anh hùng Phạm Đình Quy

Phạm Đình Quy sinh năm 1936, quê ở xã Hòa Tân Tây, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên; nhập ngũ năm 1961; đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (năm 1964). Khi hy sinh là Đại đội trưởng Đại đội 377 bộ đội địa phương huyện Tuy Hòa.

Từ năm 1961-1967, đồng chí Phạm Đình Quy tham gia chiến đấu trên địa bàn huyện Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Đồng chí đã cùng đồng đội và chỉ huy đơn vị tổ chức đánh 62 trận lớn, nhỏ; tiêu diệt 775 tên địch (trong đó có 650 tên ngụy, 125 tên Nam Triều Tiên). Đồng thời hỗ trợ đắc lực cho đấu tranh chính trị và binh vận ở địa phương. Riêng bản thân đồng chí Phạm Đình Quy đã tiêu diệt 25 tên địch, bắt sống 6 tên, thu 10 súng.

Ngày 18/8/1967, trong khi đi chuẩn bị chiến trường, đồng chí bị địch càn bao vây. Đồng chí đã cùng với 1 đồng chí trinh sát đại đội chống trả quyết liệt, nhưng do địch quá đông, súng hết đạn, Phạm Đình Quy bị thương và bị địch bắt. Địch tổ chức tra khảo, khai thác nhưng đồng chí Phạm Đình Quy vẫn dũng cảm kiên quyết không khai, cuối cùng bị địch bắn chết. Sau đó chúng cho thiêu xác đồng chí tại quận lỵ Phú Lâm để đe dọa quần chúng và lực lượng ta.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí Phạm Đình Quy đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng: Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba; Huân chương Quân Giải phóng miền Nam, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng nhất, nhì.

Ngày 11/6/1999, đồng chí Phạm Đình Quy được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lưu Văn Liêu

Lưu Văn Liêu sinh ngày 8/5/1947; quê quán: thôn Nho Phong, xã Đức Long, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình; nhập ngũ tháng 3/1970. Đơn vị khi nhập ngũ: C16, d3, Lữ đoàn 126 Hải quân. Đơn vị khi đi B thuộc Đại đội 1, Đoàn 119 thuộc chiến trường Quảng Nam. Khi hy sinh, đồng chí là chiến sĩ Đại đội 24 (đặc công nước) thuộc Tỉnh đội Phú Yên. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam tháng 1/1972.

Phát huy truyền thống cách mạng của địa phương và gia đình, đồng chí Lưu Văn Liêu đã thoát ly gia đình, nhập ngũ vào quân đội, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, đồng chí xung phong lên đường vào Nam chiến đấu. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, ác liệt, chiến đấu anh dũng, kiên cường. Đồng chí đã trực tiếp chiến đấu 5 trận, trong đó đánh phối hợp 2 trận, đánh độc lập 3 trận, tiêu diệt 119 tên; xóa sổ 2 trung đội bảo an, 1 trung đội dân vệ, 2 tiểu đội biệt kích; phá hỏng nặng 1 cầu đường sắt, 2 cầu bê tông, 3 lô cốt, 200m kẽm gai.

