Anh hùng Nguyễn Viết Xuân và lời hô bất tử

rong những trang sử vàng của lực lượng Phòng không - Không quân Việt Nam, hình ảnh người Chính trị viên đại đội pháo cao xạ Nguyễn Viết Xuân cùng lời hô bất tử "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" đã trở thành biểu tượng kinh điển cho ý chí kiên cường, bách chiến bách thắng của thế hệ thanh niên thời hoa lửa.

Người chiến sĩ pháo cao xạ kiên trung

Anh hùng Nguyễn Viết Xuân (sinh năm 1934) quê ở xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo, chịu nhiều cơ cực dưới chế độ cũ, anh sớm nuôi chí khí cách mạng và nhập ngũ vào quân đội từ năm 18 tuổi.

Qua nhiều năm rèn luyện, đến năm 1964, khi đế quốc Mỹ bắt đầu mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, Nguyễn Viết Xuân đang là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ (thuộc Sư đoàn 325). Đơn vị của anh được giao nhiệm vụ bảo vệ vùng trời miền Tây Quảng Bình – một trong những cửa ngõ chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trận chiến ác liệt trên bầu trời Quảng Bình

Ngày 18/11/1964, một trận chiến khốc liệt đã diễn ra tại miền Tây Quảng Bình. Để đánh phá tiêm kích các tuyến đường giao thông của ta, Mỹ đã huy động nhiều tốp máy bay phản lực hiện đại dồn dập trút bom đạn xuống trận địa của Đại đội 3.

Ngay từ những phút đầu, trận địa đã bị cày xới bởi bom phá và bom bi. Máy bay địch lao xuống thấp, phóng tên lửa điên cuồng vào các khẩu đội pháo. Giữa làn bom đạn độ dội, Nguyễn Viết Xuân với cương vị là Chính trị viên đã không đứng trong hầm chỉ huy. Anh lao ra giữa trận địa mở, đi qua từng mâm pháo, từng công sự để động viên tinh thần chiến đấu của các pháo thủ: "Bình tĩnh, tự tin! Địch đánh mạnh ta càng phải đánh mạnh hơn!"

Sự xuất hiện và thái độ bình thản của anh giữa làn đạn đã truyền một luồng sức mạnh tinh thần to lớn cho toàn đại đội. Các khẩu đội pháo liên tục nhả đạn, đánh trả quyết liệt các đợt công kích của máy bay Mỹ.

Lời hô bất tử giữa lồng lộng gió ngàn

Trong lúc trận đấu đang ở giai đoạn căng thẳng nhất, một loạt tên lửa từ máy bay địch trúng vào vị trí của Nguyễn Viết Xuân. Anh bị thương rất nặng: đùi phải bị dập nát, máu chảy nhiều.

Đồng đội định băng bó và đưa anh về tuyến sau cứu chữa, nhưng Nguyễn Viết Xuân kiên quyết từ chối. Anh hiểu rằng, lúc này sự có mặt của người chỉ huy trên trận địa là mệnh lệnh của chiến thắng. Anh bảo y tá: "Cắt bỏ chân đi cho đỡ vướng để tôi tiếp tục chỉ huy!" rồi nén đau đớn, bám chặt vào công sự, tiếp tục theo dõi hướng bay của địch.

Khi thấy một tốp máy bay địch khác chuẩn bị lao xuống cắt bom vào khẩu đội bên cạnh, Nguyễn Viết Xuân đã dùng hết sức lực cuối cùng của mình, đứng thẳng người lên trên công sự, hướng về phía các chiến sĩ và dõng dạc hô lớn:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Lời hô vang dội, đanh thép như một mệnh lệnh từ trái tim đã truyền khắp trận địa. Như được tiếp thêm sức mạnh thần kỳ, các chiến sĩ pháo thủ gạt nước mắt, hướng nòng pháo theo tay chỉ của anh, đồng loạt nhả đạn bắn cháy ngay một chiếc máy bay phản lực F-100 của Mỹ.

Trận đánh kết thúc thắng lợi, nhưng người chính trị viên kiên cường ấy đã anh dũng hi sinh vì mất máu quá nhiều. Anh ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn 30.

Ngọn đuốc sáng cho thế hệ mai sau

Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của Nguyễn Viết Xuân ngay sau đó đã vượt ra khỏi trận địa Quảng Bình, trở thành khẩu hiệu hành động, thành mệnh lệnh tiến công của toàn quân, toàn dân ta trong suốt những năm tháng đối đầu với không lực Hoa Kỳ. Nó là kết tinh của khí phách hiên ngang, biến nỗi đau thành hành động, biến cái chết thành sự bất tử.

Năm 1966, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân đã được Truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Dù thời gian đã lùi xa, nhưng mỗi khi nhắc về thời hoa lửa, lời hô của anh vẫn vang vọng như một lời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về lòng quả cảm và tình yêu Tổ quốc vô bờ bến.