Anh hùng Nguyễn Viết Xuân

Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân (1933 – 1964) là một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và lòng quả cảm của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Tên tuổi của anh gắn liền với câu nói nổi tiếng bất tử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".

Thông tin tiểu sử chính

Năm sinh - Năm mất: 1933 – 18/11/1964

Quê quán: Xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.

Chức vụ / Đơn vị: Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Pháo cao xạ, Sư đoàn 325 (Quân khu 4).

Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (được truy tặng năm 1967).

Thân thế và Sự nghiệp

Thời niên thiếu: Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ năm 7 tuổi anh đã phải đi làm thuê, chăn trâu cho địa chủ. Năm 18 tuổi (1952), anh thoát thoát gia đình đi tham gia du kích, sau đó nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Giai đoạn chống Pháp: Anh tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ với vai trò chiến sĩ chiến đấu, chiến sĩ liên lạc và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Giai đoạn chống Mỹ: Sau năm 1954, anh tiếp tục công tác trong quân ngũ, được bầu làm Chính trị viên Đại đội pháo cao xạ 3 (Tiểu đoàn 14), nhận nhiệm vụ bảo vệ bầu trời vùng đệm Miền Bắc.

Trận đánh lịch sử và Sự hi sinh anh dũng

Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, trong trận chiến đấu bảo vệ vùng trời Cha Lo (tỉnh Quảng Bình), Đại đội pháo cao xạ của Nguyễn Viết Xuân bị nhiều tốp máy bay Mỹ tấn công dữ dội.

Dũng cảm chỉ huy: Mặc cho bom đạn ác liệt, Nguyễn Viết Xuân vẫn đứng trên đài quan sát, bình tĩnh chỉ huy từng khẩu đội đón đánh máy bay địch.

Bị thương nặng vẫn không rời vị trí: Anh bị đạn máy bay địch bắn trúng làm đùi đứt nát. Mặc dù vô cùng đau đớn, anh yêu cầu y tá băng bó chặt lại và kiên quyết không rời vị trí chỉ huy.

Lời hô bất tử: Khi máy bay Mỹ lao xuống bổ nháo phóng rô-két, từ trận địa, Nguyễn Viết Xuân đã dồn hết sức lực đứng dậy, hô lớn: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".

Hi sinh: Lời hô của anh trở thành khẩu lệnh chiến đấu tiếp thêm sức mạnh mãnh liệt cho toàn đại đội bắn rơi 3 máy bay Mỹ. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng và mất máu nhiều, anh đã hi sinh ngay trên chiến trường vào ngày hôm đó khi mới 31 tuổi.

Ý nghĩa và Di sản

Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của Nguyễn Viết Xuân đã nhanh chóng trở thành khẩu hiệu hành động, biểu biểu tượng cho khí thế tiến công của toàn Quân đội và Nhân dân Việt Nam trong suốt thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

Tên của anh hiện được đặt cho nhiều trường học, tuyến đường và phố lớn tại các tỉnh, thành phố trên khắp cả nước (như Hà Nội, TP.HCM, Vĩnh Phúc, Đà Nẵng, Quảng Bình,...).