113, bắn bị thương một chiếc khác, cùng đơn vị bắn rơi 5 máy bay trực thăng, bắn bị thương 9 chiếc khác, diệt 470 tên địch, làm phá sản chiến thuật “trực thăng vận” và “thiết xa vận” của địch. Tiểu đội của Nguyễn Văn Đừng được bộ đội, nhân dân tặng danh hiệu “Tiểu đội gang thép”.

Ông Nguyễn Văn Đừng đã được tặng thưởng một Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất và là Chiến sĩ thi đua của Quân khu. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, ông Nguyễn Văn Đừng được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng các Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng. Tên ông được đặt cho trường Trung học cơ sở tại quê hương xã Phong Mỹ.

Phần mộ của Nguyễn Văn Đừng và hai đồng đội trong “Tiểu đội gang thép” được đặt tại nơi diễn ra trận đánh Ấp Bắc trong Khu di tích lịch sử Chiến thắng Ấp Bắc (xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang).