Anh hùng Núp

Đinh Núp (1914–1999) sinh ra và lớn lên tại làng Stơr, xã Nam, huyện An Khê nay thuộc xã Tơ Tung, huyện K’bang, tỉnh Gia Lai. Ông là người dân tộc Ba Na. Ông nguyên Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khóa VI (1976 - 1981). Đinh Núp được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nên thường được gọi là Anh hùng Núp.

Ông có lòng căm thù quân Pháp bắt dân làng đi phu, khiến người dân phải bỏ làng bỏ buôn. Năm 1935, trong một lần quân Pháp về làng bắt phu, dân làng lánh hết vào rừng, một mình anh Núp ở lại dùng nỏ phục kích, bắn lính Pháp chảy máu để chứng minh với dân làng rằng lính Pháp cũng là người, có thể chống lại được. Ông đã lãnh đạo các dân tộc Ba Na và Ê Đê đứng lên bảo vệ buôn làng, chống lại thực dân Pháp.

Khi các địa điểm trọng yếu của Tây Nguyên lần lượt rơi vào tay thực dân Pháp, làng Stơr lọt giữa tầm ngắm vòng vây của địch và càng khó khăn hơn khi đói rét, bệnh dịch liên tục hoành hành. Ngày ngày, dân trong làng ăn củ rừng, đào rễ cỏ tranh đốt làm muối, dùng vỏ cây đóng khố và buộc váy để mặc. Lúc này, chàng trai Đinh Núp đã mất liên lạc với cấp trên nhưng luôn tin tưởng vào đường lối của Đảng, tin tưởng vào sự nghiệp đấu tranh, biến vũ khí thô sơ thành sức mạnh bảo vệ buôn làng.

Giai đoạn gian khổ (1950–1951): Dù bị vây quét, đốt làng, dân làng phải ăn củ rừng, đốt rễ tranh làm muối, mặc vỏ cây.Trước sức mạnh của kẻ thù, dưới sự lãnh đạo của chi bộ Đảng, Thôn trưởng Núp đã cùng dân làng Stơr bám đất, bám làng, bền bỉ đấu tranh bằng những vũ khí thô sơ với chiến thuật, chiến lược du kích vô cùng thông minh đã đánh bại nhiều cuộc càn quét. Làng Stơr đã trở thành “mảnh đất chết” đối với kẻ thù.

Đinh Núp là người Tây Nguyên đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, được bạn bè Quốc tế mến phục.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Đinh Núp cùng đơn vị tập kết ra miền Bắc một thời gian rồi quay trở lại Tây Nguyên tiếp tục tham gia kháng chiến. Năm 1955, ông được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam.

Tháng 05/1964, theo lời mời của Chủ tịch nước Cu Ba Phi-đen Cát-xtơ-rô, Anh hùng Núp đã lên đường sang thăm đất nước xinh đẹp và hiền hậu này. Đặc biệt, Anh hùng Núp còn được Chủ tịch Phi-đen Cát-xtơ-rô nhận làm anh em kết nghĩa trong sự vui mừng khôn xiết. Khi sang thăm Cuba ông được người dân Cuba tôn vinh là “Anh hùng miền núi”. Ngoài ra, ông cũng được trao tặng nhiều huân chương danh giá từ Liên Xô và Cuba vì những thành tích trong cuộc chiến chống chủ nghĩa thực dân và đóng góp cho phong trào giải phóng dân tộc toàn cầu.

Đáng quý là dù nắm giữ nhiều vai trò, vị trí quan trọng song khi về làng thì người anh hùng vẫn nguyên cốt cách bình dị. Đó là khi ông cùng dân làng Stơr trong nhịp xoang, tham quan mô hình chăn nuôi hay chụp ảnh cùng Vua Lửa tại Ayun Pa…

Năm 1955, Đinh Núp được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân”. Ông còn được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất và Huy hiệu Hồ Chí Minh.

Ngày 4 tháng 12 năm 2019, Hội đồng Nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua quyết định đặt tên đường Đinh Núp tại quận Cầu Giấy. Phố Đinh Núp kéo dài từ ngã ba giao cắt với phố Nguyễn Chánh đến ngã tư giao cắt với phố Tú Mỡ, có chiều dài 1.000 mét.

Chiến công của ông trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã được Nghệ sĩ Nhân dân, Nhạc sĩ Trần Quý sáng tác thành ca khúc “Hát mừng anh hùng Núp”, ca khúc này đã giành giải thưởng của Hội Văn nghệ Việt Nam.

Đinh Núp cũng là nhân vật chính trong bộ tiểu thuyết nổi tiếng “Đất nước đứng lên” của nhà văn Nguyên Ngọc, một tác phẩm đã được chuyển thể thành phim năm 1995, trong đó ông tham gia một số cảnh quay với vai trò hồi tưởng về cuộc đời mình. Ông qua đời vào ngày 10 tháng 7 năm 1999 (Kỷ Mão) tại Gia Lai, không lâu sau lễ mừng thọ 85 tuổi.

Website tham khảo:

Đinh Núp – Wikipedia tiếng Việt

Chuyện về Anh hùng Núp và dấu ấn lịch sử của vùng đất kháng chiến

Tiểu sử anh hùng Đinh Núp