Anh hùng Nguyễn Văn Lạc – "Con chim én" đặc công biệt động, huyền thoại biến ảo giữa lòng đô thị Sài Gòn

Nguyễn Văn Lạc (mật danh Hai Lạc) sinh năm 1935 tại xã An Tây, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương – khu vực thuộc vùng "Tam giác sắt" lịch sử. Giữa địa bàn ven đô luôn chịu sự kiểm soát, đánh phá khốc liệt của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn, ông sớm giác ngộ cách mạng, tham gia lực lượng vũ trang địa phương rồi trở thành chỉ huy lực lượng đặc công biệt động Bến Cát - Gia Định.

Với đặc thù tác chiến trong vùng địch kiểm soát dày đặc, Nguyễn Văn Lạc đã thể hiện tư duy quân sự tài tình và khả năng thâm nhập xuất quỷ nhập thần. Ông trực tiếp xây dựng hàng loạt cơ sở quần chúng nội đô, thiết lập hệ thống hầm bí mật ngay sát các căn cứ quân sự địch để làm bàn đạp tiến công. Trong giai đoạn 1965 – 1968, ông đã tổ chức và chỉ huy hàng chục trận đánh vang dội, gây tổn thất nặng nề cho các trung tâm chỉ huy, tổng kho vật tư và các cuộc hành quân càn quét của quân Mỹ.

Trong Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, Nguyễn Văn Lạc dẫn dắt lực lượng biệt động đánh thọc sâu vào các mục tiêu trọng yếu ở cửa ngõ Bắc Sài Gòn, tạo đà cho bộ đội chủ lực tiến công. Dù bị đối phương liên tục bủa lưới săn lùng và treo thưởng lớn, ông vẫn kiên cường bám trụ địa bàn, linh hoạt chuyển hướng tác chiến, bảo toàn lực lượng và củng cố lại phong trào cách mạng địa phương sau các đợt càn quét ác liệt.

Năm 1972, trong một chuyến công tác xây dựng lại hành lang chiến lược nối liền vùng ven với nội đô Sài Gòn, lực lượng của ông không may bị đối phương phục kích. Trong cuộc chiến đấu không cân sức để bảo vệ tài liệu mật và tạo đường rút cho đồng đội, Nguyễn Văn Lạc đã chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh. Ngày 6 tháng 11 năm 1978, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.