Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi – Người chiến sĩ Biệt động Sài Gòn quả cảm, biểu tượng bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Ra đời trên vùng đất giàu truyền thống yêu nước, ông sớm vào Sài Gòn làm thợ điện để kiếm sống và tham gia các hoạt động cách mạng nội đô, trở thành chiến sĩ thuộc Đoàn Biệt động Tự vệ Sài Gòn.

Tháng 5 năm 1964, nhận tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Sài Gòn thị sát để chuẩn bị mở rộng chiến tranh xâm lược, Nguyễn Văn Trỗi đã tự nguyện nhận nhiệm vụ tổ chức gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – tuyến đường bắt buộc đoàn xe của McNamara phải đi qua. Tuy nhiên, khi công việc chuẩn bị sắp hoàn thành, kế hoạch bị tiết lộ và ông bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ vào ngày 9 tháng 5 năm 1964.

Trong suốt thời gian bị giam giữ và tra tấn dã man tại các nhà tù kiên cố, Nguyễn Văn Trỗi giữ vững khí tiết cách mạng, kiên quyết không khai báo bất kỳ thông tin nào về tổ chức và đồng đội. Để uy hiếp phong trào đấu tranh của nhân dân nội đô, đối phương đã đưa ông ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình.

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại khám Chí Hòa, trước họng súng của quân thù, Nguyễn Văn Trỗi đã từ chối bịt mắt, bình tĩnh tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ và hô vang các khẩu hiệu cách mạng: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!". Tư thế hiên ngang, bất khuất của ông tại pháp trường đã làm chấn động dư luận thế giới và trở thành ngọn lửa ngời sáng thôi thúc hàng triệu thanh niên Việt Nam đứng lên chiến đấu vì độc lập, tự do. Ngày 17 tháng 10 năm 1964, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam đã truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành đồng Bội hải hạng Nhất.