Anh hùng NUYỄN TRUNG TRỰC và khát vọng độc lập bất diệt

Trong dòng chảy oanh liệt của lịch sử chống ngoại xâm thế kỷ XIX, có một người anh hùng xuất thân từ tầng lớp ngư dân áo vải nhưng đã khiến thực dân Pháp phải khiếp sợ bởi tài thao lược và ý chí sắt đá. Đó chính là Nguyễn Trung Trực – người thủ lĩnh đã viết nên những trang sử vàng chói lọi bằng lửa Nhựt Tảo và kiếm bạc Kiên Giang.

​Nguyễn Trung Trực tên thật là Nguyễn Văn Lịch (thường gọi là Năm Lịch), sinh năm 1838 tại xóm Nghề, thôn Bình Nhựt, huyện Cửu An, phủ Tân An (nay thuộc xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Gia đình ông vốn gốc miền Trung (Bình Định) vào Nam lập nghiệp bằng nghề chài lưới. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, từ một thanh niên giỏi võ nghệ, am hiểu đạo lý, ông đã sớm hun đúc lòng yêu nước nồng nàn và trở thành một trong những người đầu tiên phất cờ khởi nghĩa khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ.

​Sự nghiệp của ông đạt đến giai đoạn đỉnh cao nhất từ năm 1861 đến năm 1868, với những trận đánh làm chấn động toàn cõi Đông Dương. Trận đánh làm nên tên tuổi lẫy lừng của ông chính là cuộc tập kích trên dòng sông Nhựt Tảo vào ngày 10/12/1861. Bằng mưu kế giả làm thuyền đám cưới để áp sát, ông cùng nghĩa quân đã bất ngờ tấn công và đốt cháy tàu L’Espérance (Hy Vọng) – một tàu chiến hiện đại, bọc đồng của Pháp. Chiến thắng này không chỉ tiêu diệt sinh lực địch mà còn giáng một đòn mạnh vào ý chí xâm lược của thực dân, khẳng định rằng vũ khí thô sơ của người Việt hoàn toàn có thể đánh bại phương tiện chiến tranh hiện đại của phương Tây.

​Không dừng lại ở đó, vào đêm 16/06/1868, Nguyễn Trung Trực lại tiếp tục tạo nên một kỳ tích khác khi tổ chức đánh úp đồn Rạch Giá (Kiên Giang). Đây là một trận đánh táo bạo, đánh thẳng vào cơ quan đầu não của giặc, tiêu diệt tên tỉnh trưởng và làm chủ tình hình suốt nhiều ngày. Những chiến công nối tiếp nhau đã đưa ông trở thành nỗi ám ảnh của quân thù nhưng lại là niềm hy vọng của nhân dân lục tỉnh.

​Tuy nhiên, trong một cuộc vây quét lớn của địch tại đảo Phú Quốc, để cứu nhân dân và người thân đang bị giặc bắt làm con tin, ông đã chấp nhận hy sinh tự do cá nhân để đối diện với quân thù. Thực dân Pháp đã dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ chức tước, bổng lộc đến dùng cực hình tra tấn, nhưng Nguyễn Trung Trực vẫn giữ vững khí tiết. Ngày 27/10/1868, thực dân Pháp đưa ông đi hành quyết tại Rạch Giá. Trước khi ngã xuống ở tuổi 30 tràn đầy nhiệt huyết, ông đã để lại lời tuyên ngôn bất hủ: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".

​Sự hy sinh của Nguyễn Trung Trực không phải là sự kết thúc, mà là ngọn lửa nhen nhóm tinh thần quật khởi cho bao thế hệ sau này. Cuộc đời ông là minh chứng hùng hồn cho tinh thần "vị quốc vong thân", từ một người con của vùng đất Long An đến khi nằm xuống tại mảnh đất Kiên Giang, ông đã dâng hiến trọn vẹn tuổi trẻ cho độc lập dân tộc. Ngày nay, đền thờ ông nghi ngút khói hương trên khắp mọi miền đất nước chính là sự tri ân sâu sắc nhất của hậu thế dành cho một vị anh hùng "sinh vi tướng, tử vi thần".