Tháng 6/1971, Ban CHQS tỉnh Phú Yên giao nhiệm vụ cho Đại đội Đặc công nước 24 có nhiệm vụ đánh sập 2 cầu Đà Rằng (cầu sắt và cầu bê tông, có chiều dài 1.110m; hai cầu đều có vị trí rất quan trọng trên tuyến giao thông Bắc - Nam, nhất là cầu bê tông trên đường bộ quốc lộ 1A. Đây là con đường huyết mạch, địch thường xuyên vận chuyển cung cấp vũ khí, đạn dược, binh khí kỹ thuật, phương tiện phục vụ chiến tranh cho khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Đêm 26/6/1971, sau một thời gian ngắn làm công tác chuẩn bị chiến trường, đơn vị đã đưa các khối thuốc nổ vào tận chân cầu để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu được giao. Đơn vị đã sử dụng 1 tổ gồm có 4 đồng chí và 400kg thuốc nổ (chia thành 2 khối) đánh 2 cầu. Mỗi khối do 2 đồng chí đảm nhiệm, lợi dụng dòng nước chảy, 2 tổ đã tiếp cận áp sát mục tiêu, mặc cho địch liên tục bật đèn pin, đèn pha, pháo sáng, bắn súng, tuần tra nghiêm ngặt, nhưng 2 tổ đã đặt xong 2 khối thuốc nổ vào đúng vị trí quy định theo phương án tác chiến. Sau khi buộc 2 khối thuốc nổ vào chân cầu, nối dây chuyền nổ giữa 2 khối thuốc nổ, cắm kíp hẹn giờ nổ, 2 tổ rút ra vị trí an toàn. Đúng 2 giờ sáng 27/6/1971, một tiếng nổ long trời làm rung chuyển cả TX Tuy Hòa và quận Hiếu Xương (Tuy Hòa 1), 2 chiếc cầu sắt và bê tông dài hơn một cây số bắc qua sông Ba đã bị gãy làm đôi, phá hủy 1 xe M113 và diệt 5 tên lính Nam Triều Tiên đang tuần tra trên cầu; làm tắc nghẽn giao thông 7 ngày. Tổ chiến đấu 4 đồng chí của Đại đội Đặc công 24 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đại đội Đặc công 24 được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhất, các đồng chí Xáo, Long Huỳnh và Lưu Văn Liêu được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba.

Tiếp tục thực hiện ý định cắt đứt giao thông, ngăn chặn địch cơ động, vận chuyển trên tuyến quốc lộ 1A, Ban chỉ huy Tỉnh đội Phú Yên giao nhiệm vụ cho Đại đội Đặc công 24 thực hiện nhiệm vụ đánh sập cầu Ngân Sơn, cắt đứt giao thông, cơ động và vận chuyển của địch, phối hợp với cuộc tiến công và nổi dậy trong chiến dịch Xuân - Hè 1972 trên chiến trường Phú Yên. Đại đội giao nhiệm vụ cho 3 đồng chí Cát (Đại đội phó), Lưu Văn Liêu (tổ trưởng), Đại (chiến sĩ), sử dụng 200kg thuốc nổ đánh sập cầu Ngân Sơn. Đêm 20/4/1972, tổ chiến đấu rời vị trí tập kết di chuyển khối thuốc nổ về phía chân cầu Ngân Sơn, đồng chí Lưu Văn Liêu nhận nhiệm vụ ôm khối thuốc nổ, bơi theo dòng chảy của sông đặt vào chân cầu. Khi còn cách chân cầu hơn 10m, đồng chí Liêu bị địch phát hiện, chúng nổ súng báo động, 1 trung đội địch chạy ra giữa cầu định bao vây bắt sống đồng chí Liêu, chúng la hét và kêu gọi đồng chí Liêu đầu hàng. Trong tình thế đó, Lưu Văn Liêu bình tĩnh nói với đồng chí Cát và đồng chí Đại “các anh lặn vào bờ và thoát đi, để một mình em đánh cho”. Trước tình thế khẩn cấp, đồng chí Liêu đã dùng hết sức mình kéo nhanh khối thuốc nổ vào sát trụ cầu và anh đã giật nụ xòe làm cho khối thuốc nổ ngay. Một ánh chớp sáng lóa kéo theo một tiếng nổ long trời lở đất, phá sập 2 nhịp cầu, diệt gọn 1 trung đội bảo an (gồm 35 tên) đang đứng trên cầu. Đồng chí Lưu Văn Liêu đã anh dũng hy sinh thân mình để hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt xuất sắc. Từ trận chiến đấu ấy, cầu Ngân Sơn đã trở thành địa danh lịch sử gắn liền với chiến công bất tử của người chiến sĩ đặc công.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, hành động anh hùng và sự hy sinh oanh liệt của đồng chí Lưu Văn Liêu được đơn vị chọn bầu chiến sĩ thi đua năm 1971 và được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng ba, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhất.

Ngày 24/6/2005, đồng chí Lưu Văn Liêu được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.