Anh hùng Núp

Anh hùng Núp, tức Đinh Núp (2/5/1914 – 10/7/1999), còn có tên là Sar, người dân tộc Ba Na, ông là một nhân vật lịch sử Việt Nam được coi là biểu tượng của Tây Nguyên, người đã lãnh đạo các dân tộc Ba Na và Ê Đê đứng lên chống lại thực dân Pháp.

Ông có lòng căm thù quân Pháp, khi Pháp thường xuyên bắt dân làng đi phu, bắt phải bỏ làng bỏ buôn.

Năm 1935, trong một lần quân Pháp về làng bắt phu, dân làng cho rằng Pháp là người trời, không có máu, không thể giết chết người Pháp được nên sợ lánh hết vào rừng, một mình Núp ở lại dùng nỏ bắn Pháp chảy máu để chứng minh với dân làng rằng Pháp cũng là người, có thể chống lại được.

Sau đó ông tham gia cách mạng, trốn vào rừng dùng vũ khí tự tạo (nỏ) bắn chết lính Pháp, năm 1945 tham gia giành chính quyền tại địa phương.

Trong giai đoạn chống Pháp (1946-1954), ông vận động đồng bào dân tộc tham gia các tổ du kích, xây làng chiến đấu chống các cuộc càn quét của Quân đội Viễn chinh Pháp, tiêu hao nhiều đơn vị địch đem lại chiến thắng tại địa phương.

Suốt 3 năm từ 1947 đến 1949, là những năm đầu kháng chiến gay go gian khổ nhất. Địa phương ông mất liên lạc với cấp trên nên gặp muôn vàn khó khăn, lại bị Pháp cắt đường vận lương, phá hủy mùa màng, cấm muối, cấm gạo, nhưng ông vẫn lãnh đạo đồng bào đứng vững trước sức mạnh của quân Pháp, từng phải dìu dắt đồng bào năm lần thay đổi chổ ở vừa để sản xuất lương thực vừa tổ chức kháng chiến.

Năm 1950, Pháp ra sức càn quét bình định, khủng bố vùng du kích Tây Nguyên rất gắt gao, ông vẫn kiên trì vận động dân trong làng đoàn kết rào làng chiến đấu, sáng tạo nhiều cách đánh như dùng chông, mìn, cạm bẫy, tên nỏ đánh trả làm cho quân Pháp nhiều phen kinh hoàng.

Đặc biệt trong trận chống càn tháng 10 năm 1952, liên tục 7 ngày liền, ông chỉ huy trung đội du kích ngoan cường luồn rừng chiến đấu với cả trung đoàn Pháp, phá vỡ trận càn, bảo vệ được tài sản và tính mạng của đồng bào vùng núi rừng Tây Nguyên.

Sau hiệp định Genève 1954, ông cùng đơn vị tập kết ra miền Bắc một thời gian rồi trở về tham gia đánh Mỹ ở Tây Nguyên.

Năm 1955, được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng miền Nam Việt Nam.

Năm 1963, Đinh Núp trở về Nam chiến đấu.

Năm 1964, Đinh Núp được đi thăm Cộng hòa Cu Ba theo lời mời của Chủ tịch Fidel Castro.

Các chức vụ ông đã đảm nhiệm:

Chủ tịch Mặt trận tổ quốc tỉnh Gia Lai – Kontum (1976),

Đại biểu Quốc hội khóa VI (1976 – 1981),

Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa VI (1976 – 1981).

Ông là nhân vật chính, nguyên mẫu trong bộ tiểu thuyết Đất nước đứng lên của nhà văn Nguyên Ngọc, tác phẩm này đã được dựng thành phim.