ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT XUÂN
"Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn!"
Bên cạnh khoảnh khắc lịch sử gắn liền với câu khẩu hiệu "Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn!", cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân còn có nhiều câu chuyện cảm động về tinh thần dũng cảm, tình đồng chí sâu sắc và tác phong người chỉ huy mẫu mực trong quân ngũ.
1. Tấm gương tự học và ý chí vươn lên
Là con nhà nghèo, thuở nhỏ Nguyễn Viết Xuân không có điều kiện học hành đầy đủ. Khi vào quân đội, nhận thức rõ tầm quan trọng của văn hóa và chính trị đối với người quân nhân cách mạng, ông đã tranh thủ mọi thời gian rảnh rỗi để học đọc, học viết và nâng cao trình độ. Ông nổi tiếng là một cán bộ kiên trì, ham học hỏi, luôn tự tay ghi chép cẩn thận các bài học chính trị, chiến thuật. Tinh thần tự học ấy không chỉ giúp ông hoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn là tấm gương sáng để cấp dưới noi theo trong việc rèn luyện cả tài lẫn đức.
2. Người chỉ huy sát sao và thương yêu bộ đội
Trong đơn vị, Nguyễn Viết Xuân được đồng đội và cấp dưới kính trọng không chỉ vì sự dũng cảm khi đối mặt với giặc mà còn bởi lối sống giản dị, tình thương bao la dành cho anh em chiến sĩ.
Ông thường xuyên là người ăn sau, ngủ muộn hơn bộ đội.
Những ngày hành quân gian khổ, thấy chiến sĩ nào mang vác nặng hoặc bị đau chân, ông thường chủ động gánh vác thay hoặc nhường phần cơm, phần nước ít ỏi của mình cho anh em.
Trong chiến đấu, ông luôn chọn những vị trí hiểm yếu nhất, chịu nhiều nguy hiểm nhất để quan sát tầm nhìn, chỉ huy pháo binh, qua đó che chắn và bảo vệ an toàn tối đa cho các pháo thủ bên dưới.
3. Sự thật đằng sau câu nói bất hủ
Nhiều người thường nghĩ câu nói "Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn!" chỉ là một khẩu hiệu được hô vang để cổ vũ tinh thần. Tuy nhiên, trong bối cảnh trận địa ngày 18 tháng 11 năm 1964 tại Khe Nước (Quảng Bình), đó thực mệnh lệnh chiến đấu cực kỳ chính xác về mặt chiến thuật trong thời khắc sinh tử.
Khi đó, máy bay phản lực của Mỹ lao bổ nhào thả bom và bắn rốc-két dữ dội khiến trận địa mù mịt khói lửa, nhiều mâm pháo bị hỏng, thông tin liên lạc bị gián đoạn. Các pháo thủ có giây phút lúng túng vì không biết nên tập trung bắn chặn từ xa hay chờ máy bay sà sát xuống để bắn trực diện. Giữa lúc mấu chốt ấy, dù đã bị thương nặng cụt một phần chân, Nguyễn Viết Xuân vẫn kiên quyết đứng dậy (hoặc tì người lên hào) phát lệnh chính xác, yêu cầu anh em không hoang mang, bình tĩnh chờ máy bay địch vào tầm hiệu quả nhất rồi "nhằm thẳng kẻ thù mà bắn". Mệnh lệnh dứt khoát ấy đã xoay chuyển tình thế, giúp đại đội lập công xuất sắc bắn rơi máy bay địch ngay tại chỗ.
4. Sức sống bất diệt của biểu tượng
Sự hy sinh của Nguyễn Viết Xuân ở tuổi 30 đã hóa thân thành tượng đài của Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Hình ảnh và câu nói của ông đã được nhà thơ Tố Hữu đưa vào những vần thơ đầy xúc động trong bài thơ Bài ca tháng Năm hoặc các sáng tác ca ngợi bộ đội cao xạ:
"Oanh liệt thay, vàm Nhựt Tảo, miền Nam..." và "...Nhằm thẳng kẻ thù mà bắn! / Ho hô ta, anh pháo thủ anh hùng!"
Tên của ông đã được đặt cho nhiều con đường, trường học và các giải thưởng tuổi trẻ trên khắp mọi miền đất nước, nhắc nhở các thế hệ mai sau về lòng yêu nước nồng nàn và ý chí kiên cường không gì lay chuyển được của dân tộc Việt Nam.
" Chi đoàn ấp So Đũa"
