ANH HÙNG NGUYỄN VĂN NGHĨA – PHI CÔNG MỞ MÀN NHỮNG CHIẾN CÔNG TRÊN BẦU TRỜI HÀ NỘI
Cuối năm 1972, bầu trời miền Bắc bước vào những ngày chiến đấu đặc biệt ác liệt. Những chiếc B-52 được hộ tống bởi nhiều loại máy bay tiêm kích, trong khi hệ thống gây nhiễu khiến việc phát hiện và tiếp cận mục tiêu trở nên khó khăn.
ANH HÙNG NGUYỄN VĂN NGHĨA – PHI CÔNG MỞ MÀN NHỮNG CHIẾN CÔNG TRÊN BẦU TRỜI HÀ NỘI
Sinh: 1946
Quê quán: Hà Nam
Đơn vị: Trung đoàn 927, Quân chủng Phòng không - Không quân
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Trong hoàn cảnh ấy, Đại tá, Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Nghĩa là một trong những phi công MiG-21 để lại dấu ấn đặc biệt. Ngày 23-12-1972, ông cùng phi công Lê Văn Kiền xuất kích và bắn cháy một máy bay F-4. Đây được ghi nhận là chiến công mở đầu cho chuỗi chiến thắng của Không quân Việt Nam trong những ngày cuối tháng 12-1972.
Năm ngày chờ đợi
Đêm 18-12-1972, chiến dịch không kích quy mô lớn bắt đầu. Trong những ngày đầu, máy bay Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn khi tiếp cận các đội hình B-52 được tiêm kích bảo vệ.
Theo hồi ức của Nguyễn Văn Nghĩa, năm ngày đầu chiến dịch, Không quân Việt Nam chưa bắn hạ được máy bay nào. Những người phi công hiểu rằng trận chiến phía trước sẽ vô cùng khó khăn.
Đối với người lính, chờ đợi lệnh xuất kích cũng là một thử thách. Mỗi phút trôi qua là một phút căng thẳng. Không ai biết trận bay tiếp theo sẽ đưa mình trở về hay mãi mãi nằm lại giữa bầu trời.
Ngày 23-12-1972
Ngày 23-12, Nguyễn Văn Nghĩa đang tham gia huấn luyện phi công trẻ tại Trung đoàn 927 thì được Trung đoàn trưởng Nguyễn Hồng Nhị gọi lên giao nhiệm vụ chiến đấu.
14 giờ, biên đội nhận lệnh vào cấp 1 và nhanh chóng cất cánh. Đối phương có 24 máy bay F-4 chia thành nhiều tốp, trong khi phía Việt Nam sử dụng biên đội hai chiếc MiG-21.
Trận không chiến diễn ra trên vùng trời phía Bắc Thanh Hóa.
Nguyễn Văn Nghĩa và Lê Văn Kiền tiếp cận đội hình đối phương. Trong khoảnh khắc quyết định, tên lửa được phóng.
Một chiếc F-4 trúng đạn và bốc cháy.
Chiến công ấy có ý nghĩa đặc biệt đối với tinh thần của lực lượng Không quân Việt Nam trong những ngày chiến đấu tiếp theo.
Một người phi công, một thời đại
Nguyễn Văn Nghĩa không chỉ là người trực tiếp tham gia trận đánh ngày 23-12. Ông còn thuộc lớp phi công trưởng thành từ chiến tranh, sau này tiếp tục đào tạo thế hệ phi công trẻ.
Hồi ức của ông về những ngày tháng cuối năm 1972 giúp hậu thế hình dung rõ hơn về những cuộc không chiến căng thẳng trên bầu trời miền Bắc.
Tên tuổi Nguyễn Văn Nghĩa vì thế gắn với một khoảnh khắc đặc biệt: khi những cánh én bạc xuất hiện giữa bầu trời lửa đạn và mở đầu cho một chuỗi chiến công được ghi lại trong lịch sử.